E-boek amper aanwezig op Boekenbeurs

60.000 boeken in papieren versie lachen u vanaf overmorgen toe op de Boekenbeurs. Maar wat met de talk of the town in de boekenindustrie: het e-boek? Zeer beperkt aanwezig, mijnheer. Het digitale boek scoort slechter in Vlaanderen dan in het buitenland. Wat is er aan de hand? ‘Boek.be doet erg zijn best. Waar blijven de uitgevers en de boekhandels?’

Toen we drie weken geleden op de Frankfurter Buchmesse een rondvraag deden bij Vlaamse uitgevers over het e-boek, viel ons de voorzichtigheid op waarmee ze naar de nieuwe drager kijken. Niemand van de uitgevers wilde het woord bedreiging in de mond nemen. Toch is de koudwatervrees groot. Veel uitgevers en boekhandels zijn bang voor een kannibalisatie van het papieren boek.

Cijfers en marktaandelen liggen gevoelig in het Vlaamse boekenvak, maar iedereen op de Buchmesse was het erover eens dat het e-boek in Vlaanderen minder vlot zijn weg naar de consument vindt dan elders in de wereld. ‘In Nederland gaat het toch sneller vooruit dan in Vlaanderen’, zei Wim Verheije, uitgever van Manteau en Standaard Uitgeverij.

Dat bevestigen ze ook bij de Boek.be, de koepelorganisatie van het Vlaamse boekenvak. Boek.be bouwde vorig jaar de website e-boek.org, waarop het digitale assortiment van acht Vlaamse e-boekverkopers samenkomt. De verkoopsite dekt niet de volledige markt. Bijgevolg is het volgens Jef Maes, hoofd van het kenniscentrum van Boek.be, riskant om uitspraken te doen over het succes van e-boeken en e-readers in ons land. Toch wil hij zich aan een voorzichtige statistiek wagen. Volgens zijn schatting vertegenwoordigt het e-boek 0,1 procent van de totale boekverkoop in ons land. ‘Nederland zit al aan 1 procent’, zegt hij.

Voor- en nadelen van e-reader

GEBRUIKSVRIENDELIJK
E-readers zijn kleine en lichte toestelletjes, handig om op reis mee te nemen. Je kan er honderden boeken op bewaren.

BATTERIJ
De batterij van een e-reader gaat veel langer mee dan die van een laptop omdat het energieverbruik wordt gemeten op basis van het aantal omgeslagen bladzijden.

BEELDSCHERM
Alle e-readers en tablets zijn uitgerust met een speciale technologie die ervoor zorgt dat je ogen niet belast worden tijdens het lezen. Het beeldscherm lijkt op de textuur van een gewoon boek.

GOEDKOPERE BOEKEN
De gemiddelde prijs van een e-boek ligt rond 12 euro. Dat is zo’n 20 procent lager dan de prijs van een papieren boek.

BEPERKT GEBRUIK
Een e-reader is niet voor iedereen handig. Tenzij op multifunctionele tablets zoals de iPad kan je er alleen boeken, kranten en magazines op lezen.

DUUR TOESTEL
De prijs. E-readers blijven vrij duur. Maar er is beterschap. Op de oekenbeurs is dit jaar een toestel te koop voor 199 euro. Bol.com biedt binnenkort een e-reader aan vanaf 99 euro.

ZWART-WIT
Klassieke e-readers gebruiken zwarte e-inkt. Echt glossy is dat niet vergeleken met de integratie van audio en video die op tablets zoals de iPad mogelijk is.

MINDER LEUK CADEAU
Het is minder leuk om iemand een digitaal boek cadeau te doen dan een levensecht exemplaar. Veel mensen houden ervan om mooie boeken op de boekenplank te hebben staan.

In het Nederlandse boekenvak klinkt het echter dat dat cijfer hoger ligt. De populaire Nederlandse internetwinkel Bol.com zegt dat 5 procent van zijn verkochte boeken digitaal zijn. Helemaal hopeloos is onze achterstand op de Verenigde Staten. In de VS verdrievoudigde het marktaandeel van het e-boek in de eerste acht maanden van dit jaar. Digitale boeken staan daar al voor 9 procent van de boekverkoop.

Wat is er aan de hand? Waarom lijkt de Vlaming zo hardnekkig aan zijn papieren boek vast te houden? Cultuurverschillen, luidt het. Jef Maes: ‘Nederlanders zijn van nature uit veel nieuwsgieriger naar nieuwe trends en gadgets zoals de e-reader en de iPad. De Vlaming houdt langer vast aan bekende merken en gewoontes. Maar eenmaal hij overtuigd is, kan het zeer snel gaan.’

Daarvoor is een breder en goedkoper gamma aan titels en toestellen noodzakelijk. Op e-boek.org staan momenteel meer dan 6.000 Nederlandstalige titels, dubbel zoveel als een jaar geleden. Jef Maes verwacht dat daar de komende maanden nog een stevige scheut bijkomt. Er worden ook weer nieuwe modellen van e-readers verwacht. ‘Dat gaat zeker tot een prijzenslag leiden, waardoor al die toestelletjes goedkoper worden’, meent Maes. ‘De kaarten liggen gunstig voor de Vlaming om eindelijk overstag te gaan voor het digitale boek.’

Maar dan moet ook het boekenvak op de kar willen springen. Op de Boekenbeurs is het digitale boek dit jaar amper aanwezig. De fabrikanten van e-readers Sony en BeBook verkopen hun toestellen op de beurs, maar verder? Amper drie uitgevers geven op hun stand demonstraties van de nieuwe boe- kenapplicatie voor de iPad.

Weinig inspanningen

Daniël Ropers, directeur van de Nederlandse internetwinkel Bol.com, vindt dat het Vlaamse boekenvak te weinig inspanningen levert om het digitale boek te promoten. ‘Boek.be doet erg zijn best. Waar blijven de uitgevers en boekhandels?’, vraagt hij zich af. ‘In Nederland zijn de grote marktpartijen veel actiever geweest om het digitale lezen te promoten. Een grote speler als Standaard Boekhandel doet bij jullie niet overdreven veel moeite voor het e-boek. De eerste partij die dat goed doet, kan er een interessante markt mee bereiken.’

Technologische revoluties veranderen het gedrag van consumenten. ‘De laatste grote omwenteling in het boekenvak moet de uitvinding van de boekdrukkunst zijn geweest’, zegt Ropers. Het verklaart volgens hem waarom veel marktspelers niet weten wat ze met het e-boek moeten aanvangen.

Parallellen met de defensieve houding van de muziekindustrie tegenover de mp3 zijn onontkoombaar. Ropers: ‘Ik ben soms bang dat als het boekbedrijf zich stug blijft opstellen tegenover het e-boek, de consument zich afkeert van de legale industrie en zoals in de muziekindustrie het illegale circuit opzoekt. Het digitale boek breekt zeker door. Over vijf jaar is de vraag niet: ‘Heb je een e-reader?’, maar wel: ‘Hoe, je hebt er géén?’’

Tastbaar

We kunnen niet achterblijven als onze auteurs het vragen, vertelde een Vlaamse uitgever ons op de Frankfurter Buchmesse. Houdt het e-boek schrijvers bezig? ‘Ik vind het een prachtige uitvinding, maar ik heb geen flauw idee of mijn boeken in elektronisch formaat beschikbaar zijn’, zegt bestsellerauteur Dimitri Verhulst. ‘Ik heb zelfs geen e-reader. Mijn grootste bekommernis is dat mijn boeken gelezen worden. Op welke drager maakt me niet uit. Persoonlijk lees ik het liefst boeken in papieren formaat. Ik ben grootgebracht in een papieren wereld. ’t Is gewoon heel moeilijk om blij te zijn met een computerbestand. Ik heb graag iets tastbaars in de hand.’

De Boekenbeurs loopt van 31 oktober tot 11 november in de Antwerp Expo. www.boekenbeurs.be

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud