Zin en onzin van de monsterfusie

(tijd) - De vergevorderde fusiegesprekken tussen Dexia en Sanpaolo IMI komen voor bijna alle waarnemers uit de lucht gevallen. Een eventuele samensmelting moet Dexia vooral meer omvang geven in Europa, maar zorgt ook voor meer evenwicht tussen de verschillende inkomstenbronnen. Ook de nadelen zijn niet min. Een grensoverschrijdende fusie brengt per definitie weinig synergievoordelen met zich en de Italiaanse banksector is erg gesloten en staat bol van de politieke beïnvloeding.

De specialisten zijn het er al lang over eens. Tenzij je als bank een niche hebt of de markt kunt afschermen, neemt in de eurozone de druk toe om te fuseren. De verwachting is bovendien dat veel van die fusies grensoverschrijdend zullen zijn. Want de komst van de euro heeft meer macht bij de institutionele belegger gelegd. En die eist rendement en stelt kritische vragen. Je kunt je daardoor als beursgenoteerde bank niet permitteren minder te presteren dan de concurrentie in de eurozone.

Toch bleef het ontzettend lang wachten op de marktpartij die de Europese consolidatiedans durfde te openen. De oorzaak voor die terughoudendheid moet niet ver gezocht worden. De beursmalaise van de voorbije jaren dwong de bankiers eerst voor eigen deur te vegen. Bovendien verhinderde de marktvolatiliteit de schaarse flirtende partijen om een betrouwbare ruilverhouding vast te leggen voor een fusieoperatie op basis van aandelenruil.

Nu de storm op de beurzen is gaan liggen, kan de paringsdans herbeginnen. Zeker nu een nieuwe fusiegolf in de Verenigde Staten de Europese spelregels overhoop dreigt te gooien. Steeds meer Amerikaanse banken kunnen zonder grote moeite een middelgrote Europese bank opslokken. De kaarten liggen goed. Het Europese banklandschap is nog erg versnipperd, terwijl er in de VS een verbod bestaat om meer dan 15 procent van de markt in handen te hebben.

Om een eventuele Amerikaanse invasie voor te zijn, waagde Santander Central Hispano (SCH) zich dan maar als eerste aan een Europese grensoverschrijdende fusie. Tot eenieders verrassing nam de Spaanse bank via een openbaar bod de Britse bank Abbey National over. De kans is reëel dat Dexia en Sanpaolo IMI, de derde bank van Italië, dat voorbeeld nog voor het jaareinde volgen. Als de fusie lukt, dan ontstaat de vierde bank van de eurozone met een marktkapitalisatie van ruim 37 miljard euro. De nieuwe fusiebank zou groter zijn dan ronkende Europese namen als Deutsche Bank, Société Générale en ABN AMRO en stijgt in ons land Fortis ruim boven het hoofd.

Zoals verwacht kon worden, reageerden de analisten maar lauw op de mogelijkheid van een nieuwe grensoverschrijdende fusie. Hoofdreden is het gebrek aan duidelijke synergievoordelen tussen beide financiële groepen. Per definitie is er maar weinig overlapping tussen de financiële spelers uit de verschillende Europese landen, waardoor er van operationele schaalvoordelen weinig sprake is. Dat is zo voor de fusie tussen SCH en Abbey National en dat is voor de potentiële Belgisch-Italiaans-Franse fusiegroep niet anders.

Belgische analisten zien enkel beperkte synergievoordelen in de vermogensbeheeractiviteiten en de financiering van lokale overheden, maar dat is te weinig om hen enthousiast te maken. Bovendien bleek gisteren al snel dat een beperkte overname van de Italiaanse vermogensbeheerdochter Fideuram, waarin Sanpaolo IMI een belang van 73,5 procent heeft, niet tot de mogelijkheden behoort. Dat wordt door de Italianen uitdrukkelijk onderstreept. De onderhandelingen tussen Dexia en Sanpaolo IMI gaan uitsluitend over een volledige fusie tussen gelijken.

Dat Dexia uitgerekend met een Italiaanse partner flirt, doet bij de analisten nog meer de wenkbrauwen fronsen. De meeste waarnemers hadden een Frans avontuur verwacht. Het is een publiek geheim dat Dexia op haar tweede thuismarkt al jaren op zoek is naar een retailnet dat het hele land dekt. De vermoedens van de analisten werden nog versterkt door een recente opmerking van Rembert Von Lowis, financieel directeur bij Dexia. Die verklaarde twee dagen geleden tijdens een telefoonconferentie dat Dexia 'een fusie tussen gelijken' niet uitsluit. Von Lowis antwoordde daarmee op een vraag over uitbreiding in Frankrijk, maar hij verduidelijkte niet in welk land de groep zo'n fusie op het oog had.

De keuze voor Italië sloeg het analistenheir dan ook met verstomming. 'Wij hebben computersimulaties gemaakt met alle mogelijke grensoverschrijdende bankenfusies in Europa. De combinatie Dexia-Sanpaolo IMI stond daar niet bij', reageerde een Londense analist verbaasd. Verrassend is dat niet. Tot vandaag deden verdienstelijke Europese nichespelers als Dexia en Sanpaolo IMI de harten in de Londense City nauwelijks sneller slaan.

De fusie trekt ook het traditioneel lage risicoprofiel van de bank in twijfel. De Italiaanse banksector staat bekend als onberekenbaar en erg ontoegankelijk. Eerder overnamepogingen door buitenlandse banken werden in het verleden onverbiddelijk gepareerd door Antonio Fazio, de voorzitter van de Italiaanse centrale bank. De bemoeienis van Fazio is kenmerkend voor het heersende klimaat in Italië, waar politiek en economie vaak nog nauw verstrengeld zijn. 'Vooral via de stichtingen (fondazione) wordt er politieke invloed uitgeoefend. De stichtingen, die in hoofdzaak gecontroleerd worden door steden en gemeenten, zijn vaak referentieaandeelhouder bij de banken. Hoewel zij maximum 15 procent van de aandelen mogen bezitten, hebben zij een belangrijke invloed op de beslissingen en moeten omzichtig benaderd worden', verduidelijkt een goedgeplaatst topbankier.

Toch zijn lang niet alle waarnemers sceptisch. Volgens sommigen zit er een duidelijke logica achter een fusie tussen Dexia en Sanpaolo IMI. Veel kansen op een fusie met een gelijkwaardige partner zijn er in Europa voor beide spelers niet. Een eventuele samensmelting geeft beide partijen voldoende kritische massa om zich in de komende Europese consolidatiegolf staande te houden. Bovendien hebben de twee financiële groepen meer gemeenschappelijke banden dan velen vermoeden. Zo is Sanpaolo IMI ook actief op de markt voor lokale besturen in Frankrijk en hebben beide banken het Franse Caisse des dépôts et Consignation (CDC) in hun aandeelhouderschap.

Langer wachten houdt bovendien het risico in dat een grotere buitenlandse speler hen opslokt. Dat geldt zeker voor Sanpaolo IMI, dat totnutoe elke fusiepoging binnen Italië op een sisser zag aflopen. Nog niet zo lang geleden pareerde de Italiaanse centrale bank nog een overnamepoging van het Spaanse Santanter, dat zich nadien op Abbey National wierp. Santander heeft overigens nog altijd een belang van ruim 8 procent in Sanpaolo IMI.

Dexia lijkt beter beschermd tegen een vijandelijke overname, maar ook voor de Belgisch-Franse groep zijn de opties beperkt. In Frankrijk zijn alle retailspelers een stuk groter dan de Belgisch-Franse groep. En hoezeer Dexia ook aast op een retailnet in Frankrijk, in een fusie met Société Générale of BNP Paribas is er voor de financiëledienstengroep slechts een bijrol weggelegd. Een fusie met Sanpaolo IMI verandert echter de krachtsverhoudingen. 'De fusie zou een tussenstap kunnen zijn om later in Frankrijk op basis van gelijkwaardigheid een tweede fusie met een retailbank te realiseren', opperen verscheidene buitenlandse analisten.

Belangrijk is ook dat een eventuele samensmelting Dexia niet alleen meer omvang geeft, ze zorgt ook voor een beter evenwicht tussen de verschillende inkomstenbronnen. Vandaag haalt de Belgisch-Franse groep ruim de helft van haar inkomsten uit de financiering van lokale besturen, de rest komt uit retailbankieren en vermogensbeheer. Bij Sanpaolo IMI liggen de verhoudingen eerder omgekeerd.

Een fusiebank zou over drie evenwaardige inkomstenpijlers beschikken en de grondvesten leggen voor de uitbouw van een volwaardige vierde pijler in verzekeringen. De diversificatie van de inkomsten zou de fusiebank kunnen helpen om kwartaal na kwartaal de resultaten relatief stabiel te houden, een niet te onderschatten voordeel gezien de naderende invoering van de nieuwe IAS-boekhoudnormen.

22354855

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud