‘Huiszoekingen doe je bij criminelen'

Haar fraude-onderzoeken halen alle voorpagina’s, zoals de miljoenenzaak rond verlichtingsgroep Massive. Ook de grootste fraudeschikking in de Belgische geschiedenis (100 miljoen euro) is haar verdienste. Een ijzersterke reputatie had Gerda Vervecken tot de Antwerpse procureur-generaal haar trakteerde op een huiszoeking.

Donderdag 5 januari om 15 uur krijgt Gerda Vervecken een telefoontje van aanklager Peter Van Calster. Ook hij is niet op kantoor, wel op vakantie in Frankrijk. Er zijn zojuist huiszoekingen uitgevoerd in hun bureaus in het justitiepaleis krijgt ze te horen. Op bevel van twee raadsheren van het hof van beroep. Gevorderd door de Antwerpse procureur-generaal Yves Liégeois.

‘Ze hebben mijn computerbestanden afgetapt en één van mijn kasten laten openboren door een slotenmaker.’ Dat vertelt Vervecken ons een week later in haar bureau. ‘Waarom ik mijn kastje op slot doe? Omdat daar inbeslaggenomen aandelen in zitten. En die laat je niet zomaar rondslingeren. Ook bij een andere belastingambtenaar in het bureau naast mij, zijn ze binnengevallen. We waren die dag allemaal afwezig. Ook de procureur des Konings, die op dezelfde gang zit als wij, was er die dag niet. Men heeft daar blijkbaar op gewacht en achteraf zelfs geen inventaris gemaakt van de huiszoeking. Nochtans zitten onze bureaus vol met documenten en kaften uit grote fraudezaken. Wat is er precies meegenomen? Ik weet het nog altijd niet.’

Het heeft ook tot gisteren geduurd voordat de geviseerde parketmedewerkers officieel te horen kregen welke misdrijven ze volgens de procureur-generaal gepleegd zouden hebben. Het gaat om ‘valsheid in authentieke en openbare geschriften’. En meer concreet over twee processen-verbaal die zijn opgesteld in het grote HSBC-dossier, het onderzoek naar de Zwitserse rekeningen van honderden diamantairs bij de bank HSBC, waarop minstens 1,28 miljard dollar zwart geld zou staan.

Het eerste proces-verbaal (pv) dat bij de procureur-generaal vragen oproept, dateert van 1 oktober 2010 en is opgesteld door aanklager Van Calster. Dat gaat over de inbeslagname van de cd-rom met bankgegevens bij de fiscus. Nog een tweede pv roept vragen op, zo blijkt. Dat is opgesteld door de federale gerechtelijke politie van Antwerpen op 29 maart 2011 en overloopt de gegevens die op de cd-rom staan. Het verklaart waarom ook bij de Antwerpse speurders een huiszoeking was.

Procureur-generaal Liégeois ziet valsheden bij de opstart van het HSBC-onderzoek.

Gerda Vervecken: ‘Ik ben die fameuze cd-rom met de bankgegevens op 9 september 2010 gaan ophalen bij de directeur van de Bijzondere Belastinginspectie in Antwerpen. Samen met magistraat Peter Van Calster die het onderzoek zou leiden. Ik heb hem alleen vergezeld omdat ik mijn weg ken in het gebouw van de BBI. Ik heb nog zes jaar voor de BBI van Antwerpen gewerkt. Ik heb zelfs nog een badge voor de parking. En ik vond het fijn de BBI-directeur met wie ik zo lang samengewerkt heb, nog eens te zien.’

‘Al snel heb ik daarover, op 23 september 2010, uitleg verschaft aan mijn diensthoofd. Verder heb ik niets te maken gehad met het HSBC-onderzoek. Een andere belastingambtenaar heeft de zaak daarna verder onderzocht met Peter Van Calster. Ik heb de cd-rom niet eens in handen gehad. Mijn diensthoofd weet dat al een jaar. Ook procureur-generaal Liégeois weet dat. Toch vond hij het nuttig een huiszoeking te laten uitvoeren.’

‘Mijn reputatie is beschadigd. Zelfs mijn echtgenoot vroeg zich af of ik iets mispeuterd had. Tja, een procureur-generaal en twee raadsheren die bij u een huiszoeking laten uitvoeren, dan moet er iets grondig fout zijn, toch? Alleen bij criminelen worden huiszoekingen uitgevoerd, denken de mensen. Waar rook is, is vuur. Maar ik heb niets misdaan. Ik ben een fraudebestrijder. Ook privé betaal ik al mijn belastingen tot de laatste eurocent. ’

Is het gebruikelijk zo’n belangrijk bewijsstuk op die manier op te halen?

Vervecken: ‘Dat lijkt me normaal. Wat ik echter niet normaal vind, is dat de procureur-generaal, die officieel mijn baas is, bij mij een huiszoeking laat uitvoeren. Dat is intimidatie. Ik weet dat eigen lof stinkt, maar iedereen weet dat ik de fiscale architect ben achter grote fraudedossiers in Antwerpen, zoals de dossiers-Massive en Henco (monsterfraudezaken waarin dadingen van 82 en 100 miljoen euro zijn gesloten, de grootste uit de Belgische rechtsgeschiedenis, red.). Ik heb daarvoor destijds persoonlijk felicitatiebrieven gekregen van mijn procureur, Financiën-topman Jean-Pierre Arnoldi, BBI-topman Frank Philipsen, staatssecretaris Carl Devlies én toenmalig minister van Financiën Didier Reynders.’

‘Ik ben een fraudebestrijder in hart en nieren. De procureur-generaal heeft tijdens de opening van het gerechtelijk jaar op 1 september zelfs uitgepakt met de resultaten die ik heb behaald. (citeert uit de openingsrede van Liégeois) ‘De Belgische staat heeft alleen door toedoen van de Ecofinsectie van het parket van Antwerpen de jongste vijf jaar op basis van gerechtelijke dossiers meer dan 300 miljoen euro kunnen incasseren.’ Dat ben ik! Nooit heeft de procureur-generaal mij daarvoor gefeliciteerd. En nu voert hij zomaar een huiszoeking uit.’

In diezelfde toespraak klaagt procureur-generaal Liégeois ook dat de fiscus met 28.000 personeelsleden slechts twee belastingambtenaren wilde detacheren naar de parketten om de fraudedossiers te helpen onderzoeken.

Vervecken: ‘Inderdaad. Maar is dat de manier om de weinige belastingambtenaren die wel voor hem willen werken, te belonen? Met een huiszoeking? (ironisch) Dan ben ik werkelijk onder de indruk van het personeelsbeleid van justitie. De procureur-generaal denkt blijkbaar dat hij een huiszoeking kan laten uitvoeren en dat ik vlijtig voortwerk. Voor hem ben ik een gastarbeider.’

Waren er voor het HSBC-dossier al problemen met het parket-generaal?

Vervecken: ‘Ik zoek nooit conflicten. Ik ben loyaal. Maar er zijn al langer problemen. Men neemt het mij kwalijk dat ik nooit openlijk afstand heb genomen van Peter Van Calster. Toch heb ik geen flauw idee wat ik hem zou moeten verwijten. Hij is een hard werkende, loyale en integere magistraat. Hij is misschien niet altijd even diplomatisch, maar dat hoeft niet voor deze job. Ik heb nooit meegedaan aan de lastercampagne tegen Peter.’

Is de ‘oorlog’ tussen het Antwerps parket en het parket-generaal louter een personenkwestie?

Vervecken: ‘Dat denk ik niet.’

Waarover gaat het dan?

Vervecken: ‘Tja, we werken op dossiers waar ernstige belangen mee gemoeid zijn. Dat zijn dossiers waar grote groepen en zware lobbyisten achter zitten. Die mensen hebben een breed sociaal netwerk en kunnen zich dure advocaten veroorloven, onder wie zelfs adviseurs van voormalig staatssecretaris Bernard Clerfayt (FDF). Bovendien is ook de manier waarop we tegen de minnelijke schikking aankijken, is een doorn in het oog van het parket-generaal.’

Jullie hebben een andere visie over het sluiten van schikkingen met fraudeverdachten?

Vervecken: ‘De recente verruiming van die minnelijke schikking (om fraudeurs toe te laten op elk moment hun proces te kunnen afkopen, red.) kwam uit de koker van het Antwerpse parket-generaal en de advocaten Raf Verstraeten en Axel Haelterman (die nu voor de diamantlobby AWDC in de zaak-HSBC onderhandelt over een schikking met het parket-generaal, red.). Op zich ben ik niet radicaal tegen schikkingen. Ik zie ook dat ons gerechtelijke apparaat niet uitgerust is om die zware belastingfraude en financiële dossiers efficiënt te vervolgen. De procedureslagen zijn tergend. En dan zijn minnelijke schikkingen of ‘onderhandelde oplossingen’ inderdaad noodzakelijk om het systeem wendbaar te houden. Op lange termijn moet het gerecht natuurlijk grondig hervormd worden. Maar op korte termijn zijn minnelijke schikkingen inderdaad de second best solution.’

Maar het parket-generaal is volgens u te soepel in het sluiten van schikkingen met frauderende diamantairs?

Vervecken: ‘Ik heb een probleem met schikkingen in ernstige fiscale fraudezaken. Daar moet het openbaar ministerie nee durven te zeggen op een minnelijke schikking. Alleen voor de tweederangsfiguren, de randspelers en de kleinere dossiers kan je schikkingen sluiten of onderhandelen om de straf op te schorten. Grootschalige fiscale fraude moet leiden tot gevangenisstraffen en volledige verbeurdverklaring van de criminele vermogens. Dat was ook de visie van staatssecretaris Devlies (CD&V) en minister Stefaan De Clerck (CD&V) toen ze de wet op de minnelijke schikkingen onlangs verruimd hebben.’

‘Voor ernstige fraude kan de samenleving alleen dulden dat er een openbare en transparante bestraffing door de rechtbank gebeurt. Dat is toch niet iets dat je alleen in de handen van het openbaar ministerie laat. Dat is een rechtsstaat onwaardig. Daar moeten toch ook rechters over beslissen? Zeker als je weet dat het Antwerpse parket-generaal slechts één magistraat bevoegd wilde maken voor alle schikkingen in ons rechtsgebied. Eén man die partij en rechter mag zijn. Dat is levensgevaarlijk. De scheiding der machten is cruciaal.’

‘Gelukkig heeft onze procureur des Konings Herman Dams dat niet aanvaard en zijn alle fiscale substituten bevoegd gemaakt. Met als tegenreactie dat het parket-generaal sindsdien niet alleen wil beslissen over de minnelijke schikkingen maar ook over alle ‘opschortingen van straf’. Dat gaat ver.’

In het HSBC-dossier klopte de diamantlobby amper een week na de start van het onderzoek al aan bij het parket-generaal om te onderhandelen over een schikking voor alle diamantairs.

Vervecken: ‘Dat kan toch niet? Het kan niet de bedoeling zijn de diamantlobby een ‘vroegboekkorting’ te geven? Omdat ze er zo vroeg bij waren? Dat is ernstige fiscale fraude. Het antwoord van de maatschappij op die vraag mag geen onderhandelde oplossing zijn. Het openbaar ministerie moet toch een ‘zelfzekere’ publieke dienst zijn? We kunnen toch niet onderhandelen op het moment dat we de bankgegevens nog niet kennen? We hadden niet eens gezien wat er op de cd-rom stond. De bewijzen moeten eerst op tafel liggen. Anders kunnen we niet zelfzeker aan de onderhandelingstafel zitten. Daarvoor is de minnelijke schikking niet bedoeld. Dan wordt ze misbruikt.’

Was het ongezien dat de diamantlobby al na een week wilde onderhandelen over een schikking?

Vervecken: ‘Ja. Dat heb ik nog nooit meegemaakt. En ik zit al 15 jaar in de harde fraudebestrijding: negen jaar op het parket en voordien zes jaar bij de Bijzondere Belastinginspectie.’

Dinsdag worden u en Van Calster verhoord door de onderzoeksrechter.

Vervecken: ‘Daarover mag ik niet spreken, op vraag van de onderzoeksrechter. Maar ik kan u garanderen dat ik de zaken heel duidelijk zal stellen.’

Minister van Justitie Annemie Turtelboom heeft gisteren een onafhankelijk onderzoek gevraagd bij de Hoge Raad voor de Justitie. ‘Diamantgate’ is nog niet gedaan.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content