Nobelprijswinnaar Samuelson overleden

©CORBIS

De eerste Amerikaanse winnaar van de Nobelprijs Economie, Paul Samuelson, is vandaag overleden op 94-jarige leeftijd. Hij kreeg de Nobelprijs in 1970. Samuelsons handboeken economie introduceerden generaties studenten tot de economie.

Paul Samuelson was een grote bewonderaar van John Maynard Keynes, die de nadruk legde op overheidsinterventie om de economische groei te bevorderen. Zijn stevig wiskundig onderbouwde handboeken introduceerden het werk van Keynes, die een hekel had aan wiskunde, bij vele generaties studenten en politici.

'Paul Samuelson was zowel een grensverleggende economisch theoreticus als één van de grootste onderwijzers die de economische wetenschap ooit gekend heeft', zegt Fed-voorzitter Ben Bernanke in een reactie.

Samuelson was samen met Anna Schwartz, die vorige maand 94 geworden is, één van de weinige economen die de Grote Depressie van de jaren dertig meemaakten. BBC World interviewde hem nog begin december, waarschijnlijk het laatste interview met de Nobelprijswinnaar. Daarin legde hij de verantwoordelijkheid voor de huidige financiële crisis vooral bij het 'laissez-faire' beleid van ex-president George Bush en SEC-beurswaakhondvoorzitter Harvey Pitt.

Deficit spending 

Volgens Samuelson is de uitweg uit de crisis net als 75 jaar geleden 'deficit spending', overheden die de begroting in het rood laten gaan om de economie via overheidsuitgaven overeind te houden. 'Dat was in de jaren dertig een 'no, no, no' volgens mijn toenmalige handboeken en professoren', herinnerde Samuelson zich tijdens het interview. 'Wel het was een yes, yes, yes!'. Ook nu zijn overheidsuitgaven de oplossing 'en moeten we ons later maar zorgen maken over hoe we die tekorten moeten dichten'.

Samuelson werd in 1915 in de staalstad Gary nabij Chicago geboren. Reeds op de middelbare school toonde hij interesse voor de beurs. Hij gaf zijn wiskundeleraar tijdens de beurshausse van de jaren 20 beurstips. Op zijn 16de trok hij naar de University of Chicago. 'Ik ben als econoom geboren op 2 januari 1932, met mijn eerste universiteitsles over Thomas Malthus', zei hij vaak.

Samuelson keerde later de 'vrijemarkttempel' Chicago de rug toe en doceerde aan het Massachusetts Institute of Technology (MIT), waar onder meer Fed-voorzitter Ben Bernanke studeerde en Christina Romer, het hoofd van de economische adviseurs van het Witte Huis. In het spoor van Samuelson trokken nog andere latere Nobelprijswinnaars naar het MIT, zoals George Akerlof, Robert Engle, Paul Krugman, Franco Modigliani, Robert Merton en Joseph Stiglitz. 

Handboek economie

Samuelson heeft er voortdurend op gehamerd dat de wiskunde van essentieel belang was voor economische analyses. Zijn handboek 'Economics: An Introductory Analysis' werd in 40 talen vertaald. Sinds de publicatie ervan in 1948 werden er meer dan 4 miljoen stuks van verkocht.

De econoom stond bekend voor zijn boeiende, grappige lessen aan het MIT en zijn gevleugelde quotes. Zo was Samuelson sceptisch over de link tussen de beurs en de economie. 'De beurs heeft negen van de voorbije vijf recessies voorspeld,' luidt een legendarische uitspraak.

Samuelson domineerde in de VS de economische scène van de late jaren dertig tot de jaren zestig. Hij was een adviseur van zowel president Kennedy als diens opvolger Johnson. Samuelson gaf de eerste lessen economie aan de pas verkozen John F. Kennedy in 1960 in het domein van de Kennedy's in Hyannis Port. 

Vrijhandel

Samuelson was een voorvechter van de vrijhandel. Hij steunde het North American Free Trade Agreement (NAFTA) en stelde dat meer handel tussen de VS en Mexico het gemiddeld inkomen zou doen stijgen.

In 2000 was hij een van de 149 economen die in een brief hun steun uitspraken voor meer handel met China. Deze brief effende het pad voor de toetreding van China tot de Wereldhandelsorganisatie in 2001.

Tot op hoge leeftijd schrok hij er niet voor terug om van mening te veranderen. In 2004  publiceerde hij een artikel waarin hij stelt dat de globalizering niet noodzakelijk de levensstandaard van de Amerikanen zal verhogen.

Onderwerkt

'Paul Samuelson veranderde alles waarmee hij in aanraking kwam: de theoretische grondslagen van zijn discipline, de manier waarop economie gedoceerd werd over de gehele wereld, het aanzien van zijn departement, het leven van zijn collega's en studenten', aldus Susan Hockfield, de voorzitster van het MIT dat zijn dood vandaag bekend maakte.

Tot aan zijn dood bleef Samuelson actief als commentator en schrijver. Met de inkomsten uit zijn handboeken economie en zijn slim investeren op Wall Street had hij geld genoeg. 'Voor mij is nadenken over de economie geen werk. Ik heb ruim genoeg verdiend aan mijn handboeken. Ik ben onderwerkt en overbetaald. Ik heb een schitterend leven gehad', besloot Samuelson zijn recent BBC-interview.

KVS

 

 

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content