Jos Sluys, multimiljonair op buikgevoel

©Photo News

Hij greep zijn kans, werkte hard, verkocht zijn bedrijf voor veel geld en investeerde dat in een kasteel, een resem bedrijven en een voetbalclub. Maar los daarvan is Jos Sluys alles wat Marc Coucke niet is. Hoe een Pajotse boerenzoon met branie het schopte tot topfinancier.

Er is in Vlaanderen bijna geen investeringsdossier dat niet op zijn bureau beland is. Met een geraamd vermogen van meer dan 300 miljoen euro - verdiend met zijn hr-bedrijf Arinso en grotendeels belegd via zijn holding Saffelberg Investments - is hij een van de rijkste mensen van het land. Toch hebben de meeste Vlamingen nog nooit van Jos Sluys (57) gehoord. Interviews staat hij zelden toe, de camera’s mijdt hij als de pest. Zijn zaken handelt hij in alle discretie af in kasteel Saffelberg in Gooik, zijn hoofdkwartier in de glooiende heuvels van het Brabantse Pajottenland.

Sluys is verknocht aan de streek. Hij werd geboren en groeide op in een landbouwersgezin in Pepingen, een dorp verder. Dat zijn ouders het niet breed hadden, verklaart wellicht dat hij snel met ondernemen begon. ‘Ik verdiende mijn eerste centen door fruit en groenten te verkopen op de markt in Halle, op donderdag en zaterdag. Later stond ik ook op de markt in Gaasbeek’, vertelt Sluys in ‘Gooikse Gezichten’, een boek waarin auteur Karolien Van Bavegem markante figuren uit de gemeente aan het woord laat.

Voor Sluys is de ‘klik’ heel belangrijk. Wie centen komt vragen, brengt behalve spreadsheets het best ook een goed verhaal mee.

De drang om zaakjes te doen zou Sluys nooit meer kwijtraken, ook niet toen geld het minste van zijn zorgen was. ‘Ooit had ik een afspraak met hem omdat ik kapitaal zocht voor mijn start-up. Nog voor we rond de tafel zaten, was hij al aan het proberen om me enkele tweedehandsmeubels te verkopen’, herinnert ondernemer Peter Hinssen zich. Een voormalige zakenbankier: ‘Jos is zo iemand die na een netwerkevent de flessen champagne meeneemt die de andere gasten lieten staan.’

Sluys combineert zijn mercantiele geest met een tomeloze energie en een eeuwige behoefte om zichzelf te bewijzen. Na zijn middelbare schooltijd in Halle koos hij dezelfde zware studierichting als zijn oudere broer Chris: burgerlijk ingenieur aan de VUB. Hij studeerde af met grote onderscheiding en verhuisde naar Gent, om nog een managementopleiding aan Vlerick te volgen.

Tijdens zijn studentenjaren maakte Sluys verschillende boezemvrienden. In Brussel raakte hij bevriend met Johan Duysters, vandaag commercieel directeur bij de staalgroep Vlassenroot. In Gent klikte het met de romanist Luc Osselaer, die al jaren zijn zakelijke rechterhand is. ‘Bij Vlerick zaten heel veel kinderen van ondernemers. Jos en ik waren dat niet. Dat schiep een band’, zegt die laatste.

‘Jos was een heel gewone, joviale jongen. Altijd goed voor een sterk verhaal, dat hij vaak nog wat aandikte’, herinnert Paul Verwilt zich. De directeur bedrijfsvoering van Mediahuis zat als beginnend student een jaar op kot met Sluys en Duysters. ‘Toen ik jaren later zijn naam zag opduiken in de ranglijst van rijkste Belgen, heb ik hem gebeld en nodigde hij me meteen uit. We zijn toen iets gaan eten in een frituur in Anderlecht. Eenvoudig maar heel lekker.’

Ook dat typeert Sluys: hij blijft, ondanks zijn rijkdom, de kleine geneugten van het leven appreciëren, en vergeet oude vriendschappen niet. ‘Ik ken veel mensen die hun kennissen van vroeger in de steek laten als ze rijk geworden zijn. Dat doet Sluys niet: hij trekt nog altijd op met zijn vrienden van de basketclub (Pajot Vets, red.) en uit zijn Arinso-periode’, zegt de bankier.

©Tim Dirven

Dotcombubbel

Met zijn diploma’s op zak ging Sluys in 1988 aan de slag bij de multinational Unilever, waar hij zich bezighield met logistiek en marketing voor het ijsmerk Iglo-Ola. Vier jaar later stapte hij over naar SAP, het Duitse softwarebedrijf dat met zijn ERP-software een revolutie ontketende in de automatisering en digitalisering van bedrijfsprocessen. Sluys specialiseerde zich in SAP-HR, een softwaremodule voor personeelsbeheer.

Hij had al snel door dat er een tekort was aan specialisten om de boomende software bij bedrijven te implementeren, en besloot zijn managementboeken in de praktijk te brengen. In het voorjaar van 1994 richtte hij samen met zijn collega Geert Truyts zijn bedrijf Argus Integrated Solutions - kortweg Arinso - op. Het werd een succes. Grote bedrijven als Petrofina, Shell en Fortis tekenden als klant, en na Nederland breidde Arinso zich in sneltempo uit naar de rest van Europa en Noord-Amerika.

De groei van het bedrijf viel samen met de euforische jaren op de Brusselse beurs. Toen de koersen van allerlei beursnieuwkomers eind jaren 90 door het dak gingen, rook Sluys zijn kans. Via een beursintroductie verkocht hij ruim 1,3 miljoen eigen aandelen aan het publiek tegen 40 euro per stuk. De boerenzoon uit Pepingen was nu officieel miljonair én met 60 procent nog altijd de controlerende aandeelhouder.

De ongepolijste stijl van Sluys botst soms met de wereld van het grote geld, waar hij al eens boers en onbeschoft wordt genoemd.

De beursgang van Arinso gebeurde op het toppunt van de dotcombubbel, in maart 2000, tegen een waardering van bijna 600 miljoen euro. Amper drie maanden later kwam het bedrijf al met een winstwaarschuwing en halveerde de aandelenkoers bijna. Veel beleggers bleven achter met het gevoel dat Sluys hen belazerd had. De kritiek raakte hem, maar hij vond en vindt ze onterecht. ‘Hij heeft geluk gehad met de timing. Maar Jos is niet verantwoordelijk voor het uiteenspatten van de techzeepbel op de beurs’, klinkt het in zijn omgeving.

Ook de exit uit Arinso was perfect getimed: in 2007, een jaar voor de financiële crisis, kocht de Britse groep Northgate het bedrijf over voor 375 miljoen euro. Toen het fusiebedrijf NorthGateArinso in 2008 in handen van het private-equityfonds KKR viel, stapt Sluys helemaal uit en richtte hij zijn investeringsmaatschappij Saffelberg op. Die naam leende hij van het gelijknamige kasteel in Gooik, dat hij in november 2006 op een openbare verkoop voor de neus van de gemeente had weggekaapt.

De portefeuille van Jos Sluys

De portefeuille van Saffelberg Investments groeide in tien jaar van zowat 250 naar meer dan 340 miljoen euro. Saffelberg co-investeert in heel wat sectoren met ervaren ondernemers, zoals Rudi Mariën, Stijn Van Rompay (biotech en farma) of Jurgen Ingels (fintech), en neemt typisch een minderheidsparticipatie voor de lange termijn.

Medische sector
Medec (Aalst): beademingstoestellen voor anesthesia en intensieve zorgen.
Arctic Fox Biomedical (VS): producten voor esthetische chirurgen.
Hyloris (Luik): farmabedrijf van Stijn Van Rompay dat vorig jaar naar de beurs ging.
Biogenosis (Luik): aandeelhouder van Imcyse, dat een platform ontwikkelt om vaccins te maken tegen auto-immuunziektes.
BOA Biomedical (VS): technologie om infectieziekten te bestrijden
Antelope DX (Gent): home tests voor diagnose van Griep, Covid en SOA
Ectosense (Leuven): home tests om slaapstoornissen op te sporen
Fondsen: MedCap Growth Equity Fund, Vesalius Biocapital Partners, Heran Partners

Telecom
Effortel (Zaventem): virtuele telecomoperator die wereldwijd actief is.
Pareteum (VS): cloudcommunicatie voor bedrijven.

Tech
Storm Audio (FR): immersieve audiotechnologie voor thuisbioscopen.
Cloudalize (Gent): cloudplatform voor veeleisende grafische toepassingen.
Datatonic (London): cloudplatform voor data-analyse van consumenten
BRIKL (Leuven): e-commerceplatform voor gepersonaliseerde producten.
Iristick (Antwerpen): slimme brillen voor industriële toepassingen.
Tangent Works (Gooik): voorspellende modellen voor bedrijven.
Synergee (FR): softwareplatform voor het beheer van winkelpunten.
Pozyx (Gent): plaatsbepaling met ultra-wideband technologie.
Proceedix (Gent): cloudplatform voor het beheer van processen en procedures
BrokerCloud: innovatief platform voor de verzekeringssector
Fondsen: B Capital Group, Smartfin Capital, Incepta Technologica

Vastgoed
Figari (Singapore): verhuur van kantoren in de Filipijnen.
Evillas en BGR (Sint-Pieters-Leeuw): ontwikkeling van residentieel en commercieel vastgoed.

Revive (Gent): complexe stadsontwikkelingsprojecten.
Leoville (Hoeilaart): investeerder in binnenstedelijke winkelpanden.
Fort Apache (VS): projectontwikkelaar in Las Vegas.
Portfolio van vastgoedprojecten in België, Luxemburg, Frankrijk en Brazilië.

Consumentengoederen
LS Bedding (Maldegem): hoogwaardige bedden en slaapconcepten.
North Sea Power Boats (Nieuwpoort): invoer en verhuur van speedboten.
Diensten
Decat Energy Technics (Diksmuide): elektrotechnische installaties en klimaatsystemen.
Maxi Cleaning (Zaventem): industriële schoonmaakdiensten
Kenis Service (Antwerpen): constructie en onderhoud van industriële vrachtwagens

Financieel
Pure Value Capital Partners (Luxemburg): fondsbeheerder van de Vlaming Steven De Klerck, die een mathematisch model ontwikkelde om te beleggen in waarde-aandelen. Wordt mee geleid wordt door Saffelberg getrouwen Christophe De Wit en Marleen Vercammen.

Hernieuwbare energie & Milieu
Greenworx: participatie die windenergie en biomassaprojecten financiert in Servië en Oekraïne, in samenwerking met streekgenoot Tom Hanson (ex-Waterleau).
Renasci (Oostende): recyclagebedrijf van Luc Desender (ex-Electrawinds)
Inovim (Aalst): groep bedrijven actief in openbare afvalverwerking.

Exits
All Things Talk: Internet of Things provider
Uteron Pharma: ontwikkeling van contraceptiva
PI Pharma: distributeur van geneesmiddelen
Actogenix: biotechbedrijf
Vio Interim: interimbedrijf
Bleckmann: modelogistiek
NewTec (via Smartfin I): satellietcommunicatie
Unified Post (via Smartfin I): technologie voor betalingen en administratie
Shore Solutions: Callcenterdiensten
Virtuagym: digital health & fitness

CDM: geluids- en trillingsisolatie
Altachem: aerosolkleppen
Porthus: Logistiek cloudplatform

Sluw en geslepen

Als investeerder laat Sluys zich bijstaan door een directieteam van oude Arinso-getrouwen: Luc Osselaer, Marleen Vercammen, Christophe De Wit en Arnold Benoot. Het investeringsbeleid van Saffelberg is niet met één zin te omschrijven, behalve dan dat Sluys ultiem de touwtjes in handen heeft. Bij de start deed Saffelberg vooral private-equitydeals met grotere kmo’s, maar tegenwoordig is de groep ook actief in ‘early stage’ financiering van techstart-ups. Vastgoed en andere investeringsfondsen zijn de andere twee poten van de portefeuille (zie kader).

Sluys laat zijn investeringen vaak afhangen van de ‘klik’ die hij met een ondernemer voelt, of door zijn buikgevoel over een bepaalde sector. Na de financiële crisis ging hij vanuit een diep wantrouwen tegenover het financieel systeem stevig in goud beleggen. In die zin is Saffelberg een heel ander type investeerder dan Waterland, dat meer gedreven wordt door een cijfermatige aanpak. Wie in Gooik centen komt vragen, brengt behalve spreadsheets best ook een goed verhaal mee. ‘Jos wil weten of er ergens een hoek af is, of een bedrijf later nog uit te kleden is. Als je hem daarvan kan overtuigen, schiet hij wakker. Het verklaart mee waarom eigenlijk geen lijn te trekken is in zijn investeringen’, klinkt het.

Zijn zakeninstinct combineert hij met een sluwe, geslepen aanpak. Onderhandelen staat voor Sluys gelijk aan provoceren. ‘Ik heb hem ooit weten roepen en tieren tegen volwassenen, zoals overspannen ouders soms tegen kleine kinderen doen. Het is zijn manier om in te schatten hoe de tegenpartij reageert.’ Wie met hem zaken doet, kan maar beter op zijn tellen passen. Hij steekt zijn nek verder uit dan banken en andere investeerders, maar rekent daar ook een prijs voor aan.

De ongepolijste stijl van Sluys botst soms met de wereld van het grote geld, waar hij al eens boers en onbeschoft wordt genoemd. ‘Hij heeft lak aan etiquette. Hij zou in korte broek naar Comme chez Soi durven te gaan en daar dan ostentatief het duurste menu bestellen, gewoon om te tonen dat het hem allemaal niet interesseert’, zegt de ex-bankier.

De investeringen die niet meer op de website van Saffelberg staan, zijn ironisch die waarmee hij het vaakst in het nieuws kwam: in de rol van gedupeerde belegger. Het recentste debacle, en de grootste verliespost uit de geschiedenis van de investeerder, was het dossier van de modegroep FNG.

Sluys herkende zo’n acht jaar geleden zijn eigen ondernemerszin en financiële branie in FNG-oprichter Dieter Penninckx, die ervan droomde om met overnames een Europees mode-imperium te bouwen. Saffelberg werd aandeelhouder en leende het bedrijf meermaals geld. De innige relatie kwam vorig jaar abrupt ten einde toen FNG in financiële moeilijkheden raakte en over de kop ging. Het gerecht, dat Penninckx nu verdenkt van fraude, voerde enkele maanden geleden nog een huiszoeking uit in het Gooikse kasteel.

Een andere ondernemer in wie Sluys investeerde, Olivier Somers van het merchandisingbedrijf Gemaco, nam in 2018 samen met Penninckx de voetbalclub KV Mechelen over. Ook dat dossier liep slecht af. Toen Somers in opspraak kwam in een matchfixingschandaal kocht Penninckx hem uit met geld dat hij bij Sluys ging lenen. Of de financier die centen nog zal terugzien, is erg twijfelachtig.

De Pajotse zakenman verbrandde ook zijn vingers aan de financiële planner Optima. Saffelberg nam in 2011 een belang van bijna 10 procent in het Gentse bedrijf, dat vijf jaar later door mismanagement ten val kwam. Saffelberg probeert via de rechtbank nog een lening van ruim 5 miljoen euro aan Optima-oprichter Jeroen Picqueur te recupereren, maar schreef het Optima-belang verder helemaal af.

Ook aan het faillissement van het groenestroombedrijf Electrawinds heeft Sluys flink wat geld verloren, maar in tegenstelling tot bij Optima heeft hij de oprichter, Luc Desender, daar nooit verantwoordelijk voor gehouden. Vorige zomer stopte hij Renasci, het nieuwe recyclagebedrijf van Desender, 1,2 miljoen euro toe. ‘Luc Desender is een correcte ondernemer die veel pech heeft gehad. We hebben daar niet het gevoel dat we gesjareld zijn’, klinkt het bij Saffelberg.

Er zijn nog wel meer investeringen die Saffelberg niet op zijn website vermeldt, zoals de participatie in Biogenosis, het biotechfonds van de familie Van Rompay (Docpharma) of kleinere ‘hobbyprojecten’ zoals de Nieuwpoortse speedbotenverhuurder North Sea Power Boats en de hippe patissier Vive La Tarte.

En dan zijn er nog de investeringen in de ‘persoonlijke speeltuin’ van Sluys, de omgeving van kasteel Saffelberg. De zakenman woont naast het kasteel, is eigenaar van zijn favoriete steakrestaurant De Popelier en van de kruidenwinkel Flavor Shop, legde een wijngaard aan en kocht diverse landbouwgronden om zijn domein via een ruilverkaveling uit te breiden. Hij koopt regelmatig oude panden in de buurt op om ze op te knappen. Een van zijn grotere projecten is de renovatie van de oude hoeve Hof Te Mergelingen, waar hij een hotel wil uitbaten voor fietstoeristen (‘bike & breakfast’).

Kritiek

De aanvankelijke scepsis over Sluys maakte bij burgemeester Michel Doomst (CD&V) plaats voor appreciatie. ‘Hij heeft een hart voor het Pajottenland. Tot mijn vreugde heeft hij kasteel Saffelberg tot in de kleinste details hersteld en zijn oorspronkelijke karakter teruggegeven’, zegt Doomst. ‘Maar tegelijk moet je met hem opletten. Hij plant altijd vooruit en heeft een zekere expansiedrang.’

Net daarom vangt Sluys ook kritiek. ‘Hij is geen match voor onze gemeente. Het doet me soms denken aan wat Marc Coucke in Durbuy voor ogen heeft’, klinkt het bij een oppositielid. Over het hardnekkige gerucht dat hij rond zijn kasteel een golfterrein wil aanleggen, is Saffelberg categoriek: ‘Daar is niets van aan. We zijn ook niet van plan om van Gooik een nieuw Brussel-Noord te maken, zoals sommigen blijkbaar denken.’

Zijn critici wijzen op het gevaar voor belangenvermenging als een rijke bouwheer zaken doet met een kleine, landelijke gemeente. Zo betaalde Sluys de bouw van het clubhuis van de lokale atletiekvereniging, en voert het architectenbureau waar eerste schepen Simon De Boeck (CD&V) vennoot is soms opdrachten uit voor projecten van Saffelberg. ‘Ik verliet altijd consequent de zitting bij elke collegeberaadslaging over de dossiers die door ons architectuurkantoor in de gemeente ingediend werden. Dat is de benadering die me vanuit de administratie en de beroepsvereniging geadviseerd werd’, reageert De Boeck op vragen daarover.

Of ze hem nu graag zien komen of niet, de Gooikenaren zullen nog een hele tijd met hun nieuwe kasteelheer moeten leven. Het is niet uitgesloten dat zijn kinderen het pand ooit overnemen, maar dat is voorlopig niet aan de orde. Sluys heeft een zoon die consultant is bij Roland Berger, een dochter die recent afstudeerde aan de zakenschool Solvay en een dochter die nog studeert.

Aan zijn persoonlijkheid zal de late vijftiger niet veel meer veranderen, maar misschien zal hij na de recente probleemdossiers wel voorzichtiger investeren, klinkt het in zijn omgeving. ‘Jos blijft een ondernemer in hart en nieren, maar hij moet aanvaarden dat hij het management van zijn bedrijven niet kan overnemen.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud