Totaaltheater over de Grote Oorlog

Viviane De Muynck (midden) is de enige acteur met tekst. ©maarten vanden abeele

De toneelbewerking van 'Oorlog en terpentijn' komt traag op gang, maar eens op volle snelheid is het totaaltheater waarop Needcompany nu al twintig jaar een patent heeft.

Een literaire bestseller naar de bühne brengen is meestal een hachelijke onderneming. En al helemaal als het boek in kwestie nog maar vier jaar oud is, zoals 'Oorlog en terpentijn' van Stefan Hertmans. Het Brusselse toneelgezelschap Needcompany van Jan Lauwers waagt zich eraan, op voorspraak van Hertmans, die een goede vriend is van Lauwers.

Hertmans vertelt in de roman het persoonlijke verhaal van zijn grootvader die getekend werd door de Eerste Wereldoorlog. Maar Needcompany kiest voor het vertelstandpunt van een vrouw. Die rol is weggelegd voor de fetisjactrice van Lauwers, Viviane De Muynck. Zij is de enige met tekst, terwijl achter en rondom haar de andere acteurs en performers dansen, musiceren op een ronddraaiend podium, zingen en vechten terwijl ze over de grond rollen van de pijn. En live schilderen. Hertmans' grootvader was naast soldaat ook kunstschilder, vandaar het woord 'terpentijn' in de titel. De keuze voor een onbewogen verteller geflankeerd door dynamische en energieke performers levert als vanouds - Lauwers maakt theater met de ingesteldheid van een beeldend kunstenaar - sensationele tableaus op.

Het stuk begint eerder stroef. Op de première leek dat vooral aan de hoofdactrice te liggen. De Muynck, 71 inmiddels, had haar tekst nog niet in de vingers. Na een half uur waren we dat vergeten omdat de ondersteunende actiebeelden en livemuziek almaar grotere indruk begonnen te maken, en door de slimme ingreep van de regisseur om zijn actrice onderweg in een ander vertelstandpunt te doen stappen. Vanaf dan kregen we Needcompany zoals we het gezelschap al op zijn allerbest aan het werk zagen: met woord, beeld en muziek hand in hand naar een verzengend crescendo en een zeer aangrijpend slot.

Advertentie
Advertentie