ANALYSE Geen voorbeeld voor de toekomst

De moeizame geboorte van een Europees akkoord is niet meteen een goed voorbeeld van deugdelijk economisch bestuur. Zelfs Europees Commissaris Olli Rehn beloofde om vanaf maandag werk te maken van een betere economische coördinatie om in de toekomst dit soort heisa rond een euroland te vermijden.

(tijd) - De hamvraag bij dit akkoord blijft of het inderdaad 'het pistool op tafel' is waardoor de financiële markten worden afgeschrikt om Griekenland voort onder druk te zetten. Echt concreet is het allemaal nog steeds niet. Het enige concrete dat voorlopig voor iedereen duidelijk is, zijn de 30 miljard euro die door de vijftien andere eurolanden toegezegd zijn, mocht Griekenland die vragen. De aangerekende rente ligt rond de vijf procent.

Europees Commissaris voor Economische en Monetaire Zaken Rehn wrong zich tijdens de persconferentie zondag in alle mogelijke bochten om duidelijk te maken dat het ging om een marktconforme rente en dat er 'geen sprake was van subsidie'. Volgens Rehn wordt ook het verbod om een land te redden, niet geschonden. De leningen die worden toegestaan, moeten uiteraard terugbetaald worden.

Marktcomform

Natuurlijk gaat het voor Griekenland niet om een marktconforme rente. Daar eist de markt nu ruim 7 procent op zowat alle looptijden. Wat de eurozone in samenwerking met het Internationaal Monetair Fonds (IMF) doet, is Griekenland een jaar van de financiële markt halen, zodat het land de tijd krijgt om zijn interne keuken weer op orde te brengen.

De invulling van het reddingsplan voor Griekenland betekent dat de solidariteit in de eurozone is gered. Welke garanties er zijn afgesproken om een verdere ontsporing van de Griekse schuld te voorkomen, is niet duidelijk. Maar die zijn ongetwijfeld geëist door Duitsland, het land dat de meeste reserves had bij een reddingsplan voor de Grieken.

Reddingsmechanisme

Dat de invulling van het reddingsmechanisme pas komt drie weken na de formele belofte, kan vragen oproepen. Het is immers een ruime periode. Achteraf bekeken had het misschien allemaal wat sneller kunnen lopen zodat de toestand op de financiële markt niet helemaal uit de hand was gelopen voor de Grieken.

De Grieken zelf hebben hun best gedaan om het proces te vertragen. Herhaalde verklaringen van premier George Papandreou en de minister van Financiën George Papaconstantinou haalden de geloofwaardigheid naar beneden. Zelfs nadat de markten de Grieken een rode kaart hadden gegeven door de renteniveaus naar ongekende hoogten te sturen, hielden de Grieken vol dat ze nog geld zouden ontlenen. Niemand die het geloofde.

Tegelijkertijd was er binnen de eurozone veel tegenstand om Griekenland zomaar uit de penarie te helpen. Duitsland had een reeks goede redenen om hard te onderhandelen. En uiteindelijk hebben de financiële markten een concrete invulling afgedwongen. Het besef was gegroeid dat Griekenland met de rug tegen de muur stond.

Initiatiefrecht

In tegenstelling tot het IMF beschikt de EU, of zelfs maar de eurozone, over een effectieve financiële brandweer. De tanks van de Europese brandweer zijn gevuld, maar het order om uit te rijden is nog niet gegeven. Daarvoor houden de Grieken het initiatiefrecht.

De vraag is niet formeel gesteld aan de EU om in ondersteuning te komen. Griekenland wacht duidelijk op de reactie van de financiële markten om tot een effectieve vraag over te gaan. Gezien de hoge marktrente en de zware afbetalingskalender die de Grieken nog wacht, zal de vraag eerder vroeg dan laat komen.

Katalysator

Het Griekse drama zal hopelijk wel een katalysator zijn voor de eurozone. De discussie over economische coördinatie staat al op de agenda. De controle op de begrotingscijfers zal in de toekomst met een grotere zorgvuldigheid gebeuren. Het is tekenend dat Bulgarije afgelopen vrijdag zelf al gesjoemel bekende en zelf uit de race naar de euro stapte. Nieuwkomers staan onvermijdelijk voor een zwaarder ingangsexamen.

Maar binnen de bestaande club blijven vragen onbeantwoord. Wat als een land economisch gewoon niet langer de schulden kan afbetalen? Griekenland heeft een schuld van 300 miljard euro en moet die financieren met een bruto binnenlands product van 240 miljard euro.

Die kloof is erg groot omdat het land ook niet kan terugvallen op een stevige interne financiering. Door de hulp van de andere leden van de eurozone en het IMF is het acute gevaar van insolvabiliteit geweken, maar niet verdwenen.

Tijdens deze crisis zijn vele constructiefouten aan de euro ongenadig blootgelegd. Het zou onverstandig zijn om de vele vragen die zijn gerezen, onbeantwoord te laten. De Griekse crisis heeft een nieuwe periode voor de euro ingeluid.

Jean Vanempten

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud