M/V van de week Jef Colruyt

Jef Colruyt. ©Thierry du Bois

Een half miljard euro beurswaarde verloor de supermarktgroep Colruyt sinds ze afgelopen dinsdag de resultaten voor het boekjaar 2016-2017 publiceerde. Het bedrijf achter winkelketens als Colruyt, Spar, OKay, Bio-Planet en DreamLand, de DATS 24-tank- stations en de groene-energieproducent Eoly is nu nog 6,6 miljard waard. De omzet steeg met 3,4 procent naar 9,5 miljard euro en de marktleider bleef marktaandeel winnen, maar om dat te bereiken heeft Colruyt een stevige prijs moeten betalen. De bedrijfswinst daalde met 2,7 procent naar 493 miljoen euro, omdat Colruyt moest reageren op scherpe kortingsacties van concurrenten en investeerde in projecten voor de lange termijn.

Deze week werd duidelijk dat Jef Colruyt (58) het erg moeilijk zal krijgen om de voorsprong te behouden die het familiebedrijf - waarvan hij CEO én voorzitter is - heeft op zijn concurrenten. Jef Colruyt moet op meerdere fronten tegelijk strijden. Hij moet een antwoord vinden op Lidl en Aldi, die de afgelopen maanden nog meer marktaandeel wonnen dan Colruyt. Bovendien moet het in de toekomst waarschijnlijk nog harder vechten tegen Delhaize, het nummer twee op de Belgische markt. De 150 jaar oude keten heeft het wat moeilijk, maar als de fusie met het Nederlandse Ahold op kruissnelheid komt, heeft Delhaize de middelen om ook in België klanten bij de concurrentie weg te lokken.

Bovendien moet Jef Colruyt ook nog bepalen hoe zijn keten zal reageren op de opkomst van de onlineverkoop. Na elektronica en mode wordt ook voeding steeds meer online gekocht. Vorige week raakte nog bekend dat het tech- bedrijf Amazon de Amerikaanse supermarkt- keten Whole Foods overneemt. Voor klanten wordt het steeds makkelijker online de laagste prijs te vinden, wat erg vervelend is voor een prijsspeler als Colruyt.

De pater familias van de Colruyt-familie is een koele minnaar van e-commerce. Colruyt was de eerste die begon met een onlinewinkel en afhaalpunten, maar tegenwoordig laat het innovatie aan anderen over. Delhaize was eind vorig jaar de eerste Belgische keten die thuis- leveringen van online bestelde boodschappen mogelijk maakte. Colruyt is voorlopig niet van plan te volgen, want hij gelooft niet dat de huidige businessmodellen winstgevend kunnen worden. 'Bent u al eens langsgegaan bij Bol.com en co?', vroeg hij De Tijd anderhalf jaar geleden in een interview, de rollen omdraaiend. 'En heeft u zicht gekregen op hun rendabiliteit? Nee? Dan zijn we uitgepraat.'

Die voorzichtigheid ontlokt bij heel wat sectorkenners kritiek, maar niemand trekt de positie van Jef Colruyt in twijfel. Zijn visie wordt gedeeld door de hele Colruyt-familie, klinkt het. Dat de bedrijfswinstmarge van Colruyt op 5,2 procent ligt en niet meer op 7 procent, zoals in 2010, deert de familie amper. De telgen denken aan de lange termijn.

Dat wil niet zeggen dat de familie Jef Colruyt dirigeert. 'Hij neemt hoe dan ook de eindbeslissing', zegt een ingewijde. Colruyt is de man die de ideeën bedenkt. Nadien zet hij de uitvoering mee in gang. Pas als hij er vertrouwen in heeft dat de plannen volgens zijn visie worden uitgevoerd, delegeert hij ze. Nadien vraagt hij geregeld feedback, om te kijken of de uitvoering volgens zijn filosofie evolueert. Hij vermijdt conflicten, maar gaat die wel aan als het nodig is.

Zijn vertrouwelingen zijn de directieleden, maar ook andere mensen in het bedrijf. 'Hij verzamelt geregeld informele, tijdelijke groepjes van mensen', zegt een insider. 'Dan krijgen personeelsleden de vraag om zich zes maanden of een jaar op een project te werpen. De ideeën die daar uit voortvloeien komen niet van Jef zelf, maar ze passen wel in zijn visie.'

Eén man krijgt betrekkelijk meer speelruimte van Jef Colruyt: zijn neef Frans. Als operationeel directeur houdt hij zich bezig met de winkelactiviteiten, terwijl Jef primair focust op de langetermijnstrategie en de niet-winkelactiviteiten. Verschillen in visie klaren de heren uit in de veelvuldige gesprekken onder vier ogen. 'Discussies zijn er zeker, maar ze kunnen het enorm goed met elkaar vinden.'

Jef Colruyt heeft een ijzersterke reputatie omdat hij de man is die de Colruyt-groep heeft laten uitgroeien tot het bedrijf dat ze vandaag is. De zaden van het marktleiderschap werden gezaaid door zijn vader Jo, die besloot dat de Belg zou vallen voor de befaamde laagsteprijzenstrategie, de absolute succesfactor van de keten. Maar het was Jef die na de dood van zijn vader in 1994 Delhaize inhaalde en zelfs de toenmalige marktleider GB (nu Carrefour) van de troon stootte met zijn groeiende winst- gevende imperium van winkels, windmolens en tankstations. De vraag rijst of het afgelopen boekjaar een accident de parcours was, dan wel het begin van een langere moeilijke periode.

MEDITATIE

- Colruyt verloor deze week honderden miljoenen euro's beurswaarde. Maar CEO en voorzitter Jef Colruyt is er vermoedelijk vrij zen onder gebleven. Letterlijk. Colruyt is al jaren erg spiritueel en ontspant zich door bijna elke dag yogaoefeningen te doen. Sinds een hartaanval in 2007 is hij er nog intenser mee bezig. Colruyt doet aan 'bio-energy shaking meditation'. Daarbij sta je met je twee voeten op de grond en laat je je lichaam hevig schudden. De idee is dat je zo energie via je benen en bekken naar boven brengt.

JONGE CEO

- Jef Colruyt was pas 36 jaar en amper zeven jaar in dienst toen hij CEO werd van het familiebedrijf. In 1994 besteeg hij de troon na het plotse overlijden van zijn vader Jo Colruyt. Diens vader Franz zette in 1928 zijn bakkerij stop en legde met de oprichting van een groothandel in koloniale waren de fundamenten van de huidige Colruyt Group.

SPIRITUEEL BEDRIJF

- Dat de CEO erg bezig is met spiritualiteit, is in het hele bedrijf te voelen. Zo kunnen winkelmedewerkers niet alleen opleidingen volgen waarin ze leren hun rug minder te belasten tijdens het heffen, maar ook meer psychologische modules waarin ze leren wie ze zijn en hoe ze zich persoonlijk kunnen ontwikkelen.

BARON

- In 2012 verhief koning Albert Jef Colruyt tot baron.

Advertentie
Advertentie