Advertentie
Advertentie

Vlaanderen, aka Klein-België

©MFN

Als ik u zeg: bureaucratische kluwens, politieke benoemingen, complexe compromissen, bestuurlijke stilstand, onmacht tot grote hervormingen. Waaraan denkt u dan?

Door Dave Sinardet, politicoloog aan de VUB. Schrijft deze column tweewekelijks

De kans is groot dat u antwoorden geeft als België, de federale overheid of de federale regering. Het zijn kwalen die u associeert met de Belgische politieke cultuur. En u hebt daarin niet geheel ongelijk. Even correct zijn antwoorden als Vlaanderen, de Vlaamse overheid of de Vlaamse regering. Want niets is Belgischer dan de Vlaamse politieke cultuur.

Laat ons even het rijtje aflopen.

Zo berichtte De Standaard gisteren over een uitgelekt rapport van de Commissie Efficiënte en Effectieve Overheid. Die lichtte de Vlaamse overheid door, wat een vrij somber plaatje opleverde: vermenigvuldiging, versnippering en verkokering van overheidsinstanties, ondoorzichtige, onduidelijke en overgebureaucratiseerde procedures waarvan uiteindelijk zowel de burgers, de gemeentes als de ambtenaren zelf het slachtoffer zijn. De commissie in kwestie is trouwens zelf een voorbeeld van wat ze aanklaagt want ook zij deed dubbel werk: eerder kwamen al rapporten van Vlabest en de SERV tot gelijkaardige kritieken.

Enkele weken geleden raakte dan weer bekend dat enkele ministers uit de Vlaamse regering nog snel voor de verkiezingen hun (adjunct-)kabinetschefs hadden benoemd in administratieve topfuncties. De procedures van Jobpunt Vlaanderen zijn dan ook minstens even vatbaar voor partijpolitieke inmenging als die van het federale Selor. Topambtenaren en overheidsmanagers vallen zo goed als altijd terug te traceren naar een bepaalde partij.

Compromissen die water en vuur moeten verzoenen maar uiteindelijk vooral mist opleveren? Ook dat is niet het monopolie van de federale regering. Het meest frappant was ongetwijfeld het onderwijsakkoord begin juni vorig jaar dat in het radio-programma ‘De Ochtend’ achtereenvolgens door Pascal Smet en Bart De Wever totaal tegengesteld werd toegelicht. Enig verschil met een communautair akkoord is dat de protagonisten hun tegengestelde lezing op dezelfde zender brachten.

Immers, ook Vlaamse beslissingen zijn complexe evenwichten tussen verschillende visies en belangen van allerlei partijen, zuilen, lobby-organisaties en ga zo maar door. Zelfs het verfoeide Belgische wafelijzer is mee verhuisd naar Vlaanderen: investeringen moeten vaak in de eerste plaats voldoen aan regionale, meestal provinciale, evenwichten. Zo kwam een tijd geleden geen akkoord over de tweede fase van de heraanleg van de Antwerpse Leien omdat er nog geen was over de tramlijn Hasselt-Maastricht. Onlangs verscheen dan ook een opmerkelijk kritisch rapport van het Rekenhof over de Vlaamse besluitvorming in een aantal grote openbaarvervoersprojecten, waar studies geplooid werden naar politieke beslissingen in plaats van omgekeerd, aan de hand van foute cijfers, onderschatte kosten en aanverwante truken van de foor.

Het is niet verwonderlijk dat dat alles zelden of nooit tot grote structurele hervormingen leidt, maar tot kabouterstapjes. Zo waren er grote plannen om de provincies te hervormen, zoniet af te schaffen. Na tegenwerking uit de drie Vlaamse regeringspartijen beviel bevoegd minister Bourgeois van enkele beperkte wijzigingen in de bevoegdheidsverdeling. Gemeentefusies zijn ook zo’n groot plan dat meteen stoot op alle mogelijke lokale en andere belangen. Qua interne Vlaamse staatshervorming spreken bestuurskundigen van decennia stilstand.

Kortom: wat we zelf doen, ... doen we hetzelfde.

U bent nog niet helemaal overtuigd? Bestudeer dan eens het Oosterweeldossier. Dat bevat alle bovengenoemde kwalen. En nog een reeks andere erbovenop.

Het zijn echte Belgen, die Vlamingen. En pour les Wallons, la même chose.

Het belangrijkste verschil zit in de ophef die erover gemaakt wordt. Waar over federale politieke wantoestanden vette koppen en dramatiserende edito’s verschenen bleef het bij bovengenoemde Vlaamse varianten meestal beperkt tot hoogstens enkele half-kritische artikels. Het vernietigende Rekenhofrapport werd zelfs enkel vermeld in Het Belang van Limburg.

Dat komt omdat media nog steeds sterker gefocust zijn op het federale niveau en daar een sterke oppositiepartij, die in het centrum van het politieke spel staat, een en ander continu aanklaagt. Maar ook omdat net als u, ook media en commentatoren, geneigd zijn bovengenoemde politieke kwalen te associëren met België en niet met Vlaanderen. Wat tegen dat denkkader ingaat wordt gewoonweg minder snel opgemerkt en geproblematiseerd.

Dit is geen vergoelijking van wat er federaal fout loopt, noch enkel een aanklacht tegen wat er Vlaams verkeerd gaat, maar vooral een oproep tot intellectuele eerlijkheid.

Zijn we als Vlamingen nog steeds niet voldoende ontvoogd en zelfzeker om ook ons bloedeigen bestuursniveau kritisch ter discussie te stellen?

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud