Ondertussen in de wetenschap

De column die alle hoeken van de wetenschap verkent.

In tijden waarin het internationale politieke nieuws wordt beheerst door het wispelturige getwitter van de Amerikaanse president Donald Trump en items zoals de opkomst van het conservatieve nationalisme in Oost-Europa, snakt u misschien naar wat anders. Naar nieuws uit een heel andere sector, waar het over heel andere dingen gaat.

Als u daarvoor in de richting van de wetenschap keek, moet ik u helaas teleurstellen. Want als het regent in de politiek, druppelt het in de wetenschap. Om dat aan te tonen een kleine greep uit het wetenschapsnieuws dat de voorbije weken het wereldje heeft beroerd.

Item één: de Amerikaanse regering wil dat de ruimtevaartorganisatie NASA het Carbon Monitoring System (CMS), een onderzoeksprogramma om de koolstofuitstoot te meten, schrapt.

Als je een probleem hardnekkig ontkent, is het logisch dat je de blik afwendt. Niet meten is niet weten. Gelukkig wil het Congres het CMS redden. Als de regering zo doorgaat, probeert ze straks ook nog de meteorologische dienst af te schaffen.

Item twee: Hongaarse historici maken zich zorgen over de druk van de regering om één politiek favoriete theorie over de oorsprong van de Hongaren uit te dragen.

In Hongarije staat een nieuw historisch instituut in de steigers dat die oorsprong moet bestuderen en dat zal worden gecontroleerd door een stichting onder leiding van een vooraanstaande politicus die bekend is om zijn nationalistische visie op de geschiedenis. Hij propageert onder meer de theorie dat de Hongaren verwant zijn aan de Hunnen, iets waar de meeste onafhankelijke historici en archeologen hun twijfels bij hebben.

Item drie: de Amerikaanse regering - alweer - probeert een nieuwe regel door te duwen bij het federale milieuagentschap Environmental Protection Agency (EPA).

De regel lijkt, op het eerste gezicht, goed: milieuregels en vervuilingslimieten mogen voortaan alleen nog gebaseerd zijn op wetenschappelijke gegevens die volledig openbaar zijn gemaakt. Openheid en transparantie, wie kan daartegen zijn? Gedaan met strenge milieuregels die gebaseerd zijn op geheimgehouden data.

Maar er zit een flinke adder onder het gras. Studies naar de gezondheidseffecten van mogelijk schadelijke stoffen zijn onvermijdelijk vaak gebaseerd op medisch onderzoek, en dus op medische dossiers van patiënten. En die zijn vertrouwelijk.

Volledige openheid eisen over de onderliggende data van wetenschappelijke studies, komt er dus op neer dat een belangrijke klasse van studies over de gezondheidseffecten van vervuiling met één pennentrek wordt geëlimineerd. Plots wordt het veel moeilijker om nog aan te tonen dat een vervuilende stof gevaarlijk is.

Zucht. Wie eens wat anders wil horen dan Trump en Orbán, kijkt maar beter gewoon naar het WK voetbal. De Verenigde Staten en Hongarije doen niet mee.

* Steven Stroeykens Schrijver, wetenschapsjournalist, fysicus en blogger op zandrekenaar.be

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect