'Wijn maken is minder romantisch dan het lijkt'

Ze investeerden honderduizenden euro's in gistkuipen, een kelder vol eiken vaten en een uitgekiend drainagesysteem. Maar in plaats van erkenning kregen de industriëlen Jean-Jacques en Jacqueline Sioen vorig jaar te horen dat hun domein in Saint-Emilion zijn status als grand cru classé verloor. 'Misschien hadden we meer moeten netwerken.'

'De commissie is van oordeel dat, over de referentieperiode tussen 1993 en 2002, het resultaat van de degustaties niet het vereiste niveau haalde.' Met die woorden degradeerde de Commission de Classement des crus de Saint-Emilion vorig jaar het domein La Marzelle tot het niveau van een gewone grand cru.

Door die deklassering mag de familie Sioen tot 2016, het jaar waarin de commissie alle wijnen uit de streek opnieuw beoordeelt, de term cru classé niet vermelden op het etiket. Samen met La Marzelle werden nog tien andere domeinen niet goed genoeg bevonden om tot de topklasse van de appellation te behoren. Zo verloor ook Château Villemaurine zijn topnotering, amper een paar maanden nadat de wijngaard overgenomen was door de Hasseltse wijnhandelaar Justin Onclin.

Voor Jacqueline en Jean-Jacques Sioen kwam de deklassering hard aan. De Sioens kochten La Marzelle in 1998, twee jaar na de beursintroductie van hun textielcoatingbedrijf. De overname van het domein van 13 hectare was een buitenkans, zegt Jean-Jacques Sioen. 'Het ligt vlakbij grote kleppers als Château Figeac en Cheval Blanc, met kiezelgrond aan de oppervlakte en daaronder een laag leem.' Ook Michel Rolland, de oenoloog die zijn reputatie al aan zoveel wijnen op de rechter- oever geleend heeft, gaf zijn zegen over het domein.

Hobby

Wijn was altijd al een hobby geweest, zegt Jean-Jacques Sioen. 'Bovendien zijn wij, zoals zoveel Vlamingen, vooral bordeauxdrinkers. Ik merk dat ook in mijn kennissenkring: als er een goede fles bovengehaald wordt, is het meestal een bordeaux.' En dus moesten Jacqueline en Jean-Jacques niet lang nadenken toen een kennis hen op de hoogte bracht dat het prestigieuze domein te koop stond.

Ook al had het beroemde buren en een ondergrond waarop merlot en cabernet franc een aromatische Saint-Emilion konden opleveren, toch was de kwaliteit van La Marzelle niet echt denderend toen de Sioens het domein kochten. De veertien erfgenamen die samen het domein moesten beheren leken niet erg geneigd te investeren in de wijngaard. 'Ze verkochten alles in primeur aan négociants', zegt Jean-Jacques Sioen. 'Zo waren ze er al zeker van dat ze hun geld kregen van de nieuwe oogst. Die cash vonden ze belangrijker dan het maken van goede wijn.'

Een einde maken aan de praktijk om de volledige productie aan de machtige maar slecht betalende groothandelaars te verkopen was een van de eerste ingrepen van de nieuwe eigenaars. Tegelijk namen ze ook de infrastructuur van het domein onder handen. Er kwamen nieuwe vinificatiekuipen - in hout en inox én met controleerbare temperatuur - een rijpingskelder met houten vaten, een nieuwe opslagplaats en een ontvangstruimte voor gasten. Ook het huis naast het wijnbedrijf werd gemoderniseerd. In 2003 voegden ze nog een nabijgelegen domein van vier hectare toe aan hun Château.

Die eerste jaren na de overname reisden de Sioens tot twee keer per maand naar Saint- Emilion. Maar de wereld van de Bordelese wijnmakers is klein en gesloten, zegt Jean-Jacques Sioen. 'Je moet er bijna wonen om goede connecties te hebben.' Het ontbreken van dat soort goede relaties is misschien een van de redenen waarom La Marzelle in de hoek van de verliezers stond tijdens de jongste klasseringsronde, zegt Sioen. 'Ik kan het moeilijk anders verklaren. Onze voorgangers investeerden niet in kwaliteit, maar ze mochten hun cru classé statuut houden. Wij doen inspanningen en krijgen het deksel op de neus.'

'De Commission de Classement des crus de Saint-Emilion is geen onafhankelijke commissie, dat is het minste wat je kan zeggen. Er zitten bijvoorbeeld nogal wat négociants en makelaars in. Als die tegen je zijn, kunnen ze je het leven moeilijk maken.'

Schade

De declassering van La Marzelle is meer dan louter prestigeverlies. In de crisis die Bordeaux sinds het begin van deze eeuw teistert, resulteert een verwijzing naar de subtop van het wijnbouwpeloton onvermijdelijk in economische schade. Wie geen aanspraak kan maken op een ronkende classificatie - grand cru classé in Saint-Emilion, premier cru classé in de wijndomeinen van de rive gauche - valt al snel uit de gunst van de etikettendrinkers die de prijzen van icoonwijnen als Latour, Margaux of Cheval Blanc de jongste jaren de hoogte ingejaagd hebben.

Ook subtoppers zijn gedoemd te onderhandelen met supermarkten, op zoek naar een uitweg voor de wijnvoorraden in hun geklimatiseerde opslagplaatsen. Maar net als négociants dicteren supermarkten zelf de prijzen. En die kunnen soms pijnlijk laag uitvallen, zegt Sioen. 'Er zijn grand crus die tijdens een Foire des Vins bij Auchan amper 10 euro kosten. Als je weet dat die wijn ook maanden op nieuwe eiken vaten gelegen heeft, dan besef je dat zo'n wijnbouwer er weinig of niks aan verdiend heeft.' Met dat scenario kan Jean-Jacques Sioen zich moeilijk verzoenen. Al heeft hij zich sinds de oprichting van het technisch-textielbedrijf in 1960 op één generatie opgewerkt tot een van de rijkste inwoners van België, geld verliezen met zijn hobby is niet aan hem besteed. 'Eigenlijk is het ginder in Saint-Emilion ook een fabriek, zoals hier in Ardooie. Je maakt een product en je probeert het met winst te verkopen. Het is bovendien een boerenstiel: het is elk jaar anders, je moet bezig zijn met het weer, met de grond en met de wijnstokken. Het is niet zo romantisch als mensen soms denken.'

De Sioens kunnen zich gelukkig prijzen dat Bart De Winne, zijn verantwoordelijke voor de verkoop van La Marzelle, zijn toevlucht voorlopig niet al te veel moet zoeken bij inhalige supermarkten, négociants of makelaars. Dat heeft hij vooral te danken aan de naambekendheid van La Marzelle in België. De Winne schat dat het domein van de familie Sioen ruim 60 procent van zijn omzet in België haalt. Eind vorig jaar kon zelfs het personeel van de fabriek in Ardooie intekenen op een verkoopactie.

La Marzelle wordt verkocht bij wijnhandels in Antwerpen, Kortrijk, Wielsbeke, Brussel en Oostende. Een fles kost er ongeveer 24 euro. Ook bij Delhaize en Colruyt liggen sommige jaargangen van La Marzelle in de rekken. 'Maar ze braderen de prijzen niet', zegt Jean-Jacques Sioen. 'We willen niet dat de supermarkten onze handelaars in de rug schieten.' Of de Sioens uiteindelijk niet zullen moeten plooien voor de macht van de groothandelaars zal binnen een paar maanden blijken. Dan begint De Winne de oogst van 2006 te commercialiseren, het eerste jaar waarvoor La Marzelle niet langer het grand cru classé-label mag gebruiken. 'Voor dat jaar hebben we nog geen prijzen bepaald', zegt De Winne. 'We willen wat afwachten hoe de markt er bij ligt.'

Terwijl vlakbijgelegen domeinen als Figeac en Cheval Blanc louter op basis van hun reputatie al in primeur - nog voor de wijn gebotteld is - astronomische prijzen kunnen vragen, moeten meer bescheiden producenten zoals de Sioens heel wat inspanningen doen om hun wijn voor te stellen. Zo trekt Bart De Winne - net terug van New York - de wereld rond met in zijn koffers stalen van de jongste jaargangen van La Marzelle. 'We zijn ervan overtuigd dat de ploeg die meneer en mevrouw Sioen in La Marzelle geïnstalleerd hebben hele goede wijn maken, beter dan vroeger,' zegt De Winnen. 'En dus hebben we bij degustaties niets te verliezen.' Af en toe lukt het zelfs om in de kijker te lopen. Zo haalde La Marzelle vorig jaar de halve finale op Vinexpo in Hongkong, waar grand crus classés uit Saint-Emilion met elkaar vergeleken werden in een blinde proefsessie. De Britse wijngoeroe Jancis Robinson roemde op haar website dan weer de editie van 2002. Die vond ze weliswaar 'zoet' maar ook 'somptueus', zacht en evenwichtig. Ze bedacht de wijn met een score van 16,5 (op 20). De 2003 kon bij Robinson dan weer op minder genade rekenen en scoorde 'slechts' 14 punten.

Zelfs met het beperkt rendement van ongeveer 40 hectoliter per hectare leveren de wijngaarden van de Sioens alles samen zo'n 60.000 flessen per jaar op. Die productie wordt verdeeld over Château La Marzelle en Château Prieuré, de tweede wijn. 'Om die hoeveelheden jaar na jaar met winst aan de man te blijven brengen, moeten we verder doen zoals we bezig zijn', zegt Jean-Jacques Sioen. 'Het is niet omdat we nu gedeklasseerd werden dat we terug grote volumes tegen lage prijzen moeten beginnen maken. Investeren in kwaliteit en zorgen dat we de volgende keer terug grand cru classé zijn, dat is primordiaal.'

Jan SCHEIDTWEILER

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect