5 tips om te praten over uw erfenis

Ouders vertellen best aan hun kinderen wat ze van plan zijn met de erfenis. Dat vindt 43% van de Belgen, blijkt uit een rondvraag van de redactie bij ruim 1.000 Belgen. De traditionele terughoudendheid brokkelt dus af. Tips voor een goed erfenisgesprek.

Nee, we zijn geen volk van vlotte praters. En dat verbetert niet wanneer we het moeten hebben over de verdeling van de centen die we tijdens ons leven hebben bijeengewerkt. Een enquête van de redactie, afgenomen bij 1.000 Belgen naar aanleiding van de Week van het Geld, toont echter dat een meerderheid de intentie heeft om het over een andere boeg te gooien wanneer het zover is. 23% vindt inderdaad dat ouders beter niet vertellen aan hun kinderen wat ze van plan zijn met de erfenis. Maar 43% is het niet eens met die stelling. Nog eens 34% had geen uitgesproken mening en ziet er dus waarschijnlijk geen graten in om met hun kinderen over hun erfenis te praten.

Ouders zijn terughoudend en schuiven het gesprek over de erfenis voor zich uit. Dat is begrijpelijk. Niemand is van plan om te sterven. Maar het kan de overdracht van een vermogen behoorlijk bemoeilijken.  ‘Niet spreken leidt tot wantrouwen en angst. Er is altijd wel iemand die zich buitengesloten voelt. Dat is de kiem voor sluimerende conflicten die meestal in alle hevigheid naar boven komen wanneer de laatste ouder sterft’, zegt Alain Nijs. Erfenisruzies zijn dan ook geen uitzondering.

5 tips om te praten over uw erfenis

  • geef de kinderen al vroeg financiële verantwoordelijkheid
  • maak het vermogen bespreekbaar zonder meteen op de financiële details in te gaan of de absolute wijsheid te verkondigen
  • ga niet overhaast te werk of laat u niet onder druk zetten
  • (voor grote vermogens) maak van het overleg een participatief proces waar iedereen zijn verzuchtingen, wensen of angsten kan naar voorbrengen
  • zorg ervoor dat iedere erfgenaam een rol krijgt in de overdracht zodat niemand zich buitengesloten voelt

De kans dat die goedbedoelde zwijgzaamheid problemen oplevert, neemt toe met de omvang van het vermogen. ‘Een doorsneegezin met een huis en wat geld op de bank, heeft weinig baat bij schenkingen en dus evenmin bij een overleg met de kinderen’, zegt  Bénédicte Strobbe, notaris in Waregem. ‘Het volstaat dat de ouders langskomen om hun wensen kenbaar te maken en eventueel het huwelijkscontract aan te passen.’ (zie kader onderaan)

Het doel van elke vermogende familie moet zijn om haar vermogen in stand te houden over een langere periode. Als de familie eigenaar van een bedrijf is, moet ze zich ook tijdig om een opvolger bekommeren. Dat lukt echter alleen als men tegelijk ook de harmonie in de familie kan bewaren. ‘In plaats van de te vertrekken van het fiscaal-juridische moet men de dingen eerst bespreekbaar maken. Er moet een overleg groeien dat ingebed wordt in de cultuur van de familie’, zegt Alain Nijs. Een goed gesprek rond de keukentafel volstaat daarvoor niet. ‘Een goede sfeer aan de keukentafel kan het cement vormen waarop men voortbouwt, maar op zich is zo’n gesprek te fragmentair. Als het daarbij blijft, kunnen er valse veronderstellingen en misverstanden uit voortvloeien.’

Praten is zinvol, maar alleen als er geen druk bij komt

Een doorsneegezin heeft geen familieraad nodig om de nalatenschap te plannen. Zelfs praten over de erfenis blijkt niet altijd heilzaam. ‘Als het initiatief van de ouders komt, vind ik het prima. Maar het mag zeker geen recht zijn dat de kinderen opeisen’, zegt notaris Bénédicte Strobbe. ‘Onder het mom van successieplanning worden veel ouders vandaag onder druk gezet om schenkingen te doen, met als doel eigendom aan de nalatenschap te onttrekken.’

Dat wil niet zeggen dat er niet gepraat mag worden. ‘Het is nuttig om elke tien jaar een stand van zaken op te maken om te kijken hoe het vermogen er uitziet en wat de verstandhouding is met de kinderen.’ Een planning in samenspraak met de kinderen is daarvoor niet altijd nodig. ‘Alleen wie meer dan 250.000 euro bezit, (de grens voor tariefschijf van 27%) is gebaat bij schenkingen. De meeste mensen willen de langstlevende voldoende beschermen. Daarvoor volstaat het om een keuzeclausule in te lassen in het huwelijksstelsel. En dat is een regeling die perfect kan tussen de partners alleen’, aldus Strobbe.

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect