'Slimme kledij ontpopt zich tot onze levenscoach'

De Belgische fashiontechdesigner Jasna Rokegem wordt wereldwijd gelauwerd om haar kledij die op breinsignalen reageert. ©Wim Kempenaers

Jasna Rokegem is de eerste Belgische fashiontechdesigner. Ze ontwikkelt en verwerkt technologie in kledij, waarmee ze de wereld rondreist om bedrijven ervoor warm te maken.

Rokegem zet een dunne diadeem op het hoofd en meteen begint haar futuristische jurk rood te flikkeren. 'Ik denk dat jouw compliment me doet blozen', zegt ze aan de fotograaf. De jurk is verbonden met de diadeem, die hersengolven opvangt. 'Net zoals onze wangen rood worden, gaat de jurk reageren op onze gemoedstoestand.'

Haar eerste collectie laat kledingstukken reageren op hersengolven, die gemeten worden via een EEG-hoofdband. 'Kleding kan zoveel meer betekenen. Door er technologie in te verwerken kan ze een veel actievere rol spelen in het dagelijkse leven.' Ze haalt het voorbeeld aan van schoenen die de drager ervan aangeven om naar links of rechts te gaan en een T-shirt dat bij stress de rug begint te masseren. 'Kledij wordt zo onze levenscoach.'

Rokegem ziet kledij vooral een belangrijke rol spelen in de digitale gezondheidszorg. 'Kledij kan het lichaam langer gezond houden door bijvoorbeeld de huid te behandelen of via sensoren het lichaam te checken op opkomende ziektes of aandoeningen. Er bestaat al een sensor die in de bh verwerkt zit om borstkanker vroegtijdig op te sporen. Hoe dichter op het lichaam, hoe meer informatie de sensor kan verzamelen.'

Heel wat functies van de smartphone zullen ook vervangen worden door kledij. Dat gebeurt al met de slimme jas van Levi's en Google. Door te wrijven over de mouw kan je bijvoorbeeld de telefoon opnemen. 'Die technologie verbindt voorlopig nog altijd met de smartphone, maar ze zal snel verwerkbaar zijn in kledij.' Rokegem ziet heel wat potentieel in de zelflerende chip van het Leuvense onderzoeksinstituut Imec. 'Zo kan kledij specifiek op ons reageren en tegelijk de data lokaal houden.'

'Ik experimenteer ook met kledij die verandert van vorm en kleur. Dat kan heel ver gaan. Zo kunnen we kledij ontwikkelen die zich automatisch aanpast aan de drager. Als zoiets werkelijkheid wordt, kan het zijn dat we in de toekomst nog maar één kledingstuk nodig hebben.' Het transformeert dan mee volgens de noden die we hebben, of je nu gaat sporten, een zakenlunch hebt of op het vliegtuig zit.

Volgens Rokegem is het cruciaal kledij te ontwikkelen die zichzelf oplaadt door energie te halen uit het lichaam of de omgeving. De Nederlandse ontwerpster Pauline van Dongen ontwikkelde de Solar Dress, die op zonne-energie werkt. Er bestaan ook al schoenen die energie halen uit de stappen om een sensor te doen werken.

'Energie-efficiënte kledij ontwikkelen staat centraal', zegt Rokegem, als ze voor de tweede keer die ochtend de batterijen van de jurk vervangt. 'Het is nu nog niet ideaal met de batterijen en de vele draadjes, maar pioniers moeten nu eenmaal aan de industrie tonen dat er toekomst in zit.'

Kledij moet wasbaar blijven, wat met een heleboel draden een pak lastiger wordt. Om dat op te lossen werkt Rokegem samen met het Belgische bedrijf Nanex, dat een nanotechnologische spray ontwikkeld heeft om stoffen waterafstotend te maken. 'Modder, gras of wijn zijn kopzorgen van het verleden. De volgende stap is nu om de laag ook antibacterieel en geurloos te maken. Zodra kledij niet meer gewassen moet worden, opent dat heel wat nieuwe deuren.'

De technologie verwerkt in de kledij moet ook veel flexibeler en subtieler. Haar collectiestuk Exaltation heeft een kraag die omhoog beweegt om de drager als een cocon af te sluiten. 'Natuurlijk gaan we dat niet in het echt dragen, dat zou ongelukken veroorzaken. Maar het prikkelt wel om na te denken over een nieuwe vorm van digitale bescherming.'

De technologische disruptie kan de hele mode-industrie op haar kop zetten. 'Als we kledij vooraf kunnen tonen via hologrammen met Microsofts Hololens of in virtuele realiteit, dan kunnen klanten de kledij al op een virtuele ik uitproberen en kan je overproductie tegengaan. Het mooie is dat al die technologieën er al zijn, maar dat de mode-industrie ze nog te weinig gebruikt.'

Ook thuis zal er veel veranderen. 'Een spiegel die een 3D-scan van je maakt, weet perfect je vormen en maten en kan dan feedback geven op basis van je dagplanning. Of waarom niet een printer die kledij drukt en aan het einde van de dag gooi je ze in de versnipperaar als grondstof voor de volgende outfit?'

KORT

Jasna Rokegem studeerde mode aan de Willem de Kooning Academie in Rotterdam. Begin 2016, op haar 23ste, startte ze haar designstudio Jasna Rok op in Ophasselt. Met haar conceptuele kleding wil ze mensen en bedrijven inspireren om de muur tussen technologie en mode af te breken. Ze werkt onder meer samen met Nokia Bell Labs en Leap Motion en werd al wereldwijd gelauwerd.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect