Mucha en art nouveau in Luik

Le Style Mucha was eind 19de eeuw synoniem voor de art nouveaukrullen van de Tsjechische kunstenaar Alphonse Mucha. Een tentoonstelling in Luik toont dat Mucha meer is dan alleen de bedenker van golvende lijnen en dromerige vrouwen. Mucha was een zoekend mens.

(tijd) Wie heeft wie wereldberoemd gemaakt? Mucha de steractrice Sarah Bernhardt of omgekeerd? Op Kerstmis 1894 vertolkte madame Sarah Bernhardt 'Gismonde' in het Théâtre de la Renaissance in Parijs, maar er was nog geen affiche voorhanden en alle ontwerpers hadden met eindejaar vakantie genomen. Ten einde raad vroeg de drukker Lemercier aan een tekenaar van historische tekeningetjes à la Shakespeare een affiche te ontwerpen. Mucha, ooit een veelbelovend jong talent, was toen al 34 en leefde in armoe. Maar eigengereid ontwierp hij een ongewone en ongebruikelijke publiciteitsprent.

Traditie

De traditie bepaalde dat reclameaffiches horizontaal werden ontworpen. Mucha schetste een verticale prent die de actrice in al haar dramatische gedrevenheid toonde. De vedette was zo verheugd dat ze de arme artiest in haar boudoir uitnodigde en declameerde: 'Monsieur Mucha, u hebt me vereeuwigd!' Ze nam hem zelfs mee op tournee naar de Verenigde Staten. Vanaf dat ogenblik - in 1894 bestond de term art nouveau eigenlijk nog niet - werd Mucha als de grootste art-nouveaugraficus ter wereld beschouwd. Maar rond 1908 verdween hij in de Tsjechische nevelen. Hoewel?

De zwierige, organische lijnen, de zweverige, zwemende vrouwen legden Mucha geen windeieren. Hij kreeg opdracht na opdracht om commercie op te vrolijken: een affiche voor Moët & Chandon, voor zeep, voor de koekjes van Lu, voor de sigarettenpapiertjes van JOB, voor het parfum Rodo, waarvoor hij ook de verpakking ontwerpt. De flacon, de verpakking en de koekjestrommeltjes zijn op de expositie te zien. Fabrikanten van 'velocipèdes' zagen in zijn dynamische tekeningen een uiterst geschikt publiciteitsvehikel voor hun fietsen.

Alle bekende affiches zijn op de tentoonstelling te bewonderen: de serie 'Les Fleurs' waarbij de zwoele mevrouwen indrukwekkender zijn dan de bloemen; 'les Heures du Jour' idem dito; de bekende affiches voor Sarah Bernhardt, enzovoort.

Met deze nieuw verworven rijkdom kocht Mucha ook zijn artistieke vrijheid. Hij kon zijn eigen zin doen: hij ontwierp juwelen (jammer genoeg niet te zien op deze tentoonstelling), stelde decoratieve catalogi samen waaruit motieven voor behang en sierelementen gekozen konden worden; schilderde landschapjes en ontroerende portretten van zijn zoon en dochter.

Die veelzijdigheid tracht het Luikse museum te benadrukken. Uit de eigen collectie werden stukken gekozen die het tijdsbeeld van het fin de siècle evoceren, ook al hebben de Belgische kunstenaars als Emile Claus (met een schitterend werk van een sjofele Gentse tuinman) geen rechtstreekse band met de Moravische kunstenaar, ze leefden in dezelfde tijdsscharnier. Dat geldt ook voor de 'proletarische' Molenbeekse Eugène Laermans. De meubels van 'autochtoon' Gustave Serrurier-Bovy geven zelfs een extra dimensie aan de tentoonstelling in het Mamac (Musée d'Art Moderne et d'Art Contemporain ). De Luikse verzameling is van topkwaliteit. Zo is er ook het schitterende werk 'De Japanse Parisienne' van Alfred Stevens, dat direct aansluit bij de leefwereld van Mucha in de Lichtstad.

Stéphane MEYS

De tentoonstelling 'Alphonse Mucha & Art Nouveau' is tot 14 januari te zien in het Musée d'Art Moderne et d'Art Contemporain, Parc de la Boverie in Luik www.mamac.org

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud