Advertentie

'Hervormingen schrikken vakbonden af'

'Ik ben hier niet graag', zegt Rita Dreessen, de witte raaf die van Procter & Gamble en General Electric de federale overheidsdienst Financiën mee moest komen herstructureren, maar die intussen al maanden haar tanden lijkt stuk te bijten op de halsstarrigheid van vakbonden, de onverschilligheid van sommige belastingdiensten en de traagheid van de overheid.

(tijd) Even lijkt het of het gescheld van de vakbonden haar in haar hart getroffen heeft. Alsof de traagheid van het beslissingsproces bij de fiscus het vuur uit haar betoog zou hebben gehaald.

Maar het tegendeel is waar. 'Hier' refereerde aan het ongezellige vergaderzaaltje op de 16de verdieping van de North Galaxy, het hoofdkwartier van de federale overheidsdienst Financiën, verduidelijkt Dreessen. Het sloeg zeker niet op de fiscus in het algemeen. Dreessen: 'Ik werk nog steeds met evenveel vuur als in het begin', verzekert ze. 'Het enige wat me echt zenuwachtig maakt, is dat ik sinds mijn start bij Financiën in 2003 voortdurend mijn ambities moet bijstellen.'

Raken de striemende kritieken u dan helemaal niet? Tijdens de jongste vakbondsacties was u elke keer weer de kop van Jut.

Rita Dreessen: 'Ik ben een makkelijke schietschijf, hè. Als personeelschef ben ik het aanspreekpunt van de vakbonden. Bovendien ben ik de enige mandaathouder die uit de privésector komt. Maar de kritieken zijn vaak overroepen.'

De kritiek over het nieuwe benoemingssysteem dat u wilt invoeren, klinkt anders behoorlijk fundamenteel. Volgens de vakbonden werkt het systeem politieke benoemingen in de hand. Kunt u die redenering volgen?

Dreessen: 'Ik kan begrijpen waarom de vakbonden die gedachtesprong maken. Vandaag komen ambtenaren bij de fiscus in aanmerking voor een bepaalde graad als ze een bepaalde anciënniteit hebben. Ik merk hoe mensen hun loopbaan al zitten uit te tekenen van hun indiensttreding tot hun pensioen - een verhaal dat doorgaans eindigt in een job dicht bij huis.'

'Maar de modernisering gaat verder dan benoemen alleen. Het gaat over het werven, het overplaatsen en het inzetten van mensen waar ze nodig zijn op basis van hun expertise en hun vaardigheden. We maken de procedures transparanter door ze te standaardiseren en openlijk te communiceren over de functie-inhoud en de vereiste vaardigheden. Het stoort me dat de vakbonden de opportuniteiten niet zien. Dat ze blijven beweren dat we de deur openzetten voor politieke benoemingen.'

Waarom willen ze dat niet inzien, denkt u?

Dreessen: 'Ik krijg soms de indruk dat de vakbonden nog het liefst van al willen dat niets verandert. In de zomer van 2005 wilde ik de aanpak van de modernisering van de fiscus met de vakbonden bespreken en de grote lijnen uitzetten. Maar zij kwamen aandragen met een waslijst van kleine en grote zaken die ze eerst opgelost wilden zien.'

'Ik zit al sinds 2003 heikele dossiers af te handelen, die soms al tien jaar aanslepen. Zolang niet al die dossiers zijn opgelost, willen de vakbonden zelfs niet over modernisering praten. Zij willen bovendien een volledig reconversieplan, dat voor alle 30.000 ambtenaren van de fiscus exact vertelt waar ze tijdens hun loopbaan gaan zitten, in welke functie en tegen welk loon. Een plan ook waarin alle verworven rechten van vroeger gebetonneerd zitten. Maar dat is niet het doel van de modernisering. We willen een moderne federale overheidsdienst Financiën creëren, zonder dat ons dagelijks werk in het gedrang komt.'

'Ik wil mij ervoor engageren dat niemand aan de deur wordt gezet, dat we over enkele jaren weer nieuwe mensen zullen aannemen voor elke ambtenaar die vertrekt. Maar dat willen de vakbonden allemaal niet horen. (Met schrille stem) 'Reconversieplan, mevrouw Dreessen. Tja. Bij Sabena hebben ze dat ook ooit gevraagd, maar Sabena is er nu wel niet meer, hè.''

Intussen zit u wel met een probleem. Europa wil dat alles virtueel wordt in een enig kantoor, maar de vakbonden grijpen de nieuwe benoemingssystemen aan om alles plat te gooien. Intussen regent het wel acties. Een betoging in januari, stiptheidsacties bij de douane in Zaventem in februari, en vandaag opnieuw een actie. In die omstandigheden mist het enig kantoor misschien niet alleen de deadline van 1 april, maar zou het ook wel eens niet open kunnen gaan op 1 september of 1 december.

Dreessen: 'Ik betreur die acties. De objectieve selectieprocedure voor het enig kantoor is in het verkeerde keelgat geschoten, ja. Douanetopman Noël Colpin voelt een enorme druk uit de Europese Commissie, en ook het bedrijfsleven heeft fors geïnvesteerd in de handelsapplicaties die dat enig kantoor van gegevens moeten voorzien. Er is dus geen weg terug: op een of andere manier zal het enig kantoor er hoe dan ook moeten komen.'

Desnoods zonder personeel?

Dreessen: 'Toen we de plannen uittekenden, heb ik veel informele contacten met medewerkers gehad. Ik leerde daaruit dat veel mensen bereid waren in het enig kantoor te komen werken, maar dat diezelfde mensen van mening veranderd zijn.'

'Als er geen oplossing komt, zal Noël Colpin mensen moeten oproepen, zoals hij gemachtigd is dat te doen. Dan zullen de vakbonden waarschijnlijk roepen dat 'Dreessen manu militari het personeel opvordert'. Maar eigenlijk doen we alleen wat we reglementair mogen doen om de dienst draaiende te houden. Want de verandering stoppen is onmogelijk: of de vakbonden nu protesteren of niet, in de wereld rondom ons tikt de klok wel verder.'

De eerste stenen voor Coperfin zijn in 2001 gelegd. Hoe is het mogelijk dat er in 2007 nog altijd zo weinig nieuws onder de zon is?

Dreessen: (zucht) 'In 2002 en 2003 hebben consultants plannen opgemaakt om de dienstverlening voor de burger en de arbeidsvoorwaarden van de ambtenaren te verbeteren. Toen die consultants weer vertrokken, haalde iedereen opgelucht adem, maar toen moest het echte werk nog beginnen. Uiteindelijk heeft het tot 2005 geduurd voor we begonnen zijn met het concreet plannen van de uitvoering.'

Traag

En die verloopt dan nog hondstraag. Hoe komt dat eigenlijk?

Dreessen: 'Het gaat over grote dossiers waar belangrijke investeringen mee gepaard gaan. Die moeten een lange weg door de administraties afleggen: de Inspectie van Financiën, het kabinet-Financiën, Ambtenarenzaken en Begroting.'

'Ik geef u één voorbeeld: het parcours van het personeelsplan voor Financiën, dat bepalend is voor de loonenveloppe waarover ik in het volgende jaar zal kunnen beschikken. Het personeelsplan voor 2004 heb ik pas in april kunnen indienen, omdat er geen rondzendbrief was om de modaliteiten af te spreken. Het is goedgekeurd tegen het einde van de zomer - te laat dus om nog een aanwervingscampagne af te ronden voor het einde van het boekjaar in november. Het personeelsplan voor 2005 heb ik ingediend in februari, ik heb tot oktober op mijn laatste handtekening moeten wachten. Dat van 2006 heb ik in januari ingediend, het is in april getekend. Maar over het personeelsplan voor 2007, dat al sinds eind december van mijn tafel is, heb ik nog altijd geen nieuws. Dat is een vreselijke manier van werken, omdat ik altijd bezig ben met zaken die ik eigenlijk maanden eerder had moeten kunnen uitvoeren. De regel zou eigenlijk moeten zijn: als de kredieten zijn goedgekeurd, moeten de overheidsmanagers hun verantwoordelijkheid kunnen opnemen. En als ze afwijken van hun prognoses, moet de regering de rem aantrekken. Maar nu draaien ze al op voorhand de kraan dicht. Dat is vreselijk frustrerend. Het is mijn vurigste wens dat ik eens in real time zou kunnen werken, in plaats van altijd achter de feiten aan te moeten lopen.'

Door al die problemen lijkt de hele Coperfin-hervorming enorme vertraging te hebben opgelopen. Komt er eigenlijk nog iets van?

Dreessen: 'We hebben de hervorming onderverdeeld in projecten. Op dit ogenblik staan er 56 in de steigers, en als we dat tempo kunnen aanhouden, moet de dienst tegen 2012 helemaal hervormd zijn. Zonder dat de belastingbetaler nadelige gevolgen van die hervorming heeft ondervonden.'

Bent u ervan overtuigd dat die 56 projecten effectief gerealiseerd worden?

Dreessen: 'Voor minstens twaalf projecten kunnen we zo de knop omdraaien, die zouden eind 2007, begin 2008 op het terrein geïmplementeerd kunnen worden. Onder meer het enig kantoor voor de douane, de professionalisering van het callcenter van Financiën en de uitbouw van de dienst risicobeheer die voort moet bouwen op onze dataminingprojecten. We zijn nu bezig die projecten mondjesmaat op de kalender te zetten. Maar dat verloopt moeizaam, omdat bij de collega's de verkiezingskoorts begint te spelen. Elke partij wil zijn project eerst gerealiseerd zien en wil daarbij zelfs projecten die klaar zijn voor uitvoering niet laten voorgaan. Dat is niet logisch en het remt de modernisering van de belastingdiensten nodeloos af.'

Hebt u eigenlijk al een moderniseringsproject kunnen realiseren?

Dreessen: 'Eén. Finpress, onze gemeenschappelijke drukkerij in Vorst, is met veel blutsen en builen geïnstalleerd. Het enig kantoor was er bijna, maar de benoeming van het personeel in dat kantoor ligt blijkbaar gevoelig voor de vakbonden. Niemand wil dat Financiën plat gaat voor een kantoor van tachtig mensen. (Zucht) Het is hoognodig dat er beslissingen worden genomen: het moet op het terrein bewegen, anders gelooft niemand nog dat we die Coperfin-modernisering echt wel gaan uitvoeren'

De bevoegde minister klopt gewoon te weinig op tafel: is dat niet een van de grootste problemen van Financiën?

Dreessen: 'Het zou niet slecht zijn mocht het directiecomité een sterk signaal krijgen, ja. Je kan maar komen tot een beslissing die door iedereen gedragen wordt, als je vanuit de top opdracht krijgt. Dat weet ik uit mijn ervaring in de privésector.'

Minister van Begroting Freya Van den Bossche (sp.a) pleitte al voor een crisismanager bij Financiën. Kan die de problemen oplossen?

Dreessen: 'Ik denk dat minister van Financiën Didier Reynders al op die suggestie heeft geantwoord. Hij heeft gezegd dat de fiscus al crisismanagers heeft. Ik denk dat die visie correct is: als de mensen die hier zitten zich kunnen scharen achter één project met gemeenschappelijke doelstellingen, kunnen we echt vooruit met de modernisering van Financiën.'

verdwijnen

Maar dat gemeenschappelijke doel is er niet. Wat vindt u ervan dat mensen roepen dat de fiscus enkel uit de impasse kan geraken als toplui Jean-Claude Laes en Jean-Marc Delporte verdwijnen?

Dreessen: 'Ik heb dat ook in De Tijd gelezen. Pfft. Als Laes en Delporte weg zijn, komt er een nieuwe Laes en een nieuwe Delporte, hè. De spanning tussen Laes en Delporte (een direct gevolg van de spanningen tussen de PS en de MR, nvdr) maakt het soms moeilijk om te werken, ja. Maar het lukt, omdat ik echt belangrijke beslissingen altijd met beiden ga bespreken voor ik ze op het directiecomité breng. (Zucht) Vaak wordt alles ook erg overroepen. Ik heb me bij momenten geërgerd aan dat hele gedoe met het koninklijk besluit dat de bevoegdheden regelde van Carlos Six (topman van de dienst invorderingen, nvdr). Die werd afgeschilderd als een disciplinaire maatregel tegen Delporte (naar aanleiding van een rekenfout van 883 miljoen euro bij de invorderingen, nvdr.), maar eigenlijk kregen Six en alle andere administrateurs gewoon de bevoegdheden die ze informeel al hadden. Want dat is een ander probleem van Coperfin: er zijn topfuncties ingevoerd die rekening houden met hoe de fiscus er ná Coperfin zal uitzien, maar niet met hoe de administratie vandaag georganiseerd is.'

'Het KB met de bevoegdheden van Carlos Six, maar ook die van Noël Colpin, Frank Philipssen en nog een paar anderen is gewoon een voorzet op onze toekomstige juridische structuur.'

U weet toch ook dat er méér achter zit?

Dreessen: 'Maar dat is niet zo. Hooguit is het KB een voorbode van wat komen moet. En u moet het positief bekijken: na die fout van 883 miljoen euro hebben we geanalyseerd hoe de invordering verloopt en hoe ze operationeel wordt opgevolgd.'

U noemt het KB een voorzet op de toekomstige juridische structuur. Maar ook na het KB zijn er aan de top bij Financiën nog mensen zonder formele bevoegdheden en zonder personeel onder zich.

Dreessen: 'Juist. Ik ben een van die mensen, en toch doe ik mijn werk. Niet altijd naar de zin van de vakbonden, maar dat was wellicht ook mét juridische structuur niet het geval geweest (lacht).'

Frank DEMETS

Pieter BLOMME

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud