Duitsers hebben gestemd, maar niet kunnen kiezen

(tijd) - Twee overwinnaars toonden zich gisterenavond aan het Duitse volk. Kanselier Gerhard Schröder van de sociaal-democratische SPD en Angela Merkel van de christen-democratische CDU/CSU. Beiden eisten het kanselierschap op. Er dreigt een lange periode van politieke instabiliteit.

Merkel claimt de overwinning bij de Bondsdag-verkiezingen omdat CDU/CSU, ondanks een duidelijk slechter resultaat dan op basis van de peilingen was verwacht, de meeste stemmen hebben gehaald en daarmee het initiatief kunnen nemen bij de regeringsvorming. Schröder eist ondanks een historisch slecht resultaat van de SPD de overwinning voor zich op omdat de verkiezingsuitslag van gisteravond in elk geval één coalitie onmogelijk maakt: een conservatief-liberale. Schröder gaat zelfs nog een stap verder: hij maakt aanspraken op een voortzetting van zijn kanselierschap aan het hoofd van een door de SPD gevoerde bondsregering, omdat 'de kiezer Merkel overduidelijk niet als bondskanselier wil'.

Politicologen in Duitsland spraken gisteravond onmiddellijk van een uiterst merkwaardige situatie nu twee kapiteins het schip voor zich opeisen. 'De verkiezingen van gisteren zijn in feite de triomf van de kleine partijen. Voor de grote partijen is de uitslag miserabel. De uitkomst van deze stembusgang wordt een grote coalitie of nieuwe verkiezingen', voorspelde gisteravond Rudolf Korte, een gerenommeerd politicoloog.

Met name de SPD-top uitte zich, met inbegrip van Schröder, op een zo aanvallende wijze dat de verkiezingscampagne nog lang niet voorbij lijkt. De boodschap van de SPD-top was dat met Schröder voort wordt geregeerd, zelfs als daarvoor nogmaals nieuwe verkiezingen nodig blijken te zijn. Schröder had het land gisteren al vervroegd naar de stembus laten gaan wegens een gebrek aan steun voor zijn regeringsbeleid en het in wezen tegenstrijdige verzoek gedaan om een 'nieuw mandaat'.

De optie dat er opnieuw verkiezingen worden gehouden, werd gisteravond door deskundige waarnemers ernstig besproken. Rekenkundig ligt weliswaar het vormen van een brede coalitie van CDU/CSU met de SPD het meest voor de hand. Politiek is zo'n formatie evenwel niet gemakkelijk, zeker niet nu beide kampen het leiderschap van zo'n coalitie opeisen.

CDU/CSU kondigden aan keiharde eisen te stellen aan een regeerakkoord. 'Wij willen zoveel mogelijk van ons verkiezingsprogramma omzetten', zei Angela Merkel. Bovendien wil ze een 'stabiele regering'. Samenwerking met de SPD staat echter garant voor kleine hervormingsstappen en veel politieke onrust wegens verzet vanuit de linkerflank. Merkels voorkeur gaat daarom absoluut niet uit naar een coalitie met de SPD.

De overblijvende mogelijkheden voor een kabinet - de samenwerking van een van de grote partijen met twee kleinere - zijn politiek in Duitsland een onbeschreven blad en zouden om een enorme cultureel-politiek omschakeling vragen van de partijen en hun politiek leiders. Doorgaans worden andersoortige coalities in het land eerst 'uitgeprobeerd' in een van de deelstaten.

De nieuwe Bondsdag komt in oktober voor het eerst bij elkaar en moet een nieuwe bondskanselier kiezen. Het is daarna aan de bondspresident om deze 'winnaar' tot kanselier te benoemen dan wel nieuwe verkiezingen uit te schrijven, bijvoorbeeld omdat de nieuwe kanselier niet over een meerderheid beschikt. De bondspresident kan ook besluiten de kanselier op basis van een minderheidsregering te laten regeren.

Regeren is na gisteren in Duitsland nog moeilijker geworden dan het gezien de grote opgaven waar het land voor staat, toch al was. De economie hapert, de schatkist is leeg en de werkloosheid is torenhoog. De Duitse kiezer heeft gestemd maar niet gekozen, merkte gisteren een toeschouwer op bij een van de 'verkiezingsfeestjes' in Berlijn. Voorlopig weet niemand hoe het voort moet.

23856860

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud