‘Euro wakkert hervormingstempo niet aan’

De invoering van de euro heeft, in tegenstelling tot de verwachtingen, de economische hervormingen in de eurolanden niet versneld. Dat besluit de Europese denktank Bruegel in een omvattende studie van de prestaties van de Europese munt. Volgens de onderzoekers moeten de leiders in de eurozone de inflatie keihard blijven bestrijden. En zouden ze hun aandacht moeten verschuiven van de begrotingsdiscipline naar de overheidsschuld.

(tijd) - De euro bestaat bijna tien jaar en steeds meer landen sluiten zich aan bij de eurozone, of stellen zich tenminste kandidaat voor het lidmaatschap. De Europese denktank achtte naar eigen zeggen de tijd rijp voor een evaluatie van de Europese eenheidsmunt. Bovendien staat de eurozone voor grote uitdagingen, zegt het onderzoeksrapport ‘Coming of Age’. ‘Sinds eind 2007 klom de inflatie in de eurozone boven 3 procent, vertraagt de groei, houdt de instabiliteit op de financiële markten aan en staat de eurokoers op recordniveaus tegenover andere belangrijke munten.’

De economische prestaties van de eurozone sinds 1999 zijn ‘aanvaardbaar maar niet uitstekend’, staat in het rapport. En dat ondanks een gunstig internationaal economisch klimaat. De inflatie bleef over het algemeen laag, alhoewel de burgers het gevoel hadden dat de eenheidsmunt de prijzen fors de hoogte had ingejaagd. Ook de langetermijnrente bleef laag. En de euro groeide in korte tijd uit tot een belangrijke internationale munt.

Maar de groei was ontgoochelend, ondanks de sterke jaren 1999-2000 en 2006-2007. En de komst van euro wakkerde de hervormingsdrang in de eurolanden niet aan, hoewel dat aanvankelijk werd verwacht. Dat komt volgens de Bruegel-onderzoekers omdat de euro de economie van de eurolanden afschermde tegen acute crises. Daardoor heeft de eurozone een grote achterstand opgebouwd als het aankomt op structurele hervormingen. Het Bruegel-onderzoek roept de eurozone op haar schouders te zetten onder structurele hervormingen op het niveau van de Europese Unie.

In de aanloop naar de euro was vaak te horen dat de Europese munt de convergentie van de euro-economieën zou bevorderen. Maar dat blijkt niet uit de feiten, zegt Bruegel. ‘De economische prestaties van de lidstaten zijn ongelijk en de risico’s op asymmetrische schokken blijven groot.’

Het onderzoeksrapport somt een resem voorstellen op voor de versterking van de eurozone. De Europese Centrale Bank (ECB) moet een volwaardig beleid voeren om de inflatie te bestrijden. En als er naar de begrotingsdiscipline wordt gekeken, moet de focus meer liggen op de overheidsschuld dan op het begrotingstekort. Landen die een geloofwaardig begrotingsbeleid voeren, moeten daar ook meer autonomie voor krijgen. En er moet werk gemaakt worden van de creatie van een zitje voor de eurozone bij het bestuur van het Internationaal Monetair Fonds (IMF).

Blijft de vraag of de eurozone snel moet uitbreiden. Sinds de invoering van de euro groeide het aantal lidstaten van 11 naar 15. De voorbije maanden sloten drie nieuwe EU-landen zich aan: Slovenië, Malta en Cyprus. Volgens Bruegel zijn er zowel argumenten voor als tegen een snelle toetreding van de nieuwe EU-leden in Oost-Europa. Het rapport wijst op de onvolkomenheden van de normen van Maastricht, die worden gehanteerd om te bepalen of een land de euro mag invoeren of niet. ‘Op basis van economische analyse kan daarom gepleit worden voor de vervangen van de Maastrichtnormen’, klinkt het. Maar omdat dat niet haalbaar is, pleit de denktank voor een aanpassing ervan.

Erik Ziarczyk

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud