Van elke 5 euro belastinggeld gaat 1 euro naar pensioenen

De federale regering begint dit weekend aan de begrotingscontrole en dus onderzocht De Tijd waar uw belastinggeld naartoe gaat. De helft vloeit naar de sociale bescherming.

De regering-Michel steekt dit weekend de koppen opnieuw bijeen voor de begrotingscontrole. De bedoeling is de begroting van dit jaar op koers te houden en het tekort te beperken tot 1,7 procent van het bruto binnenlands product of 7,3 miljard euro. Daarvoor moeten enkele honderden miljoenen euro's gevonden worden. Zoals vaak wordt gezocht naar een combinatie van nieuwe inkomsten en besparingen.

Telkens als zo'n ronde aan de orde is, kijkt de bevolking bevreesd toe. Dat is nu niet anders. De algemene sfeer in België is dat we al genoeg belastingen betalen en dat de overheid boven haar stand leeft. Met een overheidsbeslag van 53,9 procent behoren we nog altijd tot de kampioenen in Europa. Alleen Denemarken, Griekenland, Finland en Frankrijk geven procentueel meer uit. Om die reden deden we de oefening. Waar gaat ons belastinggeld naartoe?

Uit het onderzoek blijkt dat als we 100 euro belastingen betalen, ruim de helft naar de sociale bescherming vloeit. Een vijfde van de overheidsuitgaven gaat naar pensioenen. In 2015 keerde de staat bijna 47 miljard euro uit aan gepensioneerden.

Nog eens een vijfde van de 100 euro vloeit naar de gezondheidszorg. De overheid komt financieel tussen als u in het ziekenhuis ligt of medicijnen koopt. En ze voorziet in een uitkering als u ziek of arbeidsongeschikt bent.

Voorts komt de overheid tussen voor wie werkloos is, voor wie kinderen heeft (via de kinderbijslag), voor wie onvoldoende geld heeft voor een woning of bij stormschade, brand of voor de opsporing van verdwenen kinderen.

België geeft in vergelijking met zijn buurlanden niet veel meer uit voor sociale bescherming. In Nederland liggen de uitgaven wat lager, maar dat is omdat het pensioensysteem er anders georganiseerd is. In Frankrijk zijn de uitgaven wat hoger.

Leerkrachten

Het hoge overheidsbeslag in ons land wordt door andere elementen verklaard. Bijvoorbeeld omdat we als gemeenschap meer geld uittrekken voor onderwijs. Van de 100 euro belastinggeld vloeit zo'n 12 euro naar het onderwijs. Dat is veel in vergelijking met de buurlanden. Dat komt onder meer omdat we meer leerkrachten hebben. Tegenover een leerkracht in het middelbaar onderwijs in België staan negen leerlingen. In Nederland moeten leerkrachten zich over dubbel zoveel leerlingen ontfermen.

In ons land kost de overheid ook veel meer. Per 100 euro belastinggeld vloeit bijna 10 euro naar de staat. Dat geld gaat onder meer naar de talrijke parlementen, het koningshuis, de kabinetten, de consultants die voor de kabinetten werken, de ambassades in het buitenland, de overheidsdiensten, de regio's en de gemeenten.

De Belgische overheid kost meer dan in onze buurlanden. We betalen een pak meer dan in Nederland en Duitsland - ook een federaal georganiseerd land. Zelfs Frankrijk geeft minder uit aan overheidsdiensten. De administratie zou in ons land een stuk efficiënter kunnen. Het innen van belastingen kost in België 1,15 procent van de opbrengsten. In Nederland is dat 0,95 procent.

Ook naar de lonen van de ambtenaren vloeit een pak geld. Elk jaar geeft de overheid ruim 51 miljard euro uit aan ambtenarenlonen. Die zitten verspreid over alle uitgaven.

In vergelijking met onze buurlanden gaat eveneens een groot bedrag naar subsidies voor bedrijven. Daarin zitten onder andere rechtstreekse subsidies, maar ook lastenverlagingen die toegekend worden aan ondernemingen en de uitgaven voor de dienstencheques.

Maar het wijd openzetten van de subsidiekraan is niet voldoende om België naar de top van de internationale concurrentielijstjes te brengen. In de Global Competitiveness Index van het Wereld Economisch Forum staat België op de 17de plaats. Nederland bezet de vierde plaats, Duitsland de vijfde, Frankrijk is 21ste.

Politieagenten

Ook de rentelasten (ruim 12 miljard euro per jaar) wegen op de belastingfactuur. Temeer omdat de rente nu nog historisch laag is. Zodra de rente stijgt, zullen ook de lasten stijgen omdat we een recordoverheidsschuld hebben van zo'n 106 procent van het bruto binnenlands product.

Nu al vloeit meer naar de afbetaling van de staatsschuld dan naar mobiliteit. De Lijn, de NMBS, de MIVB en de TEC kosten elke Belg zo'n 5 procent van zijn belastinggeld.

Dat is meer dan de 3,3 procent die naar veiligheid vloeit. Toch telt ons land meer politieagenten dan onze buurlanden. Per 1.000 inwoners telt België 3,4 politieagenten. Dat zijn er meer dan Nederland (3), Duitsland (3) en Frankrijk (2,8). Ook het aantal cipiers (7,6 per 10.000 inwoners) is hier beduidend hoger dan in onze buurlanden.

Naar defensie gaat 1,60 euro. Dat is minder dan in onze buurlanden. Cultuur, sport en religie samen moeten het met minder dan 2 procent doen.

Dat bij een begrotingsronde vaak de sociale zekerheid in het vizier komt, hoeft dus niet te verwonderen. Het is de grootste pot en daar kan dus het meest geld geraapt worden. Maar als puur wordt gekeken naar waar we in vergelijking met andere landen veel geld aan uitgeven, gaat het om de overheid zelf, de subsidies aan bedrijven en het onderwijs.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect