Werknemers worden belangrijkste aandeelhouder Air France

(tijd) - De werknemers van Air France worden met een belang van bijna 20 procent de belangrijkste aandeelhouders van hun bedrijf als de geplande privatisering door de overname van het Nederlandse KLM in een stroomversnelling komt. Vooral de piloten bouwen hun toch al stevige machtspositie verder uit.

Het is goed mogelijk dat de 71.525 werknemers van Air France optimaal profiteren van de turbulentie rond hun concern. Terwijl de overheid op het punt staat zich van haar meerderheidsbelang van 55,4 procent te ontdoen, heeft de Franse nationale luchtvaartmaatschappij een stevige vrijage met KLM die dinsdagmorgen officieel bekendgemaakt wordt.

Het samengaan van de overname van het Nederlandse KLM en de privatisering is voor de gedelegeerd bestuurder van Air France, Jean-Cyril Spinetta, een meevaller. Hij ziet de staat liever zo snel mogelijk vertrekken als meerderheidsaandeelhouder en was dan ook zeer opgetogen toen de verzelfstandiging tijdens de algemene aandeelhoudersvergadering dit voorjaar werd goedgekeurd en het Franse parlement vervolgens de privatiseringswet goedkeurde.

Tot verrassing van de analisten en teleurstelling van de vakbonden viel het protest van de werknemers van Air France tegen de privatisering fors tegen. Toen het parlement in maart begon met de behandeling van het wetsvoorstel riepen de radicale vakbonden hun leden op het werk neer te leggen. De staking mislukte omdat slechts een handvol leden gehoor gaf aan de oproep. De privatiseringswet bevat interessante elementen voor de werknemers. Het aantrekkelijke ambtenarenstatuut van het gros van de werknemers wordt ondanks de terugtrekkende overheid niet aangetast voor 2005.

Verder stelt de privatiseringswet dat de werknemers een voorkooprecht krijgen op 15 procent van het aandelenpakket waarvan de staat zich wil ontdoen. De staat wil zelf een belang van 15 procent in Air France houden en zet dus bijna 40 procent van de aandelen Air France in de etalage. Dat wil zeggen dat de werknemers een belang van 6 procent kunnen toevoegen aan het gezamenlijke aandeel van 13,53 procent dat ze nu al hebben. Daarmee worden ze na de privatisering veruit de grootste aandeelhouder van Air France.

In dat opzicht staat de centrumrechtse regering van premier Jean-Pierre Raffarin voor hetzelfde volkskapitalisme dat aan het einde van de jaren negentig zo succesvol werd ingevoerd door de toenmalige socialistische premier, Lionel Jospin. De linkse regering haalde tientallen miljarden op met de beursgang van enkele staatsbedrijven en was daarbij gul genoeg om de werknemers mee te laten profiteren. Een bijkomend voordeel was dat Parijs op deze manier hoopte de sociale turbulentie te verminderen. Werknemers die tegelijk ook aandeelhouder zijn, grijpen minder snel naar het stakingsmiddel, zo was de redenering.

De eerste prikkel om de werknemers over de streep te trekken om in hun eigen bedrijf te investeren, is een fikse korting op de introductieprijs. Vervolgens worden aantrekkelijke kredietfaciliteiten ter beschikking gesteld voor werknemers die wel aandelen willen kopen, maar dat niet kunnen betalen.

De tweede stimulans is een constructie waarin werknemers aandelen kunnen verwerven door een loonverlaging. Het bedrag van de verlaging van het brutoloon wordt vervolgens uitgekeerd in aandelen. Werknemers mogen maximaal een kwart van hun brutoloon voor een periode van zes jaar omruilen voor aandelen. Aan deze constructie zitten tal van belastingvoordelen. Deze operatie werd in 1999 al met overweldigend succes toegepast bij de beursgang van Air France. De werknemers vergrootten hun gezamenlijke belang in één klap van amper 2 procent tot 13,53 procent.

Die grote sprong was grotendeels te danken aan de piloten van Air France. Die hadden ten tijde van de beursgang een hoogoplopend conflict met Spinetta die flink wilde snijden in de salarissen van de piloten. Het conflict werd uiteindelijk beslecht met een voor de piloten buitengewoon gunstige aandelenaankoopregeling. In ruil voor een loonstop konden de piloten zich de aandelen Air France aanschaffen met een extra korting van 27,5 procent. Daardoor hebben de piloten nu een belang van 8 procent in Air France en bekleden ze een zeer machtige positie in het concern, zeker nu de staat zich als meerderheidsaandeelhouder terugtrekt. De piloten lieten dan ook al weten dat zij er niets in zien hun comfortabele positie te laten verwateren door de geplande kapitaalverhoging die Air France plant om de overname van KLM te financieren. BaK

20376352

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud