Kardinalen kiezen met Ratzinger voor continuïteit met vorige paus

(tijd) - 'Dit wordt moeilijk, ontzettend moeilijk', zucht professor Emiel Lamberts in een reactie op de verkiezing van Joseph Ratzinger tot paus Benedictus XVI. De plaats van vrouwen en leken in de Kerk, het priestercelibaat, decentralisatie, een minder strakke seksuele moraal, 'forget it allemaal.' 'De kardinalen hebben voor absolute continuïteit gekozen', zegt Lamberts die in Leuven politieke en religieuze geschiedenis van de 19de en 20ste eeuw doceert.

Gevraagd om een reactie krijgen we eerst een lange zucht te horen. 'De katholieken in Noordwest-Europa en Noord-Amerika gaan de catacomben in moeten. De lijn van de voorbije 26 jaar wordt nog eens vijf of tien jaar voortgezet. Tegen dan is de jeugd in Noordwest-Europa voor de Kerk definitief verloren', vreest Lamberts.

Ratzinger was bijna een kwarteeuw de prefect van de congregatie voor de Geloofsleer. 'De nadruk komt dus te liggen op de leer van de Kerk en op de strikte en klassieke interpretatie ervan.' Lamberts noemt Ratzinger een 'bijzonder goed theoloog en een erg devoot iemand.' Maar de hoogleraar ziet de komende jaren geen enkele wijziging in de positie van de leken en de vrouwen in de Kerk, het priestercelibaat en de seksuele moraal. 'Hij zal de standpunten van zijn voorganger daarover zeker niet willen aanpassen.'

De nieuwe paus staat volgens Lamberts niet bekend als een groot voorstander van de interreligieuze dialoog, wat Johannes Paulus II wel was. De dialoog tussen de katholieke kerk en de moslimwereld zal er niet makkelijker op worden. 'Ratzinger heeft zich zelfs uitgesproken tegen de toetreding van Turkije tot de Europese Unie.'

Een decentralisatie van de Kerk, waar veel bisschoppen op aandringen, moet 'niet worden verwacht van iemand die bijna 25 jaar een topfunctie in de Romeinse curie', het hoogste bestuursorgaan van de Kerk, heeft bekleed. 'Onder Johannes Paulus II en Ratzinger is de centralisatie in de Kerk alleen maar toegenomen.'

Ratzinger is ongetwijfeld bestuursvaardig en spreekt veel talen. Maar hij is minder communicatief dan zijn voorganger en ethisch 'uitermate conservatief'.

Toch wil Lamberts de nieuwe paus enigszins het voordeel van de twijfel gunnen. 'Hij zou niet de eerste paus zijn die als paus anders is dan als kardinaal. Het kan zijn dat Ratzinger als paus niet zo rabiaat en fundamentalistisch is als men denkt. Maar heeft Ratzinger ook niet meteen de leeftijd - hij is 78 jaar - om nog veel te veranderen.'

Ratzingers naamkeuze, Benedictus XVI, laat ruimte voor enig optimisme. De laatste paus met die naam, Benedictus XV (1914-1922), stond bekend als iemand die 'meer dan zijn voorganger aanvoelde wat in zijn tijd leefde.' Hij stond meer open voor de ontluikende christen-democratische partijen en vakbonden in Europa dan zijn voorganger en hij zette ook de heksenjacht op de modernisten van zijn voorganger stop.'

De snelle verkiezing van Ratzinger tot paus toont aan dat de kardinalen 'een stuk conservatiever zijn dan we hadden durven denken'. Blijkbaar hebben Ratzingers tegenstanders heel snel de strijd gestaakt toen zij inzagen dat zij het gewicht van het blok dat voor Ratzinger stemde - 40 tot 50 kardinalen - toch niet konden breken. Het andere blok was duidelijk te zeer verdeeld om zijn kandidaat verkozen te krijgen, schat Lamberts.

De mediahype over en de enorme belangstelling voor de dood en de begrafenis van Johannes Paulus II hebben bij de kardinalen zeker de indruk gewekt dat 'we goed bezig zijn, dat conservatisme niet meteen een beletsel is voor de populariteit van de Kerk'' Zij hebben op 'zeker gespeeld door de beste vriend van Johannes Paulus II tot paus te kiezen. De kardinalen hebben gekozen voor continuïteit, voor de voortzetting van wat zij beschouwen als de succesformule' van Johannes Paulus II.

Volgens Lamberts past de verkiezing van Ratzinger tot paus overigens perfect in het beeld van een wereld die sinds de jaren 80 steeds meer naar rechts opschuift en in een trend van toenemend religieus fundamentalisme, niet alleen bij de moslims maar ook in de christelijke kerken, denk maar aan Noord-Amerika, en de katholieke kerk.

De kardinalen lijken met hun keuze voor Ratzinger ervoor gekozen te hebben de 'Kerk in Noordwest-Europa te laten vallen' in de wetenschap dat het zwaartepunt van de Kerk toch verschuift naar Latijns-Amerika en Afrika.

Volgens Lamberts hebben de kardinalen met Ratzinger duidelijk geopteerd voor een interim-paus. 'De kans is groot dat binnen de vijf tot tien jaar de tijd rijp is voor een paus uit Latijns-Amerika, Afrika of Azië.'

23055171

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud