'Ik ga niet elke dag op podium staan'

Luc Sels: 'Te veel academici pakken te snel uit met standpunten die onvoldoende geworteld zijn in onderzoek.' ©Karoly Effenberger

Luc Sels leidt weldra de grootste Vlaamse universiteit. Maar voor de Leuvense rector is impact belangrijker dan zichtbaarheid. 'Daar mag u me op afrekenen.'

Bedachtzaam en bescheiden van inborst. Zo omschrijft de nieuwe rector van de KU Leuven zichzelf. 'Ik ben geen tafelspringer. Wie mij wil leren kennen, moet het gesprek aangaan. Ik ben geen open boek.' In tegenstelling tot zijn voorganger Rik Torfs is Luc Sels weinig bekend buiten de Dijlestad. 'Pas op, mijn publieke bekendheid in mijn onderzoeksdomein arbeidsmarktbeleid wordt onderschat. Ik sta niet langs de kant te roepen wat beter moet, maar ik ben ingebed in het beleid om impact te hebben. Die lijn mag u doortrekken naar het universitaire beleid. Ik hoop eerder voor de impact dan voor de zichtbaarheid te gaan. Daar mag u me binnen vier jaar op afrekenen.'

De overwinning van de decaan economie op de alom aanwezige Torfs was nipt en onverwacht. Niet in het minst voor Sels zelf. 'Ik heb altijd geweten dat het nipt zou worden, maar ik had niet gedacht dat het zo zou uitdraaien. Ik had tenslotte pas heel laat beslist in de race te stappen. Bovendien was er de bekendheidsfactor van Rik. Wel had ik het gevoel dat er meer dan genoeg steun was om invloed te hebben op de koers van het bestuur. Tijdens de campagne voelde ik de kansen keren. De spanningen en foutjes (de secretaris van de verkiezingscommissie had private gegevens doorgespeeld, red.) wijzen er ook op dat de entourage van de huidige rector dat zo aanvoelde. Hij voelde dat zijn winst geen zekerheid meer was.'

U diende naar aanleiding van die 'foutjes' een klacht in die vervolgens uitlekte. Hoe kijkt u daarop terug?

Luc Sels: 'Met heel gemengde gevoelens. Eigenlijk wil ik daar niet meer op terugkomen. Op een gegeven moment moet je de rangen sluiten. Mijn klacht was gericht tegen de verkiezingscommissie en niet op het beïnvloeden van de stemming. Wie in die commissie zetelt, kan niet voor één bepaalde kandidaat campagne voeren.'

Er was ook kritiek op KUL-voorzitter Herman Daems, die het incident minimaliseerde. Staat zijn positie onder druk?

Sels: 'De rol van voorzitter van de KU Leuven is wellicht niet te verzoenen met die van voorzitter van de verkiezingscommissie. Als voorzitter moet je de universiteit op elk moment kunnen verdedigen. Dat was voor Herman Daems geen comfortabele positie. We zullen daar in de beslotenheid van de raad van bestuur nog wel op terugkomen, maar vooral om lessen uit te trekken voor de toekomst.'

Herkent u zich in het beeld van Torfs de redenaar versus Sels de manager?

Sels: 'Ik heb geen moeite met die tegenstelling zolang het geen karikatuur wordt. Rik is een redenaar, maar heeft veel meer kwaliteiten. Ik sta bekend wegens het goede management van de faculteit, maar ik doe meer dan in structuren denken. Ik ga de positie van rector wel op een andere manier invullen. Ik ga niet elke conferentie openen of elke dag op een podium staan.'

Hoe zal u die rol dan wel invullen?

Sels: 'De externe vertegenwoordiging van de universiteit is mijn eerste prioriteit. Als dat niet lukt, heb je als rector gefaald. Je bent het gezicht van de universiteit, maar je moet vooral het overleg met andere universiteiten, met de Vlaamse overheid en in Europa tot een goed einde brengen.'

Daarnaast wil ik de bindende figuur van het universiteitsbestuur zijn. Ik zal veel aan mijn vicerectoren delegeren, maar de eindverantwoordelijkheid ligt bij de rector. Ik wil ook veel meer tijd maken dan Rik Torfs wellicht had voor intern overleg met de diensten en faculteiten.'

U had kritiek op de alom aanwezige Torfs. Hoort die visibiliteit vandaag niet bij de functie van rector?

Sels: 'Als het over mijn domein of over de universiteit gaat, aanvaard ik uitnodigingen met plezier. Ik zit hier nu voor u. Maar ik blijf erbij dat de universiteit als geheel zichtbaarder moet zijn. Zo ben ik de lijnen aan het uitzetten om over maatschappelijke thema's experts met meer gezamenlijke standpunten naar buiten te laten komen. Ik haal er evenveel voldoening uit om de anderen te laten scoren.'

'De universiteit van Luc Sels wordt een consortium van experts in plaats van een plaats waar mensen ook bredere intellectuelen zijn die durven te spreken over wat niet tot hun strikte vakgebied behoort', zei Torfs na zijn verlies.

Sels: 'Ook experts moeten die brede intellectuele vorming en ethische reflectie meenemen. Wel vind ik dat te veel academici te snel uitpakken met standpunten die niet altijd even geworteld zijn in onderzoek. Doordat ze academicus zijn, krijgen die meteen een bepaalde geloofwaardigheid. Als je de status van de universiteit wil veiligstellen, moet ze zich niet alleen als een lichtbaken, maar vooral als betrouwbaar kennisinstituut tonen. Zeker in het post-truthtijdperk mogen we niet te ver gaan in de overhaaste mediatisering van wetenschap.'

Staat de universiteit dan onder druk?

Sels: 'Het gaat zeer goed met de KU Leuven, maar ik zie wel uitdagingen. Het kennismonopolie zijn we al langer kwijt. Wetenschap ontwikkelt zich in een ecosysteem waarin ook instellingen zoals Imec of de centrale banken een plaats innemen. De universiteit moet haar centrale plaats in dat ecosysteem bewaken. Ook voor de democratisering van het hoger onderwijs zie ik uitdagingen. De oplopende kosten voor de vergrijzing en de gezondheidszorg zetten druk op het overheidsbudget. In de landen rondom ons leidt dat tot hogere inschrijvingsgelden of meer selectie aan de poort. Het wordt een constante strijd om de financiering te verzekeren.'

Tegelijkertijd 'proberen' veel jongeren een jaartje. Is meer selectie nodig?

Sels: 'Ik geloof in een veralgemening van ijkingsproeven die oriënteren naar een bepaald traject. In onze faculteit kan je studenten bijvoorbeeld oriënteren naar economie, toegepaste economische wetenschappen of handelsingenieur. Via bijspijkertrajecten kunnen studenten dan bijvoorbeeld meer intensieve wiskunde krijgen. Dat zou het studierendement al verhogen. In sommige richtingen slaagt slechts een kwart en groeien de studenten op in een soort sfeer van mislukking.'

De samenwerking tussen de KU Leuven en de andere universiteiten verliep de jongste jaren moeizaam. Hoe ziet u die?

Sels: 'Het wordt een combinatie van competitie en samenwerking. Vlaanderen verdraagt absoluut vijf universiteiten, maar kan geen vijf internationale topinstellingen voortbrengen. Leuven en Gent zullen altijd een aparte positie hebben. Wel moeten we meer met vijf tegelijk durven op te treden om sterker te staan. Daarnaast droom ik van meer gemeenschappelijke initiatieven, bijvoorbeeld voor online onderwijs en levenslang leren.'

De KU Leuven kan dat toch alleen?

Sels: 'Als we voor het volwassenenonderwijs een dekkend postacademisch aanbod willen opbouwen, lijkt het me goed daarvoor samen te werken. In tegenstelling tot de Angelsaksische landen hebben we minder de traditie om die voortgezette opleidingen vanuit de universiteiten te ontwikkelen. Als je naar de lengte van de toekomstige loopbanen kijkt, is een goed uitgebouwd aanbod nochtans nodig.'

Vicerectoren

Sels heeft zijn bestuursploeg klaar. Tine Baelmans, die eerder al vicerector was, krijgt de belangrijke onderwijsportefeuille. Peter Lievens, die Sels tijdens de campagne steunde, wordt vicerector internationaal beleid. Voor onderzoeksbeleid valt de keuze op Reine Meylaerts, professor romaanse filologie. Chantal Van Audenhove, professor psychologie, wordt vicerector diversiteits- en studentenbeleid. Leuven kent ook vicerectoren voor de verschillende wetenschapsgroepen. Voor de groep wetenschap en technologie wordt dat Gerard Govers, die professor geografie is. Bart Raymaekers, de decaan wijsbegeerte, wordt vicerector humane wetenschappen. Chris Van Geet, diensthoofd kindergeneeskunde aan het universitair ziekenhuis, wordt vicerector biomedische wetenschappen. Tot slot wordt Piet Desmet, professor taal- en letterkunde, vicerector voor de campus KULAK in Kortrijk.

Advertentie
Advertentie