Pools veto pijnlijk gezichtsverlies voor Fins voorzitterschap

In Helsinki gaat vrijdag om 10 uur de top EU-Rusland van start. Samen met Commissievoorzitter José Manuel Barroso en de Hoge Vertegenwoordiger Javier Solana zal de voorzitter van de Europese Raad, de Finse premier Matti Vanhanen, aan de Russische president Vladimir Poetin moeten uitleggen waarom ze geen onderhandelingsmandaat hebben. Enkele weken na de informele top van Lahti, waar Barroso luid vertelde dat Europa met één stem spreekt, wordt dat een eerder pijnlijk gebeuren.

Donderdagnamiddag, op de persconferentie na de energieraad, kreeg de Finse Permanente Vertegenwoordiger bij de Unie, Eikka Kosonen, de kans om het mislukt crisisoverleg over het Poolse veto toe te lichten. "Het is natuurlijk jammer", zo zei hij, "dat we geen vergelijk vonden, maar een wereldramp is het nu ook weer niet".

De vorige dagen waren de Permanente Vertegenwoordigers bijna voortdurend in vergadering. Op zoek naar een ontsnappingsroute voor de Polen. Hun hoop om de EU-Ruslandtop als hefboom te gebruiken om het embargo van Moskou tegenover het Pools varkensvlees ongedaan te maken, bleek een foute strategie. Daarom bood de Europese diplomatie de Polen een tekst aan die hen zou moeten toelaten hun veto op te heffen.

Die tekst zou in het verslag van de vergadering van de EU-ambassadeurs worden opgenomen, alsook in het verslag van de ministerraad. Als een gemeenschappelijk standpunt van Raad en Commissie. In het document onderstreepten Raad en Commissie de noodzaak het embargo vlug op te heffen. "Gegeven de bevindingen van de recente inspectie van EU-ambtenaren", zo vervolgt de tekst, "vinden Raad en Commissie dat Rusland het embargo zelfs zo vlug mogelijk (as soon as possible) moet opdoeken". Ten slotte herinneren Raad en Commissie eraan dat de "onderhandelingen met Rusland op ieder ogenblik kunnen worden stopgezet indien de omstandigheden dat vereisen".

Polen vond de tekst te zwak en pakte met een eigen voorstel uit. Daarin werd de eis gesteld dat Rusland het embargo binnen de 50 dagen zou opdoeken en dat Rusland het Energiecharter moest goedkeuren. Zoniet, aldus het Pools werkdocument, kan de Raad beslissen om de onderhandelingen op te schorten.

Die Poolse tekst die woensdagavond circuleerde, kon op weinig sympathie van de lidstaten rekenen en werd door de meeste landen als onbespreekbaar van tafel geveegd. Donderdagmorgen ondernam het Finse voorzitterschap een nieuwe en laatste poging om de Polen op andere gedachten te brengen en de Unie voor pijnlijk gezichtsverlies te behoeden. Ook die poging mislukte. De Europese leiding moet bijgevolg zonder onderhandelingsmandaat met Poetin in de slag. Zowel de Finnen als de Commissie probeerden donderdagnamiddag de draagwijdte van het Pools veto te relativeren.

"Er staat", aldus de Finse ambassadeur bij de Unie, "veel meer op de agenda dan alleen het Partnerschap- en Coöperatie-akkoord (PCA) dat pas in de herfst van 2007 moest worden vernieuwd". Dat is niet onjuist, maar de tijd en de energie die de jongste weken die de jongste weken in het neutraliseren van het Poolse veto werden geïnvesteerd, tonen aan dat het om een Europese staatszaak ging. Tevergeefs hebben het Finse voorzitterschap en Commissievoorzitter Barroso geprobeerd het bewijs te leveren dat Europa met één stem kan spreken.

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud