'Vastgoed derde klap Nederlandse banken'

Kantoor te huur in Amsterdam Foto: Hollands Hoogte

'De Nederlandse financiële sector wacht een derde crisis. Na de kredietcrisis en de Europese schuldencrisis dreigt vastgoed de bedrijfstak te destabiliseren', stelt Jan Sijbrand, in zijn eerste interview als directeur toezicht bij de Nederlandsche Bank (DNB) in zakenkrant Het Financieele Dagblad. In Nederland staat 14 procent van de kantoren leeg: dat is 7 miljoen vierkante meer of het equivalent van een dikke helft van de Brusselse kantorenmarkt.

Volgens Sijbrand is vastgoed een groot probleem door het structurele overaanbod aan kantoren en winkelpanden. Er is minder behoefte vanwege de nieuwe manier van werken (thuiswerken, geen vaste plaats meer voor de medewerker,...) en het internetwinkelen.

Vooral kantoren zijn een ramp. In Nederland staat 7 miljoen m² van de totale voorraad van 47 miljoen m² aan kantoren leeg. Ter vergelijking. 7 miljoen m², dat is meer dan de helft van de totale capaciteit aan kantoren in en rond Brussel (13 miljoen m²), een van de grootste kantoorsteden in Europa.

Dat vastgoed is niet alleen een probleem voor de banken. Verzekeraars en pensioenfondsen (bijzonder belangrijk in Nederland) hebben ook vele miljarden uitstaan in de markt van het commercieel vastgoed. Dat omvat naast kantoren en retail, ook logistieke panden, rusthuizen,... tot zelfs gevangenissen.

Omdat hij zo ongerust is over de vastgoedsector wil Sijbrand snel meer duidelijkheid in de sector. 'Wat is de juiste waardering van het vastgoed? Wie heeft wat?'.

Geen vertrouwen

Zolang er twijfels zijn over de waardering van vastgoed, is er geen vertrouwen in de markt en zullen financiers of beleggers zich niet melden voor fianciering van banken. Daardoor zeuren de problemen onnodig lang door', aldus Sijbrand. Hij verwijst daarmee naar de lessen uit de krediet- en de schuldencrisis. 'Op het moment dat er wel duidelijkheid is over vastgoedwaarderingen zijn er meer gespecialiseerde kopers die het vastgoed willen overnemen'.

Omdat er nog nauwelijks handel is, zijn de vastgoedprijzen in Nederland nog niet neerwaarts aangepast

Jan Sijbrand

Directeur toezicht bij De Nederlandsche Bank

'Omdat er nauwelijks nog handel is, zijn in Nederland de prijzen nog niet echt neerwaarts aangepast. Vastgoedbelegger Uni-vest probeerde in Nederland zijn noodlijdende vastgoedportefeuille te verkopen, maar vond zelfs geen koper bij een korting van 40 procent. '

Sijbrand noemt de oprichting van een 'bad bank', waarin slechte vastgeodportefeuilles worden ondergebracht, één van de instrumenten in zijn gereedschapskist.

'Het is een optie, maar we hebben geen concrete plannen. Het is ook niet zo eenvoudig want er moet dan heel veel in de bank worden gestort en waar haal je dat dan vandaan?' Sijbrand gelooft niet dat de Nederlandse belastingbetaler bereid is de portemonnee te trekken om daarvoor het benodige kapitaal te leveren.

Sijbrand is als directeur toezicht bij de DNB het aanspreekpunt voor eventuele ongelukken bij financiële instellingen. Sijbrand is een echte risicospecialist. Bij ABN Amro en NIBC was hij de hoogste risicospecialist tot hij in juli 2011 aan de slag ging bij De Nederlandsche Bank.

België

Ook in België bestaat een overaanbod. In Brussel en Antwerpen staat iets meer dan 10 procent van de kantoren leeg. Er zijn in België tot nu toe ook relatief minder problemen in de retailsector. Er zijn minder shoppingcentra in ons land en ook in de hoofdwinkelstraten van de grootste steden is er geen echt probleem.

Op de secundaire locaties en in de secundaire winkelsteden blijkt wel wat meer leegstand op te duiken. Er is wel al langer een groot probleem op tertiaire locaties. In 2010 was de de leegstand van de winkelpanden in België gestegen van 6,18 procent naar 6,61 procent. Begin 2010 stonden 14.180 panden leeg, volgens de informatieverstrekker voor winkelpanden Locatus.

De totale winkeloppervlakte bedroeg in België in 2010 ruim 1,2 miljoen m². Dat is twintig keer Wijnegem Shopping Center.  Wallonië kende in 2010  de grootste leegstand (7,6 procent) In Vlaanderen bedroeg de leegstand 6,6 procent. Brussel scoort het best met 4,4 procent, een puik cijfer dat in 2010 nauwelijks verslechterde.

Ook in België werden de voorbije jaren vrijwel enkel 'prime' gebouwen verhandeld: toplocatie, state of the art constructie, tophuurder voor zeer lange termijn. De verkoop gebeurde vaak tegen prijzen van voor de crisis. Het gaat venwel om een zeer beperkt aantal gevallen  en dat product is vandaag zeer schaars. Secundaire gebouwen zijn nauwelijks verhandeld en men weet eigenlijk ook niet goed wat ze nog waard zijn.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud