Grieken halen geld weg bij hun bank

Toeristen in Griekenland hebben er een ‘bezienswaardigheid’ bij: aan het parlementsgebouw in Athene werd gisteren opnieuw betoogd. Gemeentepersoneel legde voor 24 uur het werk neer.

Steeds meer Grieken sluizen hun spaargeld weg naar het buitenland. Ze vertrouwen hun bank niet meer. Dat ze daarmee de problemen in eigen land vergroten zal hun worst wezen. ‘Als het schip zinkt, is het ieder voor zich.’

Reportage door Arjen van der Ziel, onze correspondent in Athene

‘Elke maand duiken hier geruchten op dat een bank failliet gaat. Tot nu toe is een bankroet uitgebleven. Maar ik denk dat het wel een keer gaat gebeuren.’ De 39-jarige Zisis Subakas vertolkt het buikgevoel van vele Grieken. Hij vertrouwt zijn bank niet en voegt de daad bij het woord. Op een drukke boulevard in Athene trekt hij een stapel bankbiljetten uit de automaat. Subakas is van plan zijn geld over te boeken naar een rekening op Cyprus. ‘Een vriend van mij, die verstand heeft van financiën, heeft het al gedaan. Het is makkelijk en kost weinig. Ik ga het ook doen’, zegt de dertiger. Hij zet zijn grote spiegelzonnebril op en slentert op zijn slippers voort.

Iets verderop staat de bejaarde Eliane geld uit de muur te halen. Ook zij is bang voor de toekomst van de Griekse banken. ‘Ik ben gepensioneerd en heb weinig spaargeld. Voor mij maakt het dus niet zo veel uit. Maar mijn zoon heeft al zijn geld laatst overgebracht naar een bank in België.’

Verdwenen

De overheid in Griekenland staat - net als in België - garant voor spaartegoeden tot 100.000 euro per rekeninghouder per bank. Maar wat is dat waard als de Griekse staat op de fles gaat? Steeds meer Grieken halen hun geld weg bij de banken. De spaartegoeden bij de Griekse banken zijn sinds het begin van de financiële crisis sterk afgenomen. In 2010 verdween 30 miljard euro, 12 procent van het totaal, en in de eerste drie maanden van dit jaar 9 miljard euro. Volgens bankiers is het tempo van de afname de afgelopen maand toegenomen.

Het is vooralsnog geen grootscheepse bankrun. Maar veel Grieken kiezen, enigszins discreet, wel eieren voor hun geld. Ze zijn bang dat hun bank op een dag plots gesloten blijft, en dat er geen biljetten meer uit de automaat komen. Sommigen vrezen een terugkeer naar de oude munt, de drachme.

Ruwweg een derde van het geld dat in 2010 verdween, is zeker overgeboekt naar rekeningen in het buitenland. Van de rest is niet duidelijk wat er precies mee is gebeurd. Een deel werd ongetwijfeld uitgegeven. Grieken die hun loon zagen afnemen of ontslagen werden, hebben spaargeld opgenomen. Een ander deel is waarschijnlijk in kluisjes gestoken of wordt thuis bewaard. Weer een ander deel is vermoedelijk contant meegenomen naar het buitenland.

‘Het is een zorgwekkende ontwikkeling’, zegt Michael Massourakis, hoofd van de afdeling economisch onderzoek van de Alpha Bank. ‘We kampen met een erosie van vertrouwen.’ We treffen Massourakis, een lange man met een metalen bril, op de vierde verdieping van het hoofdkantoor van Alpha Bank. Ook zijn bank heeft last van de kapitaalvlucht, beaamt hij. ‘Het meeste geld verdwijnt naar Cyprus.’ Maar op vragen over een mogelijk faillissement van Griekse banken reageert hij met stemverheffing: ‘Dat is echt onzin!’

Griekse banken kunnen door twijfels over hun kredietwaardigheid nog slechts tegen zeer hoge rentes lenen op de kapitaalmarkt. Ze lenen alleen nog indirect, via de Europese Centrale Bank. Ook zien ze zich geconfronteerd met steeds meer debiteuren die hun leningen niet aflossen. Buitenlandse experts vrezen dat de banken de omvang van deze niet-inbare leningen verdoezelen in hun boeken.

‘Griekenland is in de problemen gekomen doordat de regering fraudeerde met haar cijfers’, zegt een westerse diplomaat in Athene. ‘Maar ook op een ander niveau, bij de banken, wordt gefraudeerd. De banken vervalsen hun boeken en bedonderen de boel.’

De sluipende kapitaalvlucht verslechtert de situatie nog verder. ‘Het is één groot kaartenhuis’, zegt de diplomaat. ‘Het is wachten tot er een bank omvalt. En als er één omvalt, gaan ze allemaal mee.’

De autoriteiten proberen mensen aan te moedigen hun geld bij de banken te laten staan. Ze waarschuwen dat ze overboekingen naar het buitenland extra in de gaten houden, omdat op de rente belasting moet worden betaald. Maar veel rekeninghouders laten zich daardoor niet afschrikken.

Beurskoersen

Ook de financiële markten hebben duidelijk steeds minder vertrouwen in de Griekse banken. De beurskoersen van de banken zijn de afgelopen twaalf maanden met tientallen procenten gedaald.

‘Ik heb in juni vorig jaar een bankrekening geopend op Cyprus’, vertelt een 66-jarige keel-, neus- en oorarts, die niet herkenbaar in de krant wil. ‘Ik heb 30 procent van mijn spaargeld overgemaakt naar die rekening, en ik overweeg ook de rest over te boeken. Geld is nergens helemaal veilig, maar het is daar op Cyprus zeker veiliger dan hier.’ De arts beaamt dat hij met zijn gedrag bijdraagt aan nóg grotere problemen voor Griekenland. Hij schaamt zich voor zijn ‘onpatriottische’ gedrag. Maar hij kiest toch voor zijn eigen hachje. ‘Je denkt in dit soort omstandigheden in eerste instantie aan jezelf. Als het schip zinkt, is het ieder voor zich.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n