Advertentie

5 vragen na de dood Chávez

©EPA

De dood van Hugo Chávez stort Venezuela in een periode van grote onzekerheid. Maar ook de rest van Latijns-Amerika en van de wereld laat het overlijden van de linkse populist niet koud.

1.  Stevent Venezuela af op politieke chaos?

De Venezolanen treurden gisteren massaal om de dood van Hugo Chávez. Maar na de begrafenis, morgen, keert het land het best snel weer naar de orde van de dag. Want binnen 30 dagen vinden nieuwe presidentsverkiezingen plaats. De hamvraag luidt wie in de electorale arena stapt. Chávez schoof vicepresident Nicolás Maduro naar voren als zijn kroonprins. Maar ook andere ‘chavistas’ koesteren ambities. Een machtsstrijd in de Verenigde Socialistische Partij van Venezuela is dan ook niet ondenkbaar. De oppositie schaarde zich de afgelopen maanden achter Henrique Capriles. Maar zal dat bonte allegaartje de rangen gesloten kunnen houden nu de gemeenschappelijke vijand van het toneel verdwenen is? Politieke chaos valt in elk geval niet uit te sluiten. Aan uitdagingen ontbreekt het de nieuwe president niet. De inflatie noteert rond 20 procent en basisproducten als bloem en vlees zijn schaars. Een sociale breuk dreigt.

2. Slaat (links) Latijns-Amerika op drift zonder zijn ‘gids’?

De dood van Chávez stuurde gisteren ook een schokgolf door Latijns-Amerika. Verbazen hoeft dat niet. De Venezolaanse leider schopte zijn collega’s op het Centraal- en Zuid-Amerikaanse continent de afgelopen veertien jaar een zelfbewustzijn. Hij was ook de drijvende kracht achter de Latijns-Amerikaanse integratiebeweging.

Vooral linkse leiders in Cuba, Peru, Ecuador, Bolivia en Nicaragua zijn hun ideologische gids en hun woordvoerder kwijt. Maar bovenal was Chávez voor hen een belangrijke economische sponsor. Sinds 2005 zou de ex-paratrooper hun voor 80 miljard dollar leningen en subsidies toegestopt hebben. Om nog maar te zwijgen van de spotgoedkope olie die Venezuela’s staatsoliemaatschappij PDVSA naar die landen pompt.

De kans is niet onbestaande dat de nieuwe president zich een pak krenteriger zal tonen. De economische steun aan andere Latijns-Amerikaanse landen is niet populair onder de Venezolaanse bevolking. Die is van mening dat in eigen land nog voldoende armoede valt uit te roeien vooraleer Venezuela elders voor Sinterklaas gaat spelen.

Colombia vreest dan weer dat Chávez’ dood het vredesproces met de marxistische rebellenbeweging FARC kan bemoeilijken.

3. Is toenadering tot de Verenigde Staten mogelijk?

De vraag is of de relaties tussen beide landen wat kunnen ontdooien nu Chávez van het voorplan verdwenen is. De voortekenen zijn, zeker op korte termijn, niet gunstig. Kort voor de bekendmaking van Chávez’ overlijden dinsdagavond zetten de Venezolaanse autoriteiten nog twee Amerikaanse diplomaten het land uit op verdenking van samenzwering tegen het regime in Caracas. Vicepresident Maduro deed er even later nog een schep bovenop. Hij beschuldigde de VS er onomwonden van Chávez kanker bezorgd te hebben.

Als een ‘chavista’ de ex-putschist binnen een maand opvolgt, blijven de relaties tussen Caracas en Washington wellicht nog wel even onderkoeld. Slaagt de oppositie erin de macht te grijpen, dan is een dooi in de betrekkingen geen utopie.

4. Verliezen Iran, China en Syrië een bevoorrechte partner?

Venezuela haalde zich de afgelopen jaren meermaals de woede van de Verenigde Staten, maar ook van andere westerse landen, op de hals door aan te pappen met niet onbesproken regimes. Zo dreef de grondige afkeer voor de VS Chávez en de Iraanse president Mahmoud Ahmadinejad in elkaars armen. Ook de Syrische president Bashar al-Assad was een graag geziene gast in Caracas. Sinds het begin van de opstand tegen het regime-Assad in maart 2011 schrok Chávez er ook niet voor terug brandstof aan het land te leveren om Damascus te helpen de internationale sancties tegen Syrië te omzeilen.

De relaties met die landen zullen binnenkort wellicht niet meer bovenaan op het prioriteitenlijstje van Caracas staan. De Venezolanen zien het nut van die goede betrekkingen niet in. En de nieuwe president wil waarschijnlijk niet het risico lopen de bevolking tegen zich in het harnas te jagen door daar toch overdreven op te focussen.

Ook China en Rusland wachten de impact van Chávez’ dood met ingehouden adem af. Venezuela was onder Chávez een belangrijke afnemer van Russische wapens. En China rekende de afgelopen jaren voor zijn oliebevoorrading steeds meer op de olie van de goede vriend in Venezuela.

5. Drijft de dood van Chávez de olieprijs naar records?

De recente ontwikkelingen in Venezuela laten de internationale markten evenmin onberoerd. Het Latijns-Amerikaanse land is - met een dagproductie van 2,3 tot 3 miljoen vaten - de vierde olieproducent van de Organisatie voor Olieproducerende Landen (OPEC) en de vijfde exporteur wereldwijd. Daarnaast bevinden zich in de Venezolaanse bodem de grootste bewezen oliereserves ter wereld. Chaos in het land kan dan ook wegen op de internationale olieprijs.

Als de opvolger van Chávez uit de rangen van de Verenigde Socialistische Partij van Venezuela komt, is de kans op horrorscenario’s klein. Zeker omdat de chavistas niet van plan zijn het roer radicaal om te gooien in ’s lands oliesector. Want het oliemanna moet de sociale programma’s blijven smeren.

De verdwijning van Chávez biedt mogelijk opportuniteiten voor westerse multinationals die de afgelopen jaren door Chávez’ nationaliseringsoperaties weggejaagd zijn. Op niet zo heel lange termijn dringt een modernisering van de Venezolaanse energie-infrastructuur zich immers op. En tegen die taak is het met 8 miljard dollar schulden overladen Venezolaanse staatsoliebedrijf PDVSA helemaal niet opgewassen in zijn eentje.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud