Kleinere hefboomfondsen zijn meestal vogels voor de kat

'Hedge funds krijgen onterecht de schuld van beursturbulenties.' 'Klanten van hedge funds zijn enorm veeleisend.' 'De concurrentie tussen de hedge funds is moordend.' Het beeld dat Karl Ottevaere en Jan De Spiegeleer van de hedgefundwereld ophangen, is niet aanlokkelijk.

Van links naar rechts: Jan de Spiegeleer, Karl Ottevaere en Dirk Van Den Broeck.

(tijd) - Desondanks richtte het tweetal vorig jaar zijn eigen hefboomfonds op. Het hield dertien maanden stand, tot deze week. Vandaag doet het duo zijn relaas. In samenwerking met het Brusselse beurshuis Petercam richtten Ottevaere en De Spiegeleer in mei 2005 het hedge fund Erasmus-Capital Management (EQM) op. Deze week stoppen ze ermee. Het fonds wordt vereffend en de beleggers krijgen hun inleg terug. 'Verliezen zijn er niet of nauwelijks', benadrukken de beheerders.

'Het is verschrikkelijk moeilijk een hefboomfonds van de grond te krijgen', getuigt Ottevaere. 'Als je te klein bent of de marktomstandigheden zitten tegen, ben je een vogel voor de kat. In 2005 ging 11 procent van de hedge funds ten onder. Sterker nog: de helft van alle hefboomfondsen gaat al na een jaar over de kop.'

Wat is er zo moeilijk aan de lancering en het beheer van hedge funds? We gingen het vragen aan Ottevaere, De Spiegeleer en Dirk Van den Broeck, de gedelegeerd bestuurder van EQM's partner Petercam.

Tijd: Jullie kozen voor een fonds onder de Ierse jurisdictie. Waarom?

Karl Ottevaere: 'De Belgische regelgeving is veel te restrictief. Je mag bijvoorbeeld niet 'short gaan' (aandelen lenen en verkopen, in de hoop ze nadien goedkoper terug te kopen, red.) en geen 'leverage' gebruiken (een geldbedrag lenen dat veel hoger is dan het ingelegd kapitaal, zodat een hoger rendement voor een hefboomeffect kan zorgen, red).'

Jan De Spiegeleer: 'In België mogen particulieren enkel beleggen in hefboomfondsen met kapitaalbescherming. Dat garantieprincipe staat haaks op de traditionele doelstelling van hedge funds. Als je naar de woestijn gaat neem je toch geen paraplu mee?'

Dirk Van den Broeck: 'In Luxemburg krijg je al meer mogelijkheden, maar het Groothertogdom is een beetje het slachtoffer van zijn succes. Het is het Europese fondsencentrum: er worden dermate veel dossiers voor nieuwe beleggingsfondsen ingediend, dat het maanden kan duren alvorens de noodzakelijke goedkeuringen binnen zijn.'

Ottevaere: 'De Cayman-eilanden zijn het goedkoopst, maar daar heb je dan weer de moeilijkheid om de fiscus te overtuigen dat het fonds van daaruit wordt beheerd. Ierland, tot slot, heeft veel ervaring met hedge funds en de lokale beurswaakhond is relatief soepel.'

Tijd: Welke factoren zijn onontbeerlijk om in België met een grote kans op succes een hedge fund op te zetten?

Ottevaere: 'Ten eerste een rigoureuze structuur. Er komt heel wat kijken bij het opstarten van een hedge fund. In die mate zelfs, dat velen al in deze fase de handdoek in de ring gooien. De opstartkosten bedragen al vlug 90.000 euro - zonder de noodzakelijke logistieke infrastructuur, zoals Bloomberg-schermen en communicatieapparatuur. Wij konden hiervoor rekenen op Petercam.'

Dirk Van den Broeck: 'Ten tweede moet je voldoende kapitaal kunnen aantrekken. Petercam heeft al sinds 1993 ervaring in het beheer van hefboomfondsen. Dat helpt bij het overtuigen van klanten.'

Tijd: Welke type van beleggers had EQM als klant?

Van den Broeck: 'Voornamelijk rijke particuliere Belgen. Volgens de Belgische wet waarmee wij werkten moesten die minimaal 250.000 euro beleggen en moest de investering via een erkende financiële instelling worden aangeboden. Vanaf 1 juli wordt die wetgeving versoepeld: de drempel werd verlaagd tot 50.000 euro en de onderhandse plaatsing hoeft niet meer via een erkende instelling. Die versoepeling lijkt me gevaarlijk. Voor veel mensen is 50.000 euro niet zo heel veel geld. Die kunnen nu door malafide partijen worden verleid met rendementsdoelstellingen die eigenlijk niet haalbaar zijn.'

Tijd: Welke tarieven hanteerden jullie?

Ottevaere: 'Het gangbare, namelijk '2-20': 2 procent beheersvergoeding en 20 procent van de winst.'

Tijd: Jullie hedge fund hield het dertien maanden uit. Waarom zijn jullie ermee gestopt?

Van den Broeck: 'We haalden de kritische massa niet. Die is op korte tijd gestegen van 50 tot 100 miljoen euro. Als je een kleiner bedrag in beheer hebt, zijn de vaste kosten relatief te hoog. Vanaf 100 miljoen dalen de vaste kosten in die mate, dat het rendement automatisch stijgt. Wij bleven steken op 18 miljoen euro. Op dat moment moet je de vraag stellen: 'Wat is mijn kans om die kritische massa nog te halen?' Wij achtten die kans te klein en namen onze verantwoordelijkheid om het fonds vrijwillig te vereffenen.'

De Spiegeleer: 'Wij hadden ook pech met onze beleggingsstijl. Wij hadden een marktneutraal aandelenfonds: we trachtten rendement te genereren door verschillende aandelen uit dezelfde regio of sector tegelijk te kopen of te verkopen. Die strategie is veiliger dan de meeste andere, maar net in deze periode rendeerde die overal zwak, ook bij ons. We haalden een licht positieve return die geheel opgevreten is door de kosten.'

Ottevaere: 'Tot voor enkele jaren was net deze strategie succesvol. Dit jaar dus niet, mede door de overnamegolf: plotse koersopstoten omdat een bedrijf wordt overgenomen zijn allesbehalve vlot beheersbaar. Voorts was de volatiliteit (de beweeglijkheid van de beurskoersen, red.) te laag. Als de koersen weinig schommelen zijn de winstmogelijkheden beperkt. Tot slot stijgen of dalen financiële activa steeds nadrukkelijker in groep. Ook dat was een nadeel.'

'Het zou veel beter zijn drie of vier verschillende strategieën te volgen via evenveel deelfondsen, maar daarvoor waren we te klein. We zaten met het kip-of-ei-probleem: om klanten te overtuigen, moesten we een mooi 'track record', een staat van dienst, kunnen voorleggen. Dat konden we niet omdat we pas begonnen. En daarom hadden we te weinig klanten om op een comfortabele wijze goed te presteren. Het is geen toeval dat de meest succesvolle hedge funds opgericht werden door succesvolle traders.'

Van den Broeck: 'Ter illustratie: Petercam belegde sinds 1993 in het Medallion-fonds van enkele wiskundigen uit Long Island. Zij haalden een gemiddeld jaarrendement van 28 procent. Dat maakte hen dermate populair dat ze eerst hun tarieven optrokken tot 5-35 en uiteindelijk iedereen verplichtte uit te stappen om een nieuw fonds te beginnen. Dat heet Reif en de minimale inleg bedraagt 20 miljoen. Petercam heeft met zijn gefortuneerd cliënteel samengelegd om toch in Reif te kunnen beleggen.'

Tijd: De klanten van EQM kenden jullie en jullie reputatie. Jullie waren bij KBC erg succesvol in de markt van afgeleide producten. Volstaat dat dan niet als visitekaartje?

Ottevaere: 'Als hedge fund leef je bij de gratie van de belegger. En die is erg veeleisend geworden. De klanten van hedge funds zijn erg gesofisticeerd en uiteraard eisen ze meer dan ze zichzelf kunnen bieden.'

Van den Broeck: 'Iedereen is op zoek naar alternatieven. Die zijn dun gezaaid in een globale financiële markt, omdat traditionele beleggingen fors correleren. Een voorbeeld: zowat elk actief reageert eender op de rentestijging. Toch bestaan ze, die alternatieven. Petercam haalde onlangs 40 miljoen euro op voor een windenergieproject. Twee jaar geleden haalden we geld op voor een project van Duitse appartementen, die toen aantrekkelijk geprijsd waren.'

Tijd: Hedge funds krijgen veel kritiek. Ze worden vaak afgeschilderd als meedogenloze cowboys die verantwoordelijk zijn voor de beurscorrectie. Terecht?

De Spiegeleer: 'De verslaggeving over hedge funds is allesbehalve genuanceerd. Wij krijgen overal de schuld van, terwijl nauwelijks iemand spreekt over de fors gegroeide markt van afgeleide producten, vooral kredietderivaten. Die zorgen vaak voor rare marktsprongen.'

Van den Broeck: 'Waarom kost een vat olie 70 dollar? Omdat mensen olie verbruiken tegen 70 dollar per vat. In China wordt wel degelijk volop gebouwd en energie verbruikt. Het is die stijgende vraag die de grondstoffenprijzen de hoogte in drijft. Hedge funds kunnen wel trends anticiperen en eventueel versterken, maar ze kunnen nooit trends keren.'

'Hefboomfondsen zorgden er ongetwijfeld mee voor dat de beurscorrectie in mei extra snel verliep. Zij focussen ononderbroken op de markt en zitten vaak met een grote leverage, waardoor kleine verliezen razendsnel groot kunnen worden. Dus moeten ze snel ageren. Maar de correctie zou er sowieso gekomen zijn, met of zonder hedge funds. Vergeet niet dat hedge funds slechts een vehikel zijn waarachter de heel gewone beleggers zitten, zoals u en ik.'

Pierre HUYLENBROECK

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud