Franse rechtse oppositie op zoek naar harde leider

Laurent Wauquiez gooit elke gematigdheid overboord: 'Rechts moet weer rechtser worden.' ©© AFP

Laurent Wauquiez (42) wordt vermoedelijk de nieuwe partijleider van Les Républicains (LR). Hij moet de Franse rechtse oppositiepartij weer op de been helpen na de mokerslag bij de presidentsverkiezingen.

Zondag wijzen de leden van Les Républicains hun nieuwe voorzitter aan. De conservatieve partij leed in het voorjaar een zware nederlaag bij de presidentsverkiezingen. Hun kandidaat, François Fillon, ging kansloos ten onder door een reeks schandalen, terwijl Emmanuel Macron nog een pak belangrijke afgevaardigden bij Les Républicains weghaalde. De partij zit in een diepe crisis. Meerdere fracties bevechten elkaar. Het is niet zeker dat de nieuwe partijleider gezag genoeg heeft om over vijf jaar een gooi te doen naar het presidentschap.

De belangrijkste kandidaat is Laurent Wauquiez, die wordt gesteund wordt door gewezen president Nicolas Sarkozy. Qua persoonlijkheid is Wauquiez te vergelijken met de huidige Franse president Macron: briljant en bovenmatig ambitieus. In 2008 werd hij burgemeester in Puy-en-Velay. Dat burgemeesterschap ging naadloos over in het ministerschap tijdens de ambtsperiode van Sarkozy, eerst als minister van Europese Zaken, nadien voor Hoger Onderwijs.

Om nu het roer over te nemen bij Les Républicains heeft hij iedere gematigdheid overboord gegooid. Wauquiez wil dat rechts naar rechts opschuift om de verloren kiezers van het Front National terug te halen. Het is een strategie die Sarkozy eerder uitprobeerde, maar die faalde bij de presidentsverkiezingen van 2012. Tegenstanders van Wauquiez vrezen dat hij, zodra de macht binnen bereik is, een alliantie met het Front National aangaat. Dat ontkent hij met klem.

Wauquiez schuwt de oorlogstaal niet, profileert zich schaamteloos op het thema identiteit, spreekt zich uit tegen de elite (en dus tegen Macron) en is erg conservatief. Hij weigerde ooit een homohuwelijk in zijn gemeente. Dat profiel komt behoorlijk dicht in de buurt van het FN.

Er is meer. Wauquiez is eurosceptisch. In 2013 stelde hij onomwonden dat 'alles moet veranderen in Europa' en dat de Unie moet terugkeren naar de harde kern van de zes stichtende landen. Het leverde hem forse verwijten van populisme op.

Op dit moment is Wauquiez voorzitter van de regio Auvergne-Rhône-Alpes, maar het einddoel is natuurlijk het Elysée. 'Het kan niet zijn dat de toekomst van de Franse democratie in het verzande midden ligt', verklaarde hij aan Reuters. 'Want dat betekent dat alleen het midden en de extremen overblijven. Zo krijgt het Front National een boulevard aangeboden.'

Wauquiez is dan ook al met de campagne tegen Macron begonnen. Hij omschrijft de president als 'arrogant', een 'verwend kind' en 'de meest Parijse president die we ooit gehad hebben', iemand die 'achtervolgd wordt door een diepe haat voor de provincie'.

Die harde standpunten verdelen de partij. Wauquiez krijgt zondag concurrentie van Maël de Calan, een gematigde figuur die aanleunt bij oud-premier Alain Juppé, en van Florence Portelli, die uit de kringen van Fillon komt. De twee opponenten maken weinig kans, maar de overwinning van Wauquiez zou wel eens het begin van de problemen kunnen zijn, eerder dan een oplossing.

De gematigde aanhangers van Alain Juppé keren waarschijnlijk de partij de rug toe. Er zijn al heel wat aanhangers overgelopen naar de partij van president Macron. Andere gematigde figuren hebben in november de partij Agir opgericht en willen op een constructieve manier samenwerken met de president. Ten slotte waarschuwde de liberale centrumpartij UDI al dat ze haar alliantie met Les Républicains zal opblazen als Wauquiez het pleit zondag wint.

Een belangrijke indicatie is hoeveel partijleden aan de elektro- nische stemming zullen deelnemen. Er kunnen 234.556 partijleden hun stem uitbrengen. In 2012 namen 175.608 personen deel aan de verkiezing, in 2014 brachten 155.851 partijleden hun stem uit bij de terugkeer van Sarkozy.

Nu hoopt de partij op 100.000 partijleden voor de stemming. Het zou een ramp zijn als de voorzittersverkiezingen niet meer dan 50.000 leden zouden aanspreken. Hoe minder deelnemers, hoe dieper de malaise bij de partij.

De eerste opdracht is in ieder geval de partij weer op de politieke kaart te zetten. Volgens de Franse publieke opinie is zowel de radicaal-linkse Jean-Luc Mélenchon als de extreemrechtse Marine Le Pen een grotere oppositiekracht tegen Macron dan de huidige Les Républicains. En dat zou wel eens de grootste uitdaging kunnen worden. Want donderdag bleek uit een andere peiling dat het een op de twee Franse kiezers totaal onverschillig laat of Wauquiez nu voorzitter wordt of niet.

De eerste grote electorale test volgt in 2019 bij de Europese verkiezingen. Dan moet blijken of Wauquiez kiezers weglokt bij Le Pen en of hij zijn mannetje kan staan tegen LREM, de partij van Macron.

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect