Advertentie

Koehandel bij een zondagse lunch

Dexia-topman Pierre Mariani (links) en voorzitter Jean-Luc Dehaene trotseren de pers na de aankondiging van de ontmanteling van de groep. ‘De opdracht die we in 2008 op ons hebben genomen, is een mission impossible gebleken’, stellen ze.

De onderhandelingen tussen de Belgen en de Fransen over Dexia worden op vrijdag 7 oktober voortgezet. Niet in Brussel, maar op het Franse ministerie van Financiën in de Parijse voorstad Bercy. De twaalfkoppige Belgische delegatie wordt naar de Salle Henri Matisse gebracht, een donkere vergaderzaal met kleine ramen. ‘Als Matisse wist dat dit lokaal naar hem was genoemd, zou hij zich in zijn graf omkeren’, merkt een van de Belgen op.

Door Stefaan Michielsen en Michael Sephiha

Deze reeks over de ondergang van Dexia is gebaseerd op de gesprekken met een 15-tal hoofdrolspelers. Het verhaal dat we presenteren, is niet het verhaal zoals het door onze gesprekspartners is verteld. De reconstructie is ónze versie van de gebeurtenissen. De dialogen in het verhaal zijn een instrument dat we gebruiken om een gebeurtenis waarop we niet aanwezig waren op een levendigere manier voor te stellen.

Wat voorafging:
Een ratingverlaging door Moody’s heeft Dexia op de rand van de afgrond gebracht. De Belgische regering heeft als hoofdbekommernis Dexia Bank, waar het geld uit wegstroomt, veilig te stellen. Ze ziet een nationalisering als de enige oplossing. Daarover moet echter worden gesproken met de Fransen. De onderhandelingen verlopen moeilijk.  Het struikelblok is de prijs die België wil betalen voor de bank.

Hans D’Hondt, die de Belgische delegatie leidt, legt een bod van 2 miljard euro op tafel voor Dexia Bank België. De Fransen vinden dat ruim onvoldoende. Ze eisen 7,9 miljard euro, de boekwaarde van de bank. De Belgen trekken de biedprijs uiteindelijk op tot 3,5 miljard euro. Dat is 1 procent van het Belgische bruto binnenlands product. Zo ver mocht D’Hondt van premier Yves Leterme gaan.

De Fransen blijven het te weinig vinden. ‘Met minder dan 4,5 miljard euro zal Pierre Mariani, de CEO van Dexia, geen genoegen nemen’, zeggen ze. Er wordt beslist de prijs tussen haakjes te laten staan en de beslissing door te schuiven naar de regeringen. Over de verdeling van de staatswaarborgen wordt wel vlug een akkoord bereikt, omdat de Belgen er geen breekpunt van maken. Dezelfde verdeelsleutel als in 2008 wordt genomen: 60,5 procent voor België, 36,5 procent voor Frankrijk en 3 procent voor Luxemburg. ‘Zijn de Luxemburgers wel bereid mee te doen?’, vraagt iemand. Oei, vergeten te vragen. Met één telefoontje is het probleem opgelost.

De Belgische delegatie keert vrijdagavond terug naar Brussel. In de Thalys zitten ze voor overleg bij elkaar. Maar ze zien zich genoodzaakt hun gesprekken af te breken wanneer Europees commissaris Karel De Gucht de treincoupé binnenstapt en net achter Hans D’Hondt en zijn kompanen gaat zitten. Daar gaat hun privacy…

Zaterdagochtend 8 oktober treffen de Belgische onderhandelaars elkaar opnieuw op het kabinet van minister van Financiën Didier Reynders. De onderhandelingen met de Fransen moeten worden voortgezet. Want tegen maandagochtend, als de beurzen weer open gaan, dient er een oplossing te zijn voor Dexia. D’Hondt zondert zich met enkele anderen af in een vergaderzaaltje voor een teleconferentie met Parijs. Tot hun verbazing kunnen ze met het vaste toestel dat daar staat niet naar het buitenland bellen. Ze behelpen zich dan maar met hun mobiele telefoons.

‘Trek jullie prijs voor Dexia Bank België op tot 4,5 miljard euro. Dan hebben we een akkoord’, zeggen de Fransen. Maar de Belgen houden voet bij stuk: 3,5 miljard euro, en geen cent meer. Beide kampen blijven op hun posities kamperen. ‘De premiers moeten de knoop maar doorhakken’, besluiten ze. Leterme nodigt zijn collega François Fillon uit voor een werklunch zondagmiddag over Dexia. Plaats van gebeuren: het Egmontpaleis in Brussel.

Rendez-vous

Om die werklunch voor te bereiden, vergadert hij zaterdagnamiddag met Didier Reynders en met Luc Coene, de gouverneur van de Nationale Bank. Nadien is er nog een bijeenkomst van het kernkabinet. Daar wordt afgesproken hoever Leterme en Reynders de federale staat zondag mogen engageren.

Om 20 uur hebben Reynders en Leterme een afspraak met Pierre Mariani en Dexia-voorzitter Jean-Luc Dehaene. Ma- riani komt evenwel niet opdagen. Hij is in Parijs, hij heeft een rendez-vous op Matignon, de ambtswoning van de Franse premier. Mariani heeft Dehaene wel een boodschap meegegeven voor Leterme: als de prijs die België biedt voor Dexia Bank België niet aanvaardbaar is, zal hij de verkoop niet verdedigen op zijn raad van bestuur. ‘Dan moeten jullie maar overgaan tot de gedwongen nationalisering van Dexia Bank België.’ Dat wil de Belgische regering echter vermijden, wegens de juridische risico’s die daar aan vasthangen.

Mariani is vrijdag naar Madrid gevlogen om de Spaanse bank Santander te polsen naar haar interesse voor Dexia Bank België. Als hij een concreet bod op zak heeft, kan hij de Belgische staat tot een hoger bod dwingen. Maar Mariani keert van een kale reis terug: Santander wil geen formeel bod doen. Ook ING België is benaderd. Maar de toplui van die bank hebben in laatste instantie een gepland gesprek geannuleerd.

Nadat hij zondagvoormiddag 9 oktober eerst naar de VRT is geweest voor een tv-interview in het praatprogramma ‘De zevende dag’, haast Yves Leterme zich naar het Egmontpaleis om er zijn Franse ambtsgenoot François Fillon op te wachten. Reynders is er al, met zijn kabinetschef Olivier Henin. Net als D’Hondt. Wat later arriveren ook De- haene en Mariani. De Franse premier en zijn gevolg laten op zich wachten. Het is bijna 13 uur wanneer hij aan het Egmontpaleis aankomt. Fillon is vergezeld van zijn kabinetschef, van een medewerkster van minister van Financiën François Baroin - die zelf veronschuldigd is - en van Jean-Dominique Comolli, de topman van de Franse staatsholding APE.

Hete aardappel

Het gezelschap gaat meteen aan tafel. Na het uitwisselen van beleefd- heden snijden ze de hete aardappel aan: de prijs die België moet betalen voor Dexia Bank België. Leterme legt opnieuw het bod van 3,5 miljard euro op tafel. ‘Dat is veel te weinig’, zegt Mariani beslist. ‘Het moet ten minste 4,5 miljard zijn.’ En hij bluft: ‘Ik heb een andere kandidaat-koper die dat wil betalen.’

Reynders wil niet toegeven. ‘Dexia Bank is voor België van groot strategisch belang. Een miljard meer of minder is voor ons echt wel een groot verschil. Voor jullie Fransen maakt dat veel minder uit. De minwaarde is immers voor rekening van de Dexia-holding, niet voor de Franse staat. ‘ Fillon steekt de draak met de hardnekkigheid waarmee Reynders over de prijs blijft mar- chanderen: ‘Didier, ik wist niet dat je grootvader een veehandelaar was.’

Om de patstelling te doorbreken, zetten Leterme en Fillon zich even apart. Ze raken het vlug eens: de over- nameprijs wordt 4 miljard euro. Mariani legt er zich daar niet bij neer. ‘In dat geval blijft de fondsendochter van de bank, Dexia Asset Management, buiten de verkoop’. De Belgische onderhandelaars gaan daarmee akkoord. Mariani probeert nog meer binnen te halen: ‘België moet ook het sociaal passief van de Dexia-holding op zich nemen.’ De vraag verrast Leterme compleet. Hij heeft geen idee hoeveel mensen bij de Dexia-holding werken en wat de kostprijs van dat sociaal passief kan zijn. D’Hondt fluistert hem in dat het over 600 personeelsleden gaat en dat een aantal daarvan naar de bank kan overstappen. ‘Oké’, zegt Leterme, ‘wij nemen dat op ons’.

Het volgende punt op de agenda zijn de staatswaarborgen. Leterme stelt de verdeelsleutel niet meer in vraag. Maar er moet nog wel gesproken worden over de omvang van de waarborgen. Mariani denkt dat de restbank 80 tot 90 miljard euro waarborgen nodig heeft. Er wordt beslist het bovenste bedrag van de vork te nemen. Voor de zekerheid. En hoe groter het bedrag, hoe hoger de vergoeding die Dexia moet betalen voor de garanties. Het gaat om 450 miljoen euro, vooraf te betalen, waarvan 270 miljoen voor België. Als dat in rekening wordt gebracht, zakt de overnameprijs voor Dexia Bank tot 3,73 miljard euro. ‘Dat is niet veel hoger dan de 3,5 miljard die we wilden bieden’, troosten de Belgen zich.

Bij het dessert schuift formateur Elio Di Rupo mee aan tafel aan. Di Rupo was vrijdagmiddag door Leterme nog uitgebreid op de hoogte gebracht van de ontwikkelingen in het Dexia-dossier. Terwijl de andere onderhandelaars hun dessert oplepelen, vat Leterme voor Di Rupo de afspraken samen die met de Fransen zijn gemaakt. De formateur reageert met enkele beschouwingen over banken die onverantwoorde risico’s nemen en vervolgens door de belastingbetalers gered moeten worden. Maar hij zegt ook blij te zijn met de deal en ermee akkoord te gaan. Dan haast Di Rupo zich weer weg. Hij moet op het Ethias Trophy-tennistornooi in Bergen een beker gaan overhandigen.

De lunchvergadering is afgelopen, de Fransen vertrekken. Mariani en Dehaene spoeden zich naar de Dexia Tower aan het Rogierplein, waar straks een cruciale raad van bestuur begint. D’Hondt legt het resultaat van de onderhandelingen voor aan de andere leden van de stuurgroep en aan de adviseurs die zich verzameld hebben in een zaaltje in het Egmontpaleis. Iemand merkt op dat er geen afspraak is gemaakt over de 8,7 miljard euro Griekse obligaties die in de portefeuille van Dexia Bank België zitten en waarop fikse verliezen genomen moeten worden. D’Hondt beseft dat hij vergeten is dat punt te berde te brengen. Maar het is te laat: het akkoord is gesloten.

Twee petjes

Om 15 uur begint op de 33ste verdieping van de Dexia Tower de raad van bestuur van Dexia. Deze keer zijn alle bestuurders present. Voorzitter Dehaene stelt het akkoord voor dat de Belgische en Franse regering hebben gesloten. Koen Van Loo, die daar met twee petjes zit - een van Dexia-bestuurder, het ander van vertegenwoordiger van de Belgische staat - maakt de Franse bestuurders erop attent dat België Dexia Bank wil kopen, dat het geen geforceerde nationalisering is. Sommigen laten verstaan dat ze dat tweede liever zouden zien, dat ontslaat de bestuurders van hun verantwoordelijkheid. Om hen gerust te stellen meldt Mariani dat hij de zakenbank Perella Weinberg gevraagd heeft een fairness opinion op te stellen over de operatie.

Mariani verdedigt de deal. Die is noodzakelijk om de groep te redden, zegt hij. En hij voegt eraan toe: Als bestuurders hebben jullie niet alleen een verantwoordelijkheid voor de groep, maar ook voor de dochtermaatschappijen zoals Dexia Bank België.’ De discussie duurt lang. Vooral de Franse onafhankelijke bestuurders hebben veel vragen. ‘Dit is de moeilijkste raad van bestuur die ik ooit heb beleefd’, sms’t Dehaene naar zijn echtgenote. Marc Tinant en Francine Swiggers, de vertegenwoordigers van Arco, roeren zich amper. Ze hopen via hun smartphones nieuws te krijgen over een beschermingsregeling voor de Arco-coöperanten waarvoor de toplui van de christelijke werknemersbeweging op het hoogste politieke niveau aan het lobbyen zijn.

De ministerraad die om 18 uur was gepland om de aankoop van Dexia Bank België door de Belgische staat goed te keuren, dient te worden uitgesteld. Op de Nationale Bank zitten gouverneur Coene en de andere directeurs met spanning te wachten op de uitkomst van de raad van bestuur van Dexia. De verkoop van Dexia Bank België is een strategische beslissing, waarvoor het fiat van de Nationale Bank nodig is. Wanneer Coene hoort dat de discussie in de raad van Dexia moeilijk verloopt, wordt alles in gereedheid gebracht voor een gedwongen nationalisering.

De raad van bestuur van Dexia gaat de nacht in. Premier Leterme stemt ermee in het overnamebod van de Belgische staat op Dexia Bank België, dat maar gold tot middernacht, tot 6 uur ’s ochtends te verlengen. Dehaene maakt uiteindelijk een einde aan de discussies en begint aan de stemming. Voor de goedkeuring van de verkoop van Dexia Bank is een tweederdemeerderheid nodig. Elke stem is dus van belang. Er is discussie over de vraag of Olivier Bourges en Koen Van Loo, de ver- tegenwoordigers van de Franse en Belgische staat, mogen meestemmen, daar ze een belangenconflict hebben. De- haene loopt het rijtje af. Iedere bestuurder staat erop zijn stem uitgebreid te motiveren. De een na de ander antwoordt. Positief. Wanneer Van Loo aan de beurt komt, is de tweederdemeerderheid al bereikt. Hij onthoudt zich.

Tranen

Een koerier brengt een brief met de beslissing meteen naar de Nationale Bank. Die geeft haar goedkeuring. Dezelfde koerier haast zich met dat document terug naar de Dexia Tower. Om 3 uur ’s nachts maakt Dehaene een einde aan de vergadering. Mariani heeft tranen in de ogen. Terwijl de bestuurders afscheid nemen, krijgt Dehaene telefoon van Jean-Paul Servais, de voorzitter van de beurswaakhond FSMA. Servais heeft opmerkingen op het perscommuniqué dat Dexia hem ter goedkeuring heeft gestuurd. Dehaene, doodmoe, hangt nog een uur met Servais aan de lijn om het communiqué bij te schaven.

Op hetzelfde ogenblik buigt in de Wetstraat 16 de ministerraad zich over het koninklijk besluit dat de Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij de machtiging geeft Dexia Bank België voor rekening van de Belgische staat te kopen. Om 4 uur ’s nachts laat Eric Kirsch, de kabinetschef van premier Leterme, zich naar het Belvédère-kasteel in Laken voeren om het koninklijk besluit ter ondertekening aan de koning te bezorgen. Het paleis was verwittigd dat het laat kon worden.

Maandag 10 oktober om 9 uur ondergaan Pierre Mariani en Jean-Luc Dehaene, zichtbaar vermoeid en aangeslagen, de confrontatie met de pers. ‘Dexia is het slachtoffer geworden van een onvoorziene eurocrisis. De opdracht die we in 2008 op ons hebben genomen, is een mission impossible gebleken.’

n Dit is de laatste aflevering in een reeks van vier.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud