Uw loon in een auto of in cash?

©Filip Ysenbaert

Binnenkort kunt u uw bedrijfswagen waarschijnlijk inruilen voor een hoger loon. Hoe maakt u de beste keuze?

Kunnen werknemers niet beter betaald worden met geld dan in auto's? Lossen de structurele files op als er minder bedrijfswagens op de baan zijn? De bedrijfswagens als onderdeel van een loonpakket staan al langer ter discussie. Het gaat om de zogenaamde 'salariswagens': auto's die voornamelijk privé worden gebruikt en weinig of niet voor professionele verplaatsingen. Door de gunstige fiscaliteit krijgt een werknemer voor een zelfde budget netto meer in handen dan bij een gelijkaardig cashloon. Dat verklaart het succes van de salariswagens.

In het jongste begrotingsakkoord is voorzien dat de regering een mobiliteitsbudget uitwerkt. Een - eventueel kleinere - bedrijfswagen blijft een van de mogelijkheden, maar ook andere vervoersmiddelen en/of meer nettoloon zijn een optie. Het blijft nog wachten op de concrete invulling. Een van de pistes is een nettobedrag dat overeenstemt met het leasingbudget verminderd met de belasting die op een bedrijfswagen moet worden betaald.

Het nieuwe mobiliteitsbudget zou in eerste instantie alleen bedoeld zijn voor mensen die al een bedrijfswagen hebben. Maar kunnen werkgevers verplicht worden om voor alle werknemers in zo'n mobiliteitsbudget te voorzien? 'Tot nu toe bestaat geen enkele wettelijke bepaling waardoor werkgevers daartoe verplicht kunnen worden', zegt Stijn Demeestere, advocaat bij Laga. 'Het al dan niet toekennen van een dergelijk budget maakt deel uit van de onderhandeling over het loonpakket van een werknemer. Die kan zowel tussen de sociale partners in de sector of op ondernemingsniveau als tussen de individuele (kandidaat)werknemer en de werkgever gevoerd worden.'

Waaraan moet u denken als u overweegt uw salariswagen in te ruilen voor een hoger nettoloon?

1. Hoeveel loon vertegenwoordigt een bedrijfswagen?

Een bedrijfswagen levert een aanzienlijke besparing op: u moet niet investeren in de aankoop, u betaalt geen belasting op inverkeerstelling, geen jaarlijkse verkeersbelasting, geen kosten voor onderhoud en herstelling en geen jaarlijkse verzekeringspremie. Wie samen met zijn bedrijfswagen ook een tankkaart krijgt, moet zich geen zorgen maken over de brandstofprijzen.

Maar helemaal gratis is een bedrijfswagen niet. Wie nooit eerder een bedrijfswagen had en er één krijgt, ziet zijn nettoloon dalen. Dat komt omdat het privégebruik wordt belast, al moet u geen socialezekerheidsbijdragen betalen. Uiteraard zijn de ritten buiten de werkuren en in het weekend privé, maar ook de dagelijkse pendel van en naar het werk valt in die categorie. U betaalt geen belasting op het werkelijk genoten voordeel, maar een forfait (voordeel alle aard). Die hangt af van de CO2-uitstoot, het type brandstof, de cataloguswaarde en de leeftijd van de wagen.

'Als een werknemer afstand doet van zijn bedrijfswagen en een identieke auto koopt, dan moet zijn brutoloon fors omhoog om de facto netto evenveel over te houden', zegt Veerle Michiels, adviseur van het juridisch kenniscentrum van SD Worx. 'Berekeningen leren dat het voor de meeste types wagens om minstens 1.500 euro bruto per maand gaat.' (zie tabel pagina 38) We gaan uit van de veronderstelling dat het rijgedrag ongewijzigd blijft en dat de wagen na vier jaar wordt verkocht.

2. Krijg ik een vergoeding als ik met andere transportmiddelen naar het werk ga?

Ook wie geen bedrijfswagen heeft, moet elke werkdag van en naar het werk zien te geraken. 'Wie met het openbaar vervoer naar het werk gaat, moet van de werkgever verplicht een vergoeding krijgen. Als iemand zijn bedrijfswagen inlevert, moet een werkgever dus niet alleen dat loonverlies compenseren, maar moet hij ook een extra vergoeding voor het woon-werkverkeer betalen', zegt Michiels.

Eigen auto

Als u met de wagen naar het werk gaat, dan moet uw werkgever alleen een vergoeding betalen als dat voorzien is op sector- en ondernemingsniveau of in een individuele arbeidsovereenkomst. De hoogte van de vergoeding verschilt naargelang het bedrijf waarin u werkt. 'In de praktijk betalen werkgevers veelal een kostenvergoeding omdat ze daartoe (para)fiscaal worden aangemoedigd. De terugbetaling gebeurt via een vergoeding voor de effectieve kilometers of via een forfait', zegt Demeestere. Voor de werknemer is een vergoeding tot 380 euro vrijgesteld van belastingen.

Trein

Als u met de trein naar het werk gaat, moet uw werkgever verplicht een vergoeding betalen. Die bedraagt gemiddeld 75 procent van een treinkaart en is voor de werknemer volledig vrijgesteld. De werkgeverstussenkomst stijgt naarmate de afstand tussen uw woonplaats en de plaats van tewerkstelling groter is. 'Er kan ook een regeling bestaan op sectorniveau of in de individuele arbeidsovereenkomst, maar die moet minstens even gunstig zijn', zegt Demeestere.

Uw werkgever kan ook werken met een derdebetalersregeling, waardoor u zelf helemaal niets hoeft te betalen. De werkgever betaalt dan minstens 80 procent van de kostprijs van het treinabonnement rechtstreeks aan de NMBS, de overheid past de resterende 20 procent bij.

Bus, tram en metro

Voor wie met ander openbaar vervoer dan de trein naar het werk gaat, moet de werkgever maar verplicht tussenbeide komen als het traject minstens 5 kilometer bedraagt. Voor kortere verplaatsingen moet de werkgever alleen tussenbeide komen als de sector hem daartoe verplicht of als hij zich daartoe engageert. De terugbetaling is voor de werknemer volledig vrijgesteld. Ze verschilt naargelang de ticketprijs vast is of varieert in functie van de afstand. De wettelijke werkgeversbijdrage voor een Omnipas van De Lijn bedraagt 33 euro voor een maand, 82 euro voor drie maanden en 215 euro voor een jaar.

Fiets

Een werkgever is niet verplicht een fietsvergoeding te betalen, tenzij daarin op sector- of ondernemingsniveau of in de individuele arbeidsovereenkomst is voorzien. Een fietsvergoeding tot 22 cent per getrapte kilometer is voor de werknemer vrijgesteld. 'Als u met een snelle elektrische fiets of speed pedelec naar het werk komt, moet u weten dat die sinds begin oktober niet meer als fiets beschouwd worden, maar als bromfiets. De fietsvergoeding is daardoor niet meer vrijgesteld', merkt Michiels op.

Te voet

Als uw werkgever een vergoeding betaalt voor het traject dat u te voet aflegt, dan moet u daar geen belastingen maar wel socialezekerheidsbijdragen op betalen.

Wat als u verschillende transportmiddelen combineert? 'De terugbetaling hangt af van de wijze waarop een werknemer zijn vervoerskosten bewijst. Geeft hij maar één vervoerbewijs voor de totale afstand - zonder verdere onderverdeling per vervoersmiddel - dan wordt de terugbetaling berekend zoals die van een treinticket. Legt een werknemer meerdere vervoersbewijzen voor, dan worden de verschillende tussenkomsten voor elk vervoermiddel afzonderlijk opgeteld', zegt Demeestere.

3. Worden professionele verplaatsingen vergoed?

Moet u tijdens uw werkdag de baan op voor een vergadering buitenshuis of een afspraak met een klant? Dan zijn dat professionele verplaatsingen. Wie een bedrijfswagen heeft, gebruikt daar uiteraard die wagen voor en kan geen verdere vergoeding vragen. 'Als u met uw eigen wagen puur professionele verplaatsingen moet doen, dan zal uw werkgever doorgaans de gemaakte kosten vergoeden', zegt Michiels. Meestal wordt met een forfait van 0,3363 euro per kilometer gewerkt.

4. Kan ik een bedrijfswagen eisen of weigeren?

De werkgever beslist of hij in zijn onderneming bedrijfswagens toekent aan het hele bedrijf of aan een bepaalde groep of categorie van werknemers. 'Als een werknemer als enige in zijn categorie of in het bedrijf geen bedrijfswagen krijgt, zonder dat de werkgever daarvoor een objectieve reden heeft, dan kan hij er een proberen af te dwingen op basis van het gelijkheidsbeginsel en het anti-discriminatieverbod. Maar dat is niet evident', zegt Demeestere.

Wat als u een bedrijfswagen aangeboden kreeg, maar niet op dat aanbod inging? 'Omdat mobiliteitsbehoeften kunnen veranderen, geven de meeste werkgevers elk jaar een keuzemogelijkheid. Wie ooit een bedrijfswagen heeft geweigerd, kan op een later tijdstip nog in het systeem stappen', zegt Michiels.

5. Kan mijn werkgever mijn bedrijfswagen afnemen?

'Een bedrijfswagen is een essentieel onderdeel van het loonpakket en dat kan niet zomaar eenzijdig gewijzigd worden zonder het akkoord van de werknemer', zegt Michiels. 'In zeer uitzonderlijke omstandigheden, zoals bij een herstructurering, kan een werkgever in het kader van een collectieve arbeidsovereenkomst de eenzijdige afname van een bedrijfswagen met de vakbonden overeenkomen', zegt Demeestere.

Ook in periodes van afwezigheid door ziekte, jaarlijks verlof, moederschapsrust of tijdskrediet ligt een teruggave van de bedrijfswagen niet voor de hand. 'Voor een bepaalde periode van afwezigheid moet de werkgever het loon doorbetalen. Zolang hij die verplichting heeft, kan hij niet eisen dat u uw bedrijfswagen inlevert', zegt Demeestere. 'Een werkgever kan zich wel indekken door een regeling te voorzien in de arbeidsovereenkomst of in de car policy.'

6. Heb ik met een bedrijfswagen evenveel vrijheid als met een eigen wagen?

Met een eigen wagen kunt u doen wat u wilt, maar bestuurders van een bedrijfswagen moeten zich aan de regels van de car policy houden. Het is gangbaar dat alleen gezinsleden die onder hetzelfde dak wonen de wagen mogen besturen. Uw vrienden, familieleden of partner uit een lat-relatie mogen dat niet. Ook rijles geven aan uw kinderen mag doorgaans niet. 'Het is steeds vaker verboden dat een partner de bedrijfswagen gebruikt voor diens woon-werkverkeer. Voorts is het gebruik voor een bijberoep, zoals Uber, vaak uitgesloten', zegt Michiels. Ook het gebruik van een tankkaart kan beperkt zijn tot een aantal privékilometers of het Belgisch grondgebied.

7. Hoeveel betaal ik zelf bij een schadegeval?

De schade die u berokkent aan andere weggebruikers is verzekerd door de verplichte aansprakelijkheidsverzekering. Of en in welke mate de schade aan uw eigen wagen wordt vergoed, hangt af van het feit of u een omniumverzekering hebt afgesloten.

Bij bedrijfswagens is de schadeafhandeling geregeld in de car policy. In sommige bedrijven moet de bestuurder niets betalen voor een eerste schadegeval per jaar, terwijl er in andere bedrijven maar één gratis schadegeval per leasingtermijn is. In nog andere bedrijven moet u altijd de vrijstelling uit eigen zak betalen. Aan het einde van een leasingcontract moet eventuele schade worden vergoed.

8. Kan ik mijn werkelijke beroepskosten in mijn belastingaangifte opnemen?  

Niet al uw beroepsinkomsten worden belast: de kosten die u maakt om dat inkomen te verwerven of te behouden mag u in mindering brengen. Dat kan via uw jaarlijkse belastingaangifte. Bij het invullen van uw aangifte hebt u de keuze tussen een eenvoudig kostenforfait of uw werkelijke beroepskosten. Zeker voor wie ver van het werk woont, kan dat laatste voordeliger zijn. 'Tot een paar jaar geleden was het niet interessant - of ronduit nadelig- om de werkelijke beroepskosten te bewijzen voor uw woon-werkverplaatsingen als u een bedrijfswagen had. Maar dat is niet langer het geval', zegt Bart Lombaerts van PwC Tax Consultants.

Zowel voor een eigen als voor een bedrijfswagen mag u voor uw woon-werkverkeer 15 cent per gereden kilometer fiscaal inbrengen. Hebt u een bedrijfswagen, maar geen tankkaart en vergoedt uw werkgever de brandstofkosten voor uw professionele verplaatsingen niet, dan kunt u bijkomend de werkelijke brandstofkosten voor uw professionele verplaatsingen inbrengen (begrensd tot 75 procent). 'Let wel, in tegenstelling tot een privéwagen zijn de beroepskosten voor een bedrijfswagen begrensd', zegt Lombaerts. 'U mag niet meer kosten inbrengen dan de hoogte van het voordeel van alle aard voor uw bedrijfswagen, vermeerderd met een eventuele eigen bijdrage die u aan uw werkgever betaalt voor het privégebruik.'

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect