Gemeenten voeren strijd tegen leegstand op

Leegstand, zowel bij winkelpanden als bij woningen, leidt tot verloedering en een hoger onveiligheidsgevoel. ©Saskia Vanderstichele

De leegstand in Vlaanderen is sinds de vorige gemeenteraadsverkiezingen in 2012 met bijna een derde gestegen. De gemeenten sporen leegstand actiever op en dat brengt ook geld binnen.

Vlaanderen telde vorig jaar liefst 23.112 leegstaande panden. Dat zijn er bijna een derde meer dan in 2012. Dat blijkt uit een schriftelijke vraag van Vlaams Parlementslid An Christiaens (CD&V) aan Vlaams minister van Wonen Liesbeth Homans (N-VA). Vooral in Antwerpen en Limburg gaat het aantal leegstaande panden omhoog.

De snelle stijging betekent niet dat Vlaanderen opeens massaal aan het verloederen is. De gemeenten zijn pas sinds 2010 verplicht om leegstand actief bij te houden. Daar is personeel voor nodig en dus duurde het even voordat die wettelijke verplichting zich ook in statistieken vertaalde, zegt Joris Deleenheer van de Vereniging voor Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG).

Sinds dit jaar is de verplichting door Homans opnieuw geschrapt. Gemeenten kunnen voortaan zelf bepalen of ze leegstand willen opsporen en aanpakken. Maar ze zetten er hoe dan ook meer op in omdat ze het nuttig vinden, zegt Deleenheer.

'Ook nu de verplichting is weggevallen, registreren bijna alle lokale besturen de leegstand in hun stad of gemeente. Leegstand leidt tot verloedering en een hoger onveiligheidsgevoel. Bovendien worstelen veel lokale besturen om wonen in hun gemeente betaalbaar te houden. Het bestrijden van leegstand leidt tot meer woningen op de markt. Veel gemeenten proberen zelfs via premies eigenaars van leegstaande woningen te stimuleren om hun woning opnieuw op de markt te brengen.'

In Kortrijk is dat het geval. 'Hoe meer je op zoek gaat naar leegstand, hoe meer panden je vindt', zegt schepen van Wonen Wout Maddens (Open VLD). 'We proberen die leegstand via belastingen repressief te bestrijden, maar zetten ook in op preventie. Als we een leegstaand pand vinden, benaderen we de eigenaar en proberen we hem te overtuigen het pand te renoveren. De eigenaar kan een beroep doen op premies of hij kan via een sociaal verhuurkantoor zijn pand weer op de markt brengen. Er is in Kortrijk een grote behoefte aan huurwoningen. De strijd tegen leegstand is goed nieuws voor de woonmarkt.'

Het is ook goed nieuws voor de lokale financiën. Ongeveer 90 procent van de gemeenten heft volgens Wonen Vlaanderen een belasting op leegstaande woningen. De toename van het aantal geregistreerde panden leidt tot een stijgende inkomstenbron voor de gemeenten die in financieel troebel water zitten. Uit de jaarlijkse doorlichting van Belfius bleek dat de belastinginkomsten van de gemeenten stagneren, terwijl de kosten stijgen. Vooral de lage economische groei en de impact van de federale taxshift wegen op de inkomsten.

'Dit is een van de weinige inkomstenbronnen van de gemeenten die nog stijgen', zegt Lothar Feys (N-VA), schepen van Wonen in het West-Vlaamse Izegem. Onder het vorige stadsbestuur betaalde een eigenaar in Izegem jaarlijks maximaal 3.000 euro per jaar voor een leegstaand pand. Het huidige bestuur heeft dat plafond geschrapt. Elk jaar dat het pand leegstaat, stijgt de belasting met 750 euro.

'We sporen leegstand actiever op, waardoor het aantal panden en dus ook de inkomsten uit leegstand jaar na jaar blijven stijgen', zegt Feys. 'Maar de inkomsten zijn geen doel op zich. Integendeel: de inkomstenbron mag volledig wegvallen als dat betekent dat er in Izegem geen leegstand meer is. Leegstand creëert een triestig zicht en maakt dat er voor onze bewoners minder woningen op de markt zijn.'

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect