‘Elke indexverhoging kost 100 banen'

©JOPK

‘We zitten in de fabriek in Gent aan onze limiet’, luidt topman Wim Van Gerven, fabrieksdirecteur van staalgigant ArcelorMittal Gent, de noodklok. ‘We kunnen de loonkostenstijging niet langer bijven compenseren met hogere productiviteit. De bonden zullen hun eisen moeten matigen.’

De Gentse ArcelorMittal-vestiging draait op volle toeren. De staalfabriek produceert vlakke staalplaten voor de autosector en de industrie en is met 4.600 werknemers een van de grootste industriële bedrijven van ons land. Binnen ArcelorMittal, de grootste staalproducent ter wereld, is de fabriek in Gent een van de best presterende. Ze dankt dat aan haar hoge productiviteit, haar zware investeringen in technologie en innovatie en haar constante kostenbesparingen.

‘Maar de grenzen zijn bereikt, zegt CEO Wim Van Gerven in een openhartig gesprek. ‘We kunnen niet langer de loonkostenstijging volledig blijven compenseren door productiviteitsstijgingen. We gaan dit jaar aan concurrentiekracht inboeten. We kunnen enkel hopen dat de overheid iets doet aan de koppeling van de lonen aan de index. 90 procent van de loonkostenstijging van de afgelopen 20 jaar komt uit de index.’

Bij ArcelorMittal Gent vloeiden sinds 2009 bijna 1.000 mensen af. Onlangs outsourcete het voormalige Sidmar diensten naar Oost-Europa, de IT naar India en de boekhouding naar Polen. Ook in de fabriek werden een aantal niet-kernactiviteiten zoals bewaking, intern vervoer en verpakking omwille van loonkostenbesparingen uitbesteed. Tot groot ongenoegen van de bonden.

Van Gerven. ‘Het tempo van de saneringsinspanningen is niet in dezelfde mate vol te houden. Als de fabriek gelijke tred willen houden met de loonkostenstijging door indexkoppeling dan moeten bij elke indexverhoging van 2 procent in principe 100 mensen afvloeien.

De reden is simpel. De markt waarin ArcelorMittal opereert is een wereldmarkt. Van Gerven: ‘Driekwart van wat we produceren gaat naar België en de buurlanden, 15 procent naar de rest van Europa en nog eens 10 procent gaat naar landen buiten de EU. Maar de loonkosten van mijn concurrenten in Nederland, Frankrijk en Duitsland - de ThyssenKrupps, VoestAlpines en Tata’s van deze wereld maar ook onze eigen ArcelorMittal-fabrieken - liggen 20 procent lager dan in België. In Italië is dat verschil 40 procent. In Polen en Turkije meer dan 70 procent. Een staalarbeider die in Gent 40 euro kost per uur, kost in Nederland en Frankrijk ongeveer 32 euro en in Turkije amper 6 euro’.

De loonkosten van ArcelorMittal Gent bedragen bijna 500 miljoen euro per jaar of 13 procent van de totale kosten. Van Gerven: ‘Dat is enorm. Bij Ford Genk of in de chemie is dat stukken minder. De meerprijs die we betalen ten opzichte van Nederland en Duitsland bedraagt 100 miljoen euro per jaar. Dat is meer dan de 70 miljoen die we jaarlijks uitgeven aan investeringen. We kunnen dat niet blijven recupereren via hogere productiviteit.’

Kerncompetenties outsourcen, kan volgens Van Gerven niet. ‘Dan zou ons op termijn duur te staan komen.’

Ook de hoge energiekosten blijven een probleem. ArcelorMittal Gent is na BASF de grootste elektriciteitsverbruiker in ons land, goed voor 2,5 procent van de totale elektriciteitsconsumptie. De afgelopen 30 jaar verminderde de fabriek door talrijke energie-efficiënte investeringen haar energieverbruik met 30 procent. Zelfs het convertorgas uit de staalfabriek wordt gerecupereerd als energie. Maar ook hier is de limiet bereikt. De recente inspanning van de overheid om de energietaksen voor bedrijven te plafonneren en zo de energieheffingen in lijn te brengen met de buurlanden is een belangrijke stap, geeft Van Gerven toe. ‘Maar het is allemaal korte termijn. De maatregelen zijn tijdelijk . Voor 2014 weten we nog niets en op langere termijn blijven we helemaal in het ongewisse. Bovendien is onze energiefactuur nog een stukje duurder dan in het buitenland.’

Van Gerven gelooft niet echt in de economische relanceplannen van Vlaams minister-president Kris Peeters en premier Elio Di Rupo. ‘Ik ben van nature optimist maar er is nog veel werk aan de winkel. Hun maatregelen zijn onvoldoende om het vertrouwen te doen terugkeren. We hebben structurele maatregelen nodig om aan ondernemers perspectief te geven. Ik heb geen gunstmaatregelen nodig. Het enige wat we vragen is hetzelfde speelveld als in de buurlanden. Voor de rest zorgen wij wel.’

Staal

Een terugkeer naar de periode van voor de crisis zit er voor de Europese staalsector niet in, benadrukt Van Gerven. ‘Die hoogdagen komen nooit meer terug. Daarvoor zou het verbruik in de volgende tien jaar hier 40 procent moeten stijgen. Dat lijkt uitgesloten’.

Op wereldschaal steeg het staalverbruik vorig jaar met 5 procent maar dat had alles te maken met ‘staalvreter’ China waar de consumptie sinds 2007 steeg met 64 procent. In Europa ligt de vraag naar staal nog 31 procent onder het niveau van voor de crisis. ‘China is nu goed voor de helft van de wereldproductie. De afgelopen vier jaar groeide de productie er met 200 miljoen ton, dat is meer dan de totale productie van Europa, nu 170 miljoen ton. Van de 40 miljoen ton productiecapaciteit van ArcelorMittal in Europa, wordt slechts 27 miljoen ton benut. Er is dus een grote overcapaciteit en daar moeten we tegenop boksen’.

Bonden

‘De voorbije tien jaar stegen de loonkosten met 25 procent en zijn we erin geslaagd het aantal werknemers met 25 procent te verminderen’, vat Van Gerven het loonkostenprobleem samen. ‘Dat is tien jaar gelukt maar of dat ons de volgende tien jaar nog zal lukken, is hoogst twijfelachtig. De bonden vragen in de aanloop naar de cao-onderhandelingen extra’s bovenop de index. We zullen hen moeten vragen hun eisen te matigen. Anders gaan we onze concurrentiële positie niet kunnen bewaren. Zo zijn de ondernemingskosten van brugpensioen bij ons de afgelopen twee jaar drastisch gestegen. Daar zullen we onze conclusies moeten uit trekken. De werknemers zullen moeten rekening houden met de economische realiteit. We zullen ze moeten zeggen dat de bomen niet tot in de hemel groeien.’

Volgens Van Gerven heeft ArcelorMittal Gent in het verleden de problemen altijd preventief en in overleg met de bonden aangepakt. ‘We gaan dat blijven doen. De afgelopen 50 jaar zijn er in Gent nooit gedwongen ontslagen gevallen om economische redenen. We willen dat zo houden’.

Europa zal altijd staal nodig hebben, zegt Van Gerven. ‘De grote vraag is niet of het geproduceerd zal worden maar wel waar het geproduceerd zal worden, want er is voldoende capaciteit in de wereld. Als het van ons afhangt het liefst in de Gentse site’.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud