Advertentie

Letten met euro's, maar zonder enthousiasme

ECB-topman Mario Draghi (L) overhandigt een ster met eurobiljetten aan de goeverneur van de Letse centrale bank, Ilmars Rimsevics. (foto afp) ©AFP

Letland wordt om middernacht het 18de lid van de muntunie. De Letten hadden er een zware crisis voor over. Niet uit liefde voor de muntunie, wel uit angst voor de Russische beer.

Het was sinds de zomer een formaliteit of Letland als 18de land zijn toetreding tot de eurozone binnenhaalde, want de Letten voldeden aan alle voorwaarden.

De kleine Baltische staat kon voor 2012 een schuldgraad presenteren van slechts een goede 40 procent van het bruto binnenlands product (bbp) en een begrotingstekort van 1,2 procent.

Het toegangsticket heeft de Letten forse besparingen gekost, ten belope van liefst 16 procent van het bbp. Om de koppeling van de lokale munt, de lats, aan de euro te houden voerde het land in 2009 zelfs de 'moeder van alle 'interne devaluaties' door: Riga snoeide keihard in de ambtenarensalarissen en de pensioenen en ging ook met de grove borstel door alle andere uitgaven.

Met lof uit Brussel als beloning, maar de gewone Let in de straat is op zijn zachtst gezegd crisismoe. En hij werd er niet rijker op, hij zit min of meer op het niveau van de gemiddelde Bulgaar of Roemeen. De economie als geheel is ondanks het recente herstel en de mooie groeicijfers rond 4 procent per jaar ook nog altijd ruim 10 procent kleiner dan eind 2007, voor de crisis toesloeg en de economie in 2008-2009 met een vijfde kromp.

De regering bepleit dat de invoering van de euro de groei nog zal aanwakkeren, doordat het gemakkelijker is om investeringen aan te trekken en de groei van de export zou moeten versnellen.

Zeker zo belangrijk is het politieke argument. Andris Vilks, de minister van Financiën, verwees expliciet naar de recente gebeurtenissen in Oekraïne om zijn argument kracht bij te zetten. Kiev besliste last minute om de toenadering tot de Europese Unie terug te draaien, in ruil voor 'steun' uit Moskou.

Viliks: 'Rusland gaat niet veranderen. We kennen onze buur. Er waren vroeger al veel onvoorspelbare omstandigheden, en dat zal zo blijven. Het is erg belangrijk voor onze landen om nauw bij mekaar te blijven, en in de EU', zei hij. Van de Baltische staten werd Estland vorig jaar het 17de euroland, en naar alle verwachting wordt Litouwen begin 2015 het 19de.

Maar de Letten zijn niet overtuigd. Nu de komst van de euro in de portemonnee nabij komt, stijgt de steun voor de invoering licht, maar nog altijd meer dan de helft van de Letten ziet het niet zitten. Niet alleen staan ze niet te springen om straks misschien noodlijdende eurolanden te moeten helpen via steunmechanismen, ze vrezen vooral dat de prijzen in eigen land gaan stijgen. Het ministerie van Financiën voorspelt dat de prijzen volgend jaar rond 2,3 procent stijgen, terwijl de economische groei op 4,2 procent wordt ingeschat.

Bovendien kun je het de Letten moeilijk kwalijk nemen dat ze muntwissels moe worden. De komst van de euro betekent de derde muntwissel in een paar decennia tijd. In 1992 introduceerde Letland de Letse roebel ter vervanging van de Sovjetrussische die ze tot dan hadden gebruikt. Een jaar later werd die alweer vervangen, door de herinvoering van de lat, de munt die Letland voor de Tweede Wereldoorlog al had. Dat zijn dus vier munten in minder dan een mensengeneratie.

Ook in de eurozone deelt niet iedereen de feestvreugde. Eurofielen zijn blij met een nieuwe lidstaat die de levenskracht van de munt bevestigt. Maar wie minder gelooft in de 'snoeien om te groeien'-aanpak van Angela Merkel en eurocommissaris Olli Rehn bekijkt Letland, dat zo vlijtig de besparingsvoorschriften uitvoerde, met argusogen. En dan is er nog de kwestie dat 40 procent van de deposito's in Letland vanuit Rusland komt. Die vele Russische deposito's worden na de bankencrisis in het Russische offshorecentrum Cyprus met een scheef oog bekeken.

Olli Rehn verwelkomt de Letten echter van ganser harte: 'De toetreding tot de euro is de afronding van Letlands terugkeer naar het politieke en economische hart van ons continent, en dat moeten we met zijn allen vieren', zei de Europese commissaris voor Economische en Monetaire Zaken. 'Jullie inspanningen leveren op, en het sterke economische herstel van jullie land is een aanmoediging voor andere Europese landen die door moeilijke economische aanpassingen gaan.'

Overigens zet Letland in 2014 ook nog op een andere manier de band met de rest van Europa in de verf: samen met Umea in Zweden is Riga dit jaar Culturele Hoofdstad van Europa. Het culturele jaar start officieel op 17 januari met een spektakel dat onder meer muziek uit de opera Rienzi, die Richard Wagner in Riga begon te componeren, combineert met elektronische muziek van de jonge Let Voldemars Johansons.

å

in Zweden

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud