EU dreigt met acties tegen Zwitserse quota

De stem voor immigratiequota is een grote overwinning voor de rechtsconservatieve SVP (foto: EPA) ©EPA

De Europese Commissie zegt te betreuren dat 50,3 procent van de Zwitsers in een referendum voor de invoering van quota voor immigratie vanuit de EU heeft gestemd. Als Zwitserland zich niet houdt aan de afspraken, komen er opnieuw grenscontroles en andere belemmeringen, klinkt het.

De Europese Commissie laat in een officiële reactie weten 'de uitslag van het referendum te betreuren'. Een Zwitserse beperking op de immigratie van burgers uit de Europese Unie 'druist in tegen het beginsel van vrij verkeer van personen tussen de EU en Zwitserland', zo stelt de Europese Commissie.

Voorzitter van het EU-Parlement Martin Schultz reageert eerder afwachtend, vooral omdat de Zwitserse bondspresident Didier Burkhalter intussen heeft gemeld dat zijn land de koers tegenover de Europese Unie niet fundamenteel wil wijzigen. Schulz zegt wel dat hij niet gelukkig is met het resultaat. 'Als Zwitserland zich niet houdt aan de afspraken, komen er opnieuw grenscontroles en andere belemmeringen voor Zwitsers die Europa binnen komen.'

Het Zwitserse referendum is een van de thema's op de agenda van de bijeenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken, vanmiddag in Brussel, naast onder meer de crisissen in Syrië, Oekraïne en de Centraal-Afrikaanse Republiek. 

Bij aankomst voor die vergadering zei de Belgische minister van Buitenlandse Zaken, Didier Reynders: 'Het invoeren van quota, dat gaat te ver. Het vrij verkeer van personen is een fundamenteel principe en we moeten onze Zwitserse vrienden daaraan herinneren.' 'A la carte' kiezen uit de Europese normen en waarden kan niet, vindt Reynders. 'We moeten Zwitserland duidelijk maken dat een strikter beheer van de migratiestromen binnen de Europese regels wel degelijk mogelijk is, zoals Maggie De Block in België doet. Wij kunnen de migratiestromen onder controle houden en toch het vrij verkeer respecteren.'

'Zwitserland heeft zichzelf met dit resultaat veeleer schade toegebracht', zei Reynders' Duitse collega Frank-Walter Steinmeier. 'Zwitserland moet zich ervan bewust zijn dat cherry-picking in de relatie met de EU geen langetermijnstrategie is.

Uitweg

Vraag is hoe het nu verder moet. In principe heeft de Zwitserse regering drie jaar om het referendum, waarin niet de hoogte van de quota gespecifieerd werd, tot uitvoer te brengen. 'Wij moeten een uitweg vinden. Hoe lukt het ons het beste, om de situatie op te helderen?', zo vraagt Burkhalter zich af. Hij wil daarom een compromis vinden met de EU. 'Een aanvaardbare vorm van samenwerking', aldus de bondspresident.

Precies 50,3 procent stemde zondag in Zwitserland tegen de immigratie, zo blijkt uit de recentste tellingen. Er stemden 1,46 miljoen mensen voor het initiatief om beperkingen in te voeren, of 19.156 meer dan mensen die het niet zien zitten. Waardoor Zwitserland opnieuw quota zal invoeren. Het referendum is een initiatief van de rechtsconservatieve Zwitserse Volkspartij (SVP). Die wil Zwitsers voorrang geven op de arbeidsmarkt. De regering en de meeste politieke partijen zijn tegen een rem op de immigratie.

Vanuit de Europese Unie is al bevestigd dat als er een einde komt aan het vrij verkeer van personen, dat ook het einde betekent van alle andere verdragen die tussen de EU en Zwitserland werden afgesloten. Voorstanders van een inperking vinden dat Zwitserland niet moet buigen voor het 'Europese dictaat'.

Zwitserland maakt geen deel uit van de Europese Unie, maar wordt er wel door omringd. Na bilaterale akkoorden werd vanaf 2002 het vrij verkeer van personen geleidelijk ingevoerd. Bij de invoering werd gezegd dat er maximaal 8.000 immigranten zouden zijn per jaar, maar de uitstekende economische gezondheid van Zwitserland heeft geleid tot circa 80.000 nieuwe inwoners per jaar.

In totaal zijn 1,88 miljoen van de bijna 8 miljoen inwoners van Zwitserland afkomstig uit het buitenland, of 23,5 procent. Italianen vormen met ongeveer 16 procent de grootste groep van buitenlanders, gevolgd door de Duitsers met net geen 15 procent.

Bedrijfsleven

Economen waarschuwen dat Zwitserland door het inperken van immigratie, moeilijkheden zal krijgen om toptalent aan te trekken. Wat een rem zal zetten op de ontwikkeling van bedrijven en dus op de economische groei.

Grote ondernemingen zoals de farmabedrijven Roche en Novartis of het voedingsconcern Nestlé werken in grote mate met buitenlands talent. Cijfers tonen aan dat in de Zwitserse chemie-, farma- en biotechindustrie ongeveer 45 procent van de werknemers uit het buitenland komen.

Zwitserse bedrijven hebben maandag hun zorgen geuit over het resultaat van het referendum. Zij vrezen dat ze van de gezamenlijke markt worden uitgesloten als er daadwerkelijk grenzen worden gesteld aan de immigratie. 'Dit creëert een toxische onzekerheid voor het zakendoen in Zwitserland, bovenop de druk op het bankgeheim', zei Valentin Vogt, voorzitter van de Zwitserse werkgeversvereniging. 'Waarom zou je investern in Zwitserland als je niet zeker bent dat je gekwalificeerd personeel zal kunnen aantrekken om je plannen uit te voeren?'

'Ongeveer 25 procent van het bankpersoneel is van EU-afkomst', stelde de Zwitserse branchevereniging van banken. 'Met deze quota wordt het voor banken moeilijker om bekwaam personeel te vinden, omdat hoogopgeleide immigranten het laten afweten vanwege de strenge regelgeving.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud