Advertentie

'België heeft half miljoen nieuwe jobs nodig'

(tijd) - De Belgische sociale zekerheid kan worden gered op voorwaarde dat er gevoelig meer mensen aan het werk geraken. Een ander scenario voor de gezondmaking van het systeem ziet Guy Verhofstadt niet. In een gesprek met de redactie maakt de premier nog eens duidelijk dat politiek deze dagen voor en boven alles rond één thema draait: werk. Verhofstadt: 'We hebben de volgende tien tot twintig jaar geen 200.000 jobs maar 500.000 of 600.000 nieuwe jobs nodig.'

De eer was na de verkiezingsoverwinning van 18 mei aan PS-voorzitter Elio Di Rupo om zijn collega's politici en de media als informateur te overspoelen met sociaal-economische onheilstijdingen. Want anders dan vier jaar geleden gaat het slecht met de economie, met het geld van de staat en met het werk van de mensen. Kon Guy Verhofstadt die boodschap als formateur aanvankelijk slechts matig smaken, bij premier Guy Verhofstadt lijken de twijfels zes maanden later helemaal verdwenen. Dat Verhofstadt zou beweren dat de regering sociaal-economisch of niet zal zijn, is allicht een overdreven stelling. Maar de problemen met werk en geld eisen deze dagen bijzonder veel tijd op van de regeringsleider.

De karakteristieke aanpak van de liberaal is daarbij niet veranderd. De premier over het hervormingsdebat dat deze week over het zelfstandigenstatuut begint: 'Ik heb de indruk dat daar nog heel wat mentale massage nodig is, en langs twee kanten. Ik heb geen zin om een conferentie te beginnen waar de centrale vraag is hoeveel miljoen euro de overheid op tafel legt en om die dan eens te verdelen. Een half procentje erbij hier, een procentje voor de arbeidsongeschiktheid, vijf euro voor de kinderbijslag. Dat dus niet! Ik begin er zelfs niet aan! Ik heb dat aan de Unie van Zelfstandige Ondernemers laten weten. Die vroegen waar het geld is. Dat is niet de vraag. Ik wil ten gronde hervormen.'

Guy Verhofstadt: 'Ja. Als ik na de onderhandelingen weet welke fundamentele verbeteringen we aan het statuut van de zelfstandigen aanbrengen, dan zal ik een meerjarenplan opstellen om dat te realiseren. Zowel de zelfstandigen als de overheid moeten inspanningen leveren. Want ook hier moeten taboes sneuvelen. Ik kan het weten want ik ben er zelf een geweest als advocaat. Een taboe van de zelfstandigen is bijvoorbeeld de invoering van een verplichte bijdrage voor de kleine risico's in de ziekteverzekering.'

Moeten er na de gebeurtenissen bij Ford Genk ook nog taboes sneuvelen inzake industrieel beleid?

Verhofstadt: 'Ik heb de voorbije weken al die Cassandra-uitspraken gehoord over de Belgische industrie. Er zou geen industrieel beleid meer zijn in ons land, er zou geen industriële toekomst meer zijn. Wel, ik stel vast dat Volvo zijn investeringen in Gent in gebruik heeft genomen. Volkswagen werft mensen aan in Vorst. Ford Genk krijgt de nieuwe Mondeo en maakt een goede kans op nog twee bijkomende modellen. Het is duidelijk dat er wel nog een toekomst is voor de automobielsector en ruimer voor een industriële activiteit in België. Die toekomst is er voornamelijk dankzij de hoge productiviteit. Laten we dat maar eerlijk toegeven. We mogen dus inderdaad niet de fout maken onze ogen te sluiten en te zeggen: het is in orde. We moeten juist van de gebeurtenissen gebruikmaken om de volgende maanden maatregelen te nemen om de industriële activiteiten aan te moedigen. We gaan dus door met de politiek van lastenverlagingen.'

Men zou bijna denken dat al die lastenverlagingen helemaal niet zo belangrijk zijn.

Verhofstadt: 'Ik heb net de tegenovergestelde indruk. In de contacten die ik met de autosector gehad heb, werd de regeling voor de ploegenarbeid als zeer essentieel ervaren. Ik zeg nu niet dat dit bij de directies doorgewogen heeft in de een of andere richting, daar kan ik niet over oordelen. Maar ik voel toch aan dat dit een element was voor een beslissing in de goede richting. Daarom mogen we nu niet denken dat alles in orde is voor de volgende tien jaar. We moeten de zwakheden van ons systeem opsporen en daar iets aan doen.'

U kunt de lasten verlagen, maar moet wel de sociale zekerheid blijven financieren. Volgend jaar moet de overheid op ongeveer 50 miljard euro 7 miljard euro bijpassen.

Verhofstadt: 'En die alternatieve overheidsfinanciering zal niet verminderen, integendeel. Omdat grote delen van de sociale zekerheid gefinancierd worden voor massa's groepen die zich buiten het arbeidsproces bevinden. De gezondheidszorgen stijgen en die uitgaven zijn er voor iedereen, niet alleen voor arbeiders en bedienden die sociale lasten op hun loon betalen. Je voelt dat er steeds meer een financiering nodig is uit algemene middelen.'

Verhofstadt: 'Ik denk dat de kostprijs draaglijk is en blijft als we de basis van de activiteit verbreden. Er moeten meer mensen aan het werk in dit land. Als je 200.000 mensen meer hebt die sociale bijdragen betalen, dan is dat het verschil tussen een tekort en geen tekort in de sociale zekerheid. We zijn nu met een kleine 4,1 miljoen werknemers. We moeten naar 4,3 miljoen of 4,4 miljoen werknemers en dat zal het systeem veiligstellen. En in de volgende tien tot twintig jaar moeten we die activiteitsgraad van 70 procent realiseren. We hebben dan niet enkel 200.000 jobs maar 500.000 tot 600.000 nieuwe jobs nodig. Die 200.000 jobs waarover nu zoveel te doen is, zijn maar een eerste stap. Dat cijfer is bijna een mythe geworden. De realiteit is dat die jobcreatie noodzakelijk is. De vraag is: hoe doen we het? Je kan hopelijk rekenen op een stuk internationale groei de volgende jaren. De ene zegt dat dit 110.000 jobs oplevert, de andere 120.000 of 130.000. Daarnaast zijn er specifieke ondersteunende maatregelen zoals de Werkgelegenheidsconferentie. Die conferentie is geen eindpunt. Volgend jaar willen we de eindeloopbaanproblematiek ernstig aanpakken. Deze week begint de conferentie voor de ondersteuning van het sociale statuut van de zelfstandige ondernemer. Voeg bij al die initiatieven en lastenverlagingen nog de uitvoering van de verlaging van de personenbelasting en de hervorming van de vennootschapsbelasting, dan denk ik dat we het wel moeten kunnen waarmaken.'

Toch blijft die verhoging van de activiteitsgraad een zeer moeizaam proces. Is het niet logischer de kinderbijslag en de ziekteverzekering met overheidsgeld en niet langer met sociale bijdragen te betalen?

Verhofstadt: 'Als je dat doet, leg je een heel zware last op mensen die dat vandaag niet kunnen dragen. Je verzwaart de fiscale druk dan, ook op mensen die niet werken of minder werken. Akkoord dat we de factor arbeid zoveel mogelijk moeten ontlasten. Ik ben dus zeker niet tegen een financiering met overheidsmiddelen. Maar de oplossing blijft een verhoging van het aantal bijdragebetalers door een hogere activiteitsgraad. Meer mensen aan het werk dus.'

Uw partijvoorzitter Karel De Gucht kent die redenering ook en toch ziet hij alarmsignalen. Hij spreekt over structurele problemen voor de overheidsfinanciën.

Verhofstadt: 'De Gucht zegt net als ik dat we moeten mikken op een verbreding van de financiering van het systeem vanuit de samenleving. Voor die financiering moeten geen nieuwe groepen in de maatschappij opdraaien die we fiscaal of parafiscaal zouden aanspreken en die we tot nu niet aangesproken hebben. Dat zou dan het verhaal van een algemene sociale bijdrage worden. Neen. De activiteitsgraad moet omhoog. We zijn nu aan een activiteitsgraad gekomen van boven 60 procent. Mijn ambitie is 64 tot 65 procent te halen aan het einde van deze legislatuur.'

Het begrotingsconclaaf verliep drie weken geleden makkelijker dan verwacht. U moet bijzonder tevreden zijn een overheidsbedrijf als Belgacom in portefeuille te hebben.

Verhofstadt: 'De realiteit is dat we het echte begrotingsconclaaf gehouden hebben tijdens de regeringsvorming. Waar denkt u dat we al die weken in juni over gepraat hebben? Wij hebben toen een financiële projectie gemaakt voor de volgende vier jaar. Dat was geen makkelijke oefening. Vorige maand hebben we gewoon moeten onderzoeken of we de zaken nog moesten bijsturen. Zonder de meevaller van Belgacom zouden we inderdaad geen overschot gehad hebben van 125 miljoen op de begroting 2004, maar een tekort van 0,4 procent. Het punt was: gaan we een tekort aanvaarden in 2004? De afspraak tussen de coalitiepartners is geworden: geen tekort. Want in België weten we hoe dat gaat. Je begint met een klein tekort en voor je het weet creëer je een probleem voor de schuldpositie. Het is absoluut nodig om volgend jaar zo snel mogelijk onze schuldpositie onder 100 procent van het bruto binnenlands product te brengen.'

Verhofstadt: 'Ik wil met u even de vergelijking maken met de periode van 1980 tot 1982. Zo lang is het geleden dat we nog drie slechte jaren op rij hebben gehad. Want de aanhoudende periode van economische laagconjunctuur die we meemaken, is uitzonderlijk, hé. De resultaten van toen zijn toch wel erg verschillend van nu als u me deze vergelijking even toelaat. Toen steeg de openbare schuld in ons land van 77 tot 101 procent in twee jaar. Nu daalt de openbare schuld van 109 naar 100 procent in een zelfde periode. Toen hadden we als oplossing nieuwe lasten, herinner u de indexsprongen. Nu verminderen we de lasten op arbeid. Toen hadden we voortdurend stakingen. Nu hebben we de Werkgelegenheidsconferentie achter de rug. Dat is het verschil, zie.'

Hebben zij die beweren dat deze regering samenhorigheid en enthousiasme mist ongelijk?

Verhofstadt: 'Hebt u mijn repliek op de kritiek van de oppositie in het parlement gehoord? Als ik het goed begrepen heb, kwam die erg enthousiast over.'

De geruchten dat de socialisten het land graag willen regeren met de christen-democraten zijn dus uit de lucht gegrepen?

Verhofstadt: 'Ik denk niet dat dat te vrezen valt. Juist omdat we met deze coalitie zaken kunnen realiseren die vroeger ondenkbaar waren. Zowel de socialisten als de liberalen voelen dat goed aan. Zeg nu, buiten het feit dat we de Maastrichtnorm voor het begrotingstekort hebben gehaald, wat zijn de grote doorbraken die het decennium voor 1999 in de Belgische politiek zijn gebeurd? De pensioenfondsen? Een zaak van liberalen en socialisten. Het aandeelhouderschap van werknemers in bedrijven maken? Wij. Ethische problemen bespreken die vroeger niet bespreekbaar waren. Sinds wanneer kan dat?'

Verhofstadt: 'U vraagt me of het te vrezen valt dat er een andere coalitie komt. Ik zeg u dat mijn antwoord neen is. Omdat de voorbije jaren heel duidelijk is gebleken dat een regering van liberalen en socialisten doorbraken realiseert die anders en vroeger ondenkbaar waren. Vroeger bestond de politiek erin elkaar te neutraliseren. Ik heb niet anders meegemaakt vroeger! De inzet van de regering was: hoe neutraliseer ik mijn partner.'

Precies dat wordt nu net ook over deze regering gezegd.

Verhofstadt: 'Neen. Helemaal niet. Die vrees bestond tijdens de regeringsonderhandelingen. Men vroeg zich af wat we daar weken aan een stuk zaten te doen. Men vreesde dat we zouden vervallen in de oude Belgische gewoonte van het catenaccio, de nul-nul op het bord houden. Die instelling heeft ons jaren en decennia verlamd. Hoe stiller men was, hoe beter. Dat was de regel. Slecht spel en de nul-nul behouden. De vrees was tijdens de onderhandelingen binnengeslopen dat de verhoudingen tussen de partijen opnieuw in die richting evolueerden. De jongste weken hebben we bewezen dat dat niet het geval is.'

Omgekeerd moet dus ook de sp.a niet vrezen dat de VLD aan partnerruil wil doen?

Verhofstadt: 'Wij werken voor vier jaar verder. Dat is de afspraak.'

Ook op het Vlaamse vlak na de deelstaatverkiezingen?

Verhofstadt: 'Als het kan ook op het Vlaamse niveau.'

U weet dat er over uw persoonlijke ambities veel wordt gespeculeerd. Hoe zit het nu met Verhofstadt en Europa?

Verhofstadt: 'Hoe dichter we bij de Europese verkiezingen komen, hoe meer er in alle landen over al de eerste ministers wordt gespeculeerd. De Deense pers staat vol met berichten over hun eerste minister die naar Europa zou gaan, de Britse pers schrijft over Blair, de Spaanse pers over Aznar. Het is een klassiek verhaal in de aanloop naar de Europese verkiezingen. Maar mijn ambitie is het vier jaar in België te werken.'

Waarom wordt in uw eigen partij, de VLD, dan zo druk over die Europese ambities gesproken?

Verhofstadt: 'Dan weet u meer dan ik. Ik heb dat nog niet gehoord. Het dossier over het volgende Europese commissielid bespreken we op het ogenblik dat het probleem zich voordoet, in de loop van volgend jaar dus. Nu niet. In Europa heb je trouwens geen ambities. Iemand die in Europa ambities heeft... Het zijn de omstandigheden die daar spelen en bepalen wat er gebeurt.'

Zou u het een persoonlijke nederlaag vinden als de socialistische familie de grootste wordt? Ze scoren zeer goed in de peilingen.

Verhofstadt: 'U gaat hier niet over opiniepeilingen beginnen, hé. Altijd lopen denken dat ik morgen misschien slaag kan krijgen, is niet aan mij besteed. Ik wil regeren. De volgende federale verkiezingen zijn in 2007.'

Wim VAN DE VELDEN

20537784

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud