PORTRET: De centraal bankier die zijn naam niet gestolen heeft

Peter Praet wordt de eerste niet-Duitse 'hoofdeconoom' van de Europese Centrale Bank. Een mooie trofee voor België. Maar wie is Peter Praet?

‘Zeer intelligent, empathisch, een verstrooide professor, soms chaotisch.’ De 62-jarige Peter Praet laat niemand onverschillig. Mede dankzij zijn charme bouwde hij zowel in binnen- als buitenland een indrukwekkend netwerk uit. ‘Peter heeft directe toegang tot Ben Bernanke, de voorzitter van de Amerikaanse centrale bank (Fed). Hij kan Bernanke tutoyeren hoewel hij geen gouverneur is van de Nationale Bank’, zeggen personen die hem zeer goed kennen.

Toch is Praet nog maar tien jaar centraal bankier. Na een academische carrière aan de Université Libre de Bruxelles werd hij hoofdeconoom van de Generale Bank, de voorloper van Fortis Bank. Zijn entree ging niet onopgemerkt voorbij. In het eerste groot kranteninterview, in oktober 1987, zei Praet dat hij geen beurscrash verwachtte. Brute pech, want enkele dagen later kelderden de aandelenmarkten. Ondanks die valse start verwierf Praet snel een goede reputatie. Hij trad regelmatig naar buiten met economische analyses.

Toen al droomde Praet van een carrière bij de Nationale Bank. De springplank voor een overstap naar de Belgische centrale bank was een verblijf op het kabinet van minister van Financiën Didier Reynders (MR). Praet werd in 1999 kabinetschef van Reynders en bereidde onder meer de belastinghervorming voor.

Een jaar later verhuisde hij naar de Nationale Bank. Praet moest wennen aan de grotere discretie die van een centraal bankier wordt verwacht, want hij was het gewoon veel en openhartig te praten. ‘In het begin had hij daarover een conflict met gouverneur Guy Quaden. Maar hij besefte snel dat zijn nieuwe functie beperkingen meebracht en toont sindsdien de nodige discipline.’

Bij de Nationale Bank werd Praet verantwoordelijk voor financiële stabiliteit. Twee jaar later werd hij ook directeur bij de Commissie voor het Bank-, Financie- en Assurantiewezen (CBFA). Is hij mee verantwoordelijk voor de bankencrisis die België relatief zwaar heeft getroffen? Fortis en Dexia wankelden in de herfst van 2008 en hadden overheidssteun nodig. Enkele maanden later kwam ook KBC in moeilijkheden. ‘Praet was ongerust over de toxische producten op de balansen van de banken. Hij heeft daar binnenskamers ongetwijfeld voor gewaarschuwd. Maar de Nationale Bank kan moeilijk in het openbaar met de rode vlag zwaaien’, zegt een waarnemer.

Boter op het hoofd

‘Vanaf 2007 was Praet ervan overtuigd dat het toezicht op de banken tekortschoot’, zegt een ingewijde. ‘Maar hij slaagde er niet in bij de CBFA het toezicht te versterken. Peter had niet altijd de kracht en de moed om zijn overtuiging door te duwen. Hij heeft soms iemand nodig om zijn ideeën te realiseren.’

Een andere waarnemer merkt op dat Praet misschien te veel vertrouwen had in de banken. Maar hij voegt eraan toe: ‘Niemand heeft de ernst van de crisis voorspeld.’ Een andere insider signaleert: ‘Iedereen heeft boter op het hoofd.’

Praet maakt indruk op bijna iedereen die met hem in contact komt. ‘Hij is zeer intelligent en kan ingewikkelde problemen op een eenvoudige manier samenvatten. Hij is zeer open, onafhankelijk en heeft geen verborgen of partijpolitieke agenda’, zegt een compagnon de route. ‘Hij is de meest creatieve econoom die ik ken. Hij zoekt ook buiten de platgetreden paden naar oplossingen’, zegt een econoom.

Voorts heeft Praet een warme persoonlijkheid. Wie hem kent, noemt hem collegiaal, menselijk, open en eerlijk. ‘Ik denk niet dat hij vijanden heeft’, zeggen verscheidene bronnen. ‘Zijn grote empathie is iets wat je niet vaak ziet in het beroepsleven’, zegt een vertrouweling.

Praet probeert niemand te kwetsen. ‘Tijdens een debat van Econopolis zei hij aan moderatrice Francesca Vanthielen: wij kijken op naar econoom Paul Krugman zoals jij wellicht opkijkt naar Will Tura’, zegt organisator Geert Noels. ‘Na het debat hoorde Praet dat Vanthielen economie had gestudeerd en Krugman wellicht kent. Hij vreesde dat hij Vanthielen had beledigd en stuurde haar bloemen om het goed te maken.’

Workaholic

Als workaholic is Praet al om 6 uur op kantoor. De eerste uren van de dag wordt hij niet lastiggevallen en kan hij rustig werken. ‘Hij hecht geen belang aan uiterlijk vertoon. Er kan al eens een inktvlek op zijn hemd zitten.’

Maar de econoom is geen asceet. ‘In de jaren 80 kwam Praet enkele keren naar Amsterdam om te bespreken wat de gevolgen zouden zijn van de geplande fusie van de Generale Bank en AMRO-bank voor de twee studiediensten. De lunch bestond altijd uit een broodje kaas met karnemelk. Praet dreigde ermee niet meer naar Amsterdam te komen als geen betere lunch werd aangeboden.’

Praet heeft ook zwakke punten. Hij is af en toe weinig gestructureerd en chaotisch. De stapels papier in zijn bureau zijn indrukwekkend. Hij geeft misschien te veel vertrouwen aan mensen. ‘Als je zijn vertrouwen beschaamt, heb je afgedaan. Je mag hem niet onderschatten.’ Ook zijn openheid en toegankelijkheid kunnen een nadeel zijn. ‘Hij is een grote babbelaar’, zegt een vriend. Een goede kennis voegt eraan toe: ‘Hij heeft zijn familienaam niet gestolen.’ Een vertrouweling stipt aan: ‘Hij is te intelligent.’

‘Ik ben niet stout genoeg’, zei Praet toen de krant L’Echo hem vroeg wat zijn zwakke punt is. ‘Ik verafschuw autoriteit. Daarom had ik moeite om de universiteit te verlaten. Ik zou een vogel willen zijn. Een vogel is vrij omdat hij kan vliegen.’

Duif noch havik

Hoewel Praet te boek staat als een openhartig en praatgraag man, liet hij nog niet het achterste van zijn tong zien wat betreft het monetair beleid. Op een zeldzame toespraak in Chicago kwam Praet evenwel redelijk 'Duits' over. Voor de goede verstaander: een 'Duitse' centraal bankier is vooral gefocust op prijsstabiliteit.

En toch heeft Praet zich in het verleden nooit echt geprofileerd als havik of duif. Nagenoeg iedereen ziet een pragmaticus en een centrumfiguur in hem. Meteen de meest waarschijnlijke reden waarom de job van 'hoofdeconoom' bij de Belg terechtkwam.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content