Nederland genas van een historische piek in langdurig zieken

©Pixabay

Toen Nederland begin jaren 90 tegen een historisch aantal langdurig zieken aankeek, legde het veel druk op de werkgevers om het tij te doen keren. Met succes, blijkt nu.

In Nederland hebben ze een déjà-vugevoel bij de forse stijging van het aantal langdurig zieken in ons land. Begin jaren 90 piekte dat aantal ook bij onze noorderburen. ‘Op een actieve bevolking van 8 miljoen Nederlanders waren er 1 miljoen arbeidsongeschikt’, stelt Gijsbert van Lomwel, de directeur van het kenniscentrum van de Nederlandse socialezekerheidsinstelling UWV.

500.000
Het aantal arbeidsongeschikte Nederlanders daalde van 1 miljoen begin jaren 90 naar 500.000 nu.

Om het tij te keren, legde de Nederlandse overheid de bal in het kamp van de werkgevers. ‘De belangrijkste maatregel was dat werkgevers een zieke werknemer met een vast contract twee jaar moesten blijven betalen.’ Dat gebeurde vanuit de filosofie dat werkgevers door zo’n sterke financiële prikkel er alles aan doen om zieke werknemers snel aan de slag te krijgen.

‘Er zijn ook sancties mogelijk. Als een werknemer na twee jaar ziekte nog niet werkt, kan een werkgever verplicht worden een derde jaar loon uit te betalen. Dat is het geval als blijkt dat de werkgever onvoldoende inspanningen leverde.’ Ter vergelijking: in België betaalt een werkgever enkel de eerste maand loon van een zieke werknemer uit.

De Nederlandse werkgever en zijn zieke werknemer schieten vroeg in actie. ‘Al na zes weken moeten ze met een bedrijfsarts een probleemanalyse opmaken’, vertelt van Lomwel. ‘Na acht weken moet ze samen een plan van aanpak opstellen.’ Eerst wordt bekeken of een werknemer mits enkele aanpassingen kan terugkeren naar zijn functie of een andere functie in het bedrijf. Als dat niet lukt, wordt naar werk buiten de onderneming gezocht.

Veel bedrijven gaan in zee met een van de honderden ‘reïntegratiebedrijven’ die zich specialiseren in de herintrede van langdurig zieke werknemers.

In België lijkt het alles of niets. Ofwel werk je 100 procent, ofwel niet.
Maudie Derks
Directrice Acture

Acture, een van de marktleiders, behandelt 75.000 dossiers per jaar. ‘We werken voor allerlei sectoren, van de bouw tot het bankwezen’, vertelt directrice Maudie Derks. ‘Wat mij opvalt in België is dat jullie niet veel aan reïntegratie doen. Het lijkt alles of niets te zijn. Ofwel werk je 100 procent, ofwel niet. In Nederland is het heel normaal om minder te werken.’

‘Jullie kijken enkel medisch naar een langdurig zieke, niet naar zijn mogelijkheden. In ons bedrijf werkt de case manager, die het dossier van een zieke werknemer beheert. Hij doet dat niet alleen in nauwe samenwerking met een bedrijfsarts, maar ook met een arbeidsdeskundige en een jobcoach. De bedrijfsarts bepaalt waartoe iemand in staat is. De arbeidsdeskundige vertaalt dat in concrete functies. De jobcoach gaat op zoek naar banen.’

Voor een Acture-traject hoest een werkgever doorgaans 3.000 euro op. ‘Een smak geld, maar hij bespaart veel meer als zijn werknemer zo sneller aan de slag gaat.’ De aanpak van Acture heeft succes. ‘Van de 100 dossiers van zieke werknemers die na 1 jaar nog niet aan het werk zijn, gaat de helft weer aan de slag het daaropvolgende jaar. Na 2 jaar is dat 30 procent.’

Ook op grotere schaal werpt de Nederlandse aanpak zijn vruchten af. ‘Vandaag zijn een half miljoen Nederlanders arbeidsongeschikt, zegt Gijsbert van Lomwel, van de socialezekerheidsinstelling UWV. Dat is de helft minder dan tijdens de historische piek begin jaren 90. Dat heeft niet alleen te maken met de aanpak van werkgevers. De toegang tot een uitkering arbeidsongeschiktheid is verstrengd. Terwijl je vroeger al na een jaar aanspraak kon maken op zo’n uitkering, kan dat sinds 2004 pas na twee jaar. ’

Toch is de Nederlandse aanpak niet helemaal zaligmakend. Bedrijven omzeilen de verplichte doorbetalingsmaatregel van zieke vaste werknemers door voor tijdelijke krachten te kiezen.

Gesponsorde inhoud

Partner content