'Graag eenvoud bij lastenverlaging'

Het beleid van lastenverlagingen dat sinds het midden van de jaren 90 wordt gevoerd, heeft al minstens 90.000 jobs opgeleverd. De volgende regering gaat dan ook het best op die weg door. Het systeem moet wel eenvoudiger worden en meer ten goede komen aan kenniswerkers en hogere inkomens.

(tijd) De lastenverlagingen renderen pas ten volle als tegelijk naar een betere werking van de arbeidsmarkt gestreefd wordt. Dat stelt het VBO in een analyse van tien jaar lastenverlaging.

VBO-directeur-generaal Pieter Timmermans en adviseur Bernadette Adnet zijn al bij al niet ontevreden over het beleid dat sinds 1998 gevolgd is door de twee opeenvolgende regeringen Verhofstadt. De door Europa gekraakte Maribel-operatie werd vervangen door een beleid van structurele lastenverlagingen. Tussen 1995 en 2007 is de jaarlijks aan bedrijven toegekende korting opgelopen tot 7 miljard euro.

Bijna 4 miljard daarvan is gebruikt voor een algemene verlaging van de werkgeversbijdragen en 1,5 miljard voor doelgroepenmaatregelen. De werknemersbijdragen gingen met 600 miljoen euro naar omlaag. Daarnaast werd er nog voor ruim een miljard aan fiscale kortingen toegekend.

Extra geld

In het begin klonk er nogal wat kritiek op die 'cadeaus aan de bedrijven'. Timmermans en Adnet stellen vast dat die grotendeels verstomd is. De combinatie van terugverdieneffecten en alternatieve financieringsbronnen leidde ertoe dat de financiële basis van de sociale zekerheid intact bleef. Een sector als de gezondheidszorg slokte sinds 2000 bijna dubbel zoveel extra geld op als de lastenverlagingen.

Bovenal blijkt uit simulaties dat de lastenverlagingen wel degelijk werkten. Volgens het Planbureau zouden er zonder die ingrepen nu 90.000 jobs minder zijn in dit land. De werkloosheidsgraad zou 2 procent hoger liggen. Ondanks al die inspanningen heeft ons land nog altijd een achterstand op de buurlanden (zie grafiek). De volgende regering moet volgens de federale werkgeverskoepel dan ook op dezelfde weg verder gaan. Maar er is een bijsturing nodig. Timmermans: 'De eerste regering Verhofstadt voerde vooral een beleid van algemene lastenverlagingen. Haar opvolger concentreerde zich op een doelgroepenbeleid voor de lagere inkomens. Zo zijn de lasten op de laagste inkomens bijna helemaal weggevallen. Maar ons land moet ook een inspanning leveren voor de hogere inkomens en zeker de kenniswerkers. Dat kan het best door terug te keren naar een beleid van algemene, structurele verlagingen.'

Zo'n aanpak kan meteen gecombineerd worden met een ingrijpende vereenvoudiging. 'Elke minister heeft nu zijn eigen systeempje. En de bedrijven vinden daar steeds moeilijker hun weg in', zegt Timmermans. Volgens het VBO kan er zo 1 miljard euro gerecycleerd worden en dat geld gebruiken om de loonmatigingsbijdrage van 7,5 procent van het loon af te schaffen.

Maar lastenverlagingen alleen volstaan niet. Ze kunnen de vraag naar arbeid nog aanzwengelen, maar als niet tegelijk het aanbod stijgt, leidt dat enkel tot opwaartse druk op de brutolonen. Daarom moet ook een flankerend beleid gevoerd worden dat zorgt voor een betere werking van de arbeidsmarkt. Enkele onderdelen daarvan zijn de verdere activering van de werklozen, de versoepeling van het arbeidsrecht en een eindeloopbaanbeleid.

Gezondheidszorg

Om dat alles betaalbaar te houden moet ook de appetijt van de gezondheidszorg worden ingetoomd. 'Minister Demotte heeft bewezen dat een jaarlijkse groeinorm van 3 procent haalbaar is.' Nu bedraagt die norm nog 4,5 procent.

Timmermans beseft dat drastische sanering van Opel-Antwerpen weer twijfels kan doen rijzen over de zin van een politiek van lastenverlagingen. De automobielsector is de jongste jaren erg goed bedeeld en de Opel-directie erkende al dat Opel-Antwerpen geen echt kostenprobleem heeft. Timmermans: 'Wat daar gebeurt is dramatisch. Maar de automobielsector is nu eenmaal zeer volatiel. Eén enkele beslissing, hoe erg ook, mag ons het zicht op het hele plaatje niet doen vergeten.'

IB

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect