'Ongebreidelde zelfbediening' leidde tot faillissement Optima

Optima-topman Jeroen Piqueur hield geldstromen verborgen voor de werknemers die op de financiële fairplay toekeken.  ©© photo News

Een wankel businessplan, te weinig bankierservaring en vooral de zelfbediening door hoofdaandeelhouder Jeroen Piqueur veroorzaakten de ondergang van Optima Bank. Dat besluit de parlementaire onderzoekscommissie in haar eindverslag.

Jeroen Piqueur draagt de grootste verantwoordelijkheid voor het faillissement van Optima Bank, besluit de parlementaire onderzoekscommissie. Optima ging in juni vorig jaar failliet, nadat de Nationale Bank haar bankvergunning had ingetrokken. Een parlementaire onderzoekscommissie onder het voorzitterschap van Eric Van Rompuy (CD&V) boog zich over de zaak en leverde gisteren haar eindverslag af.

De commissie ziet geen onregelmatigheid of politieke druk bij de overname van Ethias Bank door Optima in 2011. De Gentse financieel planner was de enige kandidaat, voor Ethias Bank was het de beste oplossing. De Europese Commissie had Ethias verplicht de bankdivisie af te stoten.

Maar al gauw ging het mis. Optima negeerde de voorwaarden van de Nationale Bank: het aantrekken van een kapitaalkrachtige externe partner en het op punt stellen van de interne organisatie. Ook de ontwikkeling van het businessplan om de bank rendabel te maken, liep niet zoals beloofd.

Jeroen Piqueur, de hoofdaandeelhouder van Optima, merkte bij de overname dat hij in een sterke positie stond. Hij heeft daarvan gebruikgemaakt om de aanmaningen van de Nationale Bank bij herhaling naast zich neer te leggen, hebben de commissieleden vastgesteld.

Piqueur en zijn partners hebben ook op verschillende manieren geld uit de bank weggesluisd. Ze deden dat door zichzelf ongewoon hoge vergoedingen voor een kleine bank als Optima toe te kennen, via fictieve consultancycontracten (2,35 miljoen euro) en via de verkoop van het Spaanse filiaal Optima Planificación Fiscal Patrimonial (OPFP) aan de bank voor 2,4 miljoen euro. Dat filiaal moest Optima Bank een jaar later compleet afwaarderen. Piqueur en co. namen ook voorschotten (10 miljoen euro) op de rekening-courant, die weergeeft wat een vennootschap en haar vennoten aan elkaar verschuldigd zijn.

'Ongebreidelde hebzucht en belangenvermenging, die ook aan de basis lagen van eerdere bankencrisissen, hebben Optima naar het bankroet gedreven', verwoordde commissielid Meyrem Almaci (Groen) het.

Hoewel hij geen CEO was en in een eerste fase ook geen voorzitter, was Piqueur dominant in de bank. De leden van de raad van bestuur en het management - eerst oud-minister Luc Van den Bossche (sp.a), dan Danny De Raymaeker - boden onvoldoende weerwerk. De compliance officers, die erop moeten toezien dat iedereen in de bank zich aan de regels houdt, hadden geen zicht op de financiële stromen tussen de bank en de holding erboven (Optima Group) en Piqueur en zijn partners.

De onderzoekscommissie vindt niet dat de Nationale Bank fouten heeft gemaakt of grote steken heeft laten vallen. Ze is wel van oordeel dat de toezichthouder wat strenger had mogen optreden tegen Optima Bank en de top. De commissie, die ongeveer een jaar vooral in de luwte heeft gewerkt, moest voorzichtig zijn om uit het vaarwater te blijven van de lopende gerechtelijke onderzoeken, onder meer naar onregelmatigheden bij Optima Bank en naar fiscale fraude door Piqueur.

Het eindrapport wordt binnen twee weken besproken door de voltallige Kamer. Meerdere commissieleden zeiden gisteren wetsvoorstellen te zullen doen om de aanbevelingen van de commissie in wetgeving om te zetten.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect