'De wijn mag wat duurder zijn, alsof mensen troost kopen'

Stéphane Godfroid van wijnwinkel Convento in Leuven. 'Ik denk dat mensen in deze periode niet alleen zichzelf graag eens verwennen. Ze doen dat ook als ze een cadeau kopen.' ©katrijn van giel

Bij wijn draait het om wat je door het coronavirus vaak verliest: geur en smaak. De paradox wil dat juist wijnhandelaars goede zaken doen in deze pandemie. De Belg kocht meer en duurdere flessen. ‘Het is alsof de mensen zichzelf eens wilden verwennen.’ 

‘Ik merk veel wijnverwennerij'

Stéphane Godfroid van wijnwinkel Convento in Leuven ziet nu ook een jonger publiek.

‘Flattening the curve, 1 glass at a time’, is met krijt geschreven op een schoolbord in Convento. Erboven zie je wat flessen: Vieux Château Certan, Tignanello, Köfererhof Kerner. Ze zijn leeg en werden decoratie. Maar het leeggoed, bij die slogan, is een goed beeld.

‘Zelfs uit China kregen we een bestelling’, zegt Stéphane Godfroid. Waarmee gezegd is dat wijn sinds 13 maart 2020, de eerste dag van de lockdown bij ons, in de lift zit. Dat betekent niet dat Godfroid, die op 1 mei de twaalfde verjaardag van zijn wijnhandel in Leuven viert - ‘onze tweede verjaardag in lockdown’ - juicht of in de handen wrijft. Convento is ook een restaurant, en dat moest sluiten.

‘En ik heb medelijden met de winkels die al zo lang dicht zijn’, zegt hij. ‘Kleren en schoenen verslijten niet door het thuiswerk. Het moet verschrikkelijk zijn voor die handelaars. Ik ben dankbaar dat onze wijnhandel altijd open mocht blijven. Die deed het goed. Terwijl we vroeger per fles gemiddeld in een prijsvork tussen 9 en 15 euro zaten, is dat nu tussen 15 en 25 euro.’

Hij keert even terug naar maart vorig jaar. Convento had al een webshop en die boostte, ook al bleef de winkel open. ‘Het leek alsof dat virus op elke doos zat’, zegt Godfroid glimlachend. ‘Owee als ik te dicht bij de voordeur kwam, toen ik ging leveren. Het was een intensieve periode met inpakken per fles of per doosje van zes. Bovendien stond het haaks op waar Convento voor staat: mensen komen in de winkel, je praat, je geeft advies. Dat is wat moeilijker bij webshopbestellingen. Toen ik in het begin mijn camionette mocht volladen, juichte ik. Maar na een paar weken begon ik de wijnbabbels te missen.’

Terwijl we vroeger per fles gemiddeld in een prijsvork tussen 9 en 15 euro zaten, is dat nu tussen 15 en 25 euro.
Stéphane Godfroid
Convento, Leuven

De verkoop op de site verachtvoudigde in vergelijking met de periode voor de pandemie, maar stilaan zag Godfroid in zijn winkel ook steeds meer mensen. ‘Het besef dat die lockdown nog lang kon duren, haalde mensen uit hun kot. Zowel online als in de winkel merk je wat ik ‘wijnverwennerij’ noem. Aan kleren, reizen en restaurants kan niemand nu veel geld uitgeven. Aan wijn wel. De Fransen hebben een mooi woord dat je eigenlijk niet kan vertalen: convivialité. Wel, in normale tijden is dat iets van hier. Nu is het iets voor thuis.’

We zitten waar, normaal, vanaf 1 mei opnieuw tafelgasten zullen zitten. In een hoek staan doosjes voor de takeawaymaaltijden die de wijnbistro Convento aanbiedt. In het paasweekend goed voor 180 menu’s. Maar dit gaat over wijn en Godfroid vertelt hoe hij zag dat mensen niet alleen goed bestelden, maar ook wat duurder en gedurfder kochten. Hoe hij, die zijn klanten zo goed kent - ‘sommigen noemen we naar de wijn die ze altijd vragen’ - nieuwe mensen zag komen.

‘Een leuk publiek. Jongeren zelfs. Geen eerstejaarsstudenten, maar mensen die pas of bijna afgestudeerd zijn. Ook mensen die het beu zijn naar de supermarkt te gaan en die tijd hebben om op het internet te zoeken. Dat zegt niets over het aanbod van die supermarkten, want je kan bij Delhaize of Colruyt heel goede wijnen vinden. Maar ik was altijd bang dat de drempel van onze winkel te hoog lag, en dus ben ik blij met zo’n nieuw publiek.’

En de gedurfdere aankopen? Hij geeft een voorbeeld. ‘Je kan hier wijnen uit Armenië en Moldavië vinden. Maar vorige week proefden Tom (De Praetere, zijn rechterhand in de winkel en sommelier in het restaurant, red.) en ik Pelter, een wijn uit Israël. Had het met Pasen te maken? Geen idee. Maar we zetten de wijn in onze nieuwsbrief en in twee dagen was alles weg. Een van onze best verkopende witte wijnen is Budureasca, uit Roemenië. Het toont dat mensen openstaan voor het minder traditionele. Château Musar, uit Libanon, gemiddeld toch 40 euro, doet het dezer dagen bijzonder goed. Als mensen over iets gelezen hebben, willen ze het proberen. Papa Luna, een Spaanse wijn van de Schot Norrel Robertson en de vroegere huiswijn van het restaurant El Bulli, is nog zo’n voorbeeld. Men zegt ervan dat hij in Châteauneuf-du-Pape-stijl gemaakt is. Wel, daar verkopen we nu 120 flessen per week van.’

Wijn heeft een groot voordeel op bier: veel wijnen hebben geen korte houdbaarheidsdatum. Je zou dus kunnen zeggen dat corona de wijn alleen beter maakt. Hij kan liggen en wachten. Toch haalden we massaal flessen in huis om op te drinken.

‘We hebben 300 referenties in de winkel, maar we hebben ook een kelder van het restaurant en ons wijnboek staat op de site. Soms vragen mensen weleens iets speciaals en dan kunnen ze de kelder in. Ook daarmee hebben we geluk. Ik kreeg al de vraag van een restaurant of ik interesse had om hun kelder over te nemen. Dat is zo jammer. Velen hebben jaren aan een uitgebouwde collectie gewerkt en zien zich nu genoodzaakt die te verkopen.’

Een Britse dame in Vielsalm

De site heeft voordelen. ‘Een winkel in China bestelde omdat ze via Google een bepaalde wijn zochten die wij hebben. We hebben de voorbije maanden wijn naar veel plekken verzonden. Alleen in Groot-Leuven leverde ik zelf. Op één uitzondering na. Een Britse dame uit Vielsalm, die hier ooit kwam eten en dat niet vergat, bestelt elke maand voor 1.000 euro. Dat zijn dure wijnen en die durf ik niet met een koerier op te sturen. Dus daar rijden we zelf naartoe. Toch al acht keer.’

‘Soms maak je ook bijzondere dingen in de winkel mee. De vraag die we het vaakst krijgen is: ‘Ik maak vanavond tikka masala of spaghetti, welke wijn raadt u aan?’ Dan mag zo’n wijn gerust 30 euro kosten. Onlangs kwam iemand om een cadeau voor zijn beste vriend die vijftig werd. Of ik iets kon aanraden? Natuurlijk kan dat. Dan vraag je eerst naar het budget. Dat bleek 750 euro te zijn.’

‘Weet je wat ik denk?’, zegt Godfroid dan. ‘Ik denk dat mensen in deze periode niet alleen zichzelf graag eens verwennen. Ze doen dat ook als ze een cadeau kopen. Alsof ze zeggen: ‘We gaan die mens een beetje troosten.’ Dus mag het iets meer zijn.’

‘Niemand had dit jaar zin in de tournée minérale’

Laurent Licata van Licata Vini in Diepenbeek sloot zijn winkel en bouwde voort op het succes van zijn webshop.

Laurent Licata: 'De eerste 18 dagen van de lockdown verkochten we online meer dan in de feestmaand december.' ©katrijn van giel

Toen Laurent Licata in 1999 aan zijn vader Calogero vroeg of hij een website mocht maken, zei die: ‘Doe maar. Maar verlies er niet te veel tijd mee.’ Laurent, vandaag general manager van de wijnhandel in Diepenbeek die zijn vader in 1979 oprichtte, glimlacht. ‘Misschien waren we zelfs iets te vroeg online. In 2003 hadden we een webshop, lang voor Zalando, een beetje vreemd voor een wijnzaak. Moest je wijn niet proeven? Welnee. Als je iets op restaurant gedronken hebt, weet je of je ervan houdt.’


Toen in maart vorig jaar alles dichtging, moest Licata Vini dus niet halsoverkop een webshop beginnen. ‘We hadden voorsprong.’ Meer zelfs, de winkel, die ze nog altijd hebben maar die nog maar een klein deel van de omzet bepaalde, sloot Licata op 13 maart gewoon. ‘Al dat gedoe met die pijlen en ontsmettingsgels, ik zag dat niet zitten. Tot vandaag is de winkel niet meer open geweest. We werken alleen online.’

‘Tot voor corona bestond onze omzet voor 45 procent uit particuliere verkoop, 35 procent horeca en de rest groothandel en retail. Die horeca viel natuurlijk weg, maar de rest compenseerde. De eerste 18 dagen van de lockdown verkochten we online meer dan in de feestmaand december. Maart 2020 was in vergelijking met maart 2019 een verdubbeling. En april 2020 verdubbelden we nog eens tegenover de maand voordien. Zullen we in april 2021 die recordomzet nog eens herhalen? Ik denk het wel.’

Ze hebben wijnen van 110 domeinen. De goedkoopste fles kost 7 euro, de duurste 550. Allemaal Italië, door de site scrollend ruik je de vakantie en reis je naar Montalcino, de Etna, Salento.

Ook Licata merkte dat de bestellingen gemiddeld hoger lagen dan andere jaren. En de zomermaanden - ‘normaal zwakker, iedereen is op vakantie, het is bouwverlof, de horeca is dicht en de Europese ambtenaren zijn naar huis’ - bleef goed.

Al dat gedoe met pijlen en ontsmettingsgels, ik zag dat niet zitten.
Laurent Licata
Licata Vini, Diepenbeek

‘De staycation en het feit dat de horeca na de eerste lockdown openbleef, zorgden ervoor dat we goed bleven werken. Niemand had dit jaar zin in de tournée minérale. Ik denk dat iedereen de waarde van de vrijheid beseft heeft door te moeten thuisblijven. Mensen zijn dat meer gaan appreciëren en wij verkopen nu eenmaal een product dat bij het goede leven hoort.’

Geen uitbuiting

Mensen blijven mensen, merkte Licata. ‘Op een dag kwam een mail binnen. We zaten midden in de eerste lockdown. Een man, nochtans zelf ondernemer, wilde een privébestelling doen maar wilde allerlei kortingen. Uiteindelijk stelde hij het zo voor dat ik twee opties had. Optie één was die korting, optie twee was een andere korting. Hij schreef: ‘Ik vermoed dat de tweede optie voor jullie economischer is.'

‘Ik heb een halfuur gewacht, maar hem dan wel geantwoord met mijn 26 medewerkers in kopie. ‘Er is een derde alternatief: geen bestelling’, schreef ik. ‘De term winkelhieren betekent dat je de lokale economie helpt, niet uitbuit.’ Dat een ondernemer zoiets probeert, begreep ik niet. Hij excuseerde zich, bestelde toch en is nog altijd klant.’

Dat was een uitzondering. Licata, al 32 jaar de exclusieve invoerder voor België van de Sassicaia-wijn van Tenuta San Guido in Toscane, organiseerde in januari zoals elk jaar zijn Sassicaia-voorverkoop. ‘Normaal zijn we al die flessen, een paar duizenden, in twee maanden kwijt. Nu was na vier weken alles weg.’

Schrijven dat Licata dit coronajaar vierde, zou wrang zijn. Dat is zeker niet zo. ‘Van general manager werd ik tijdelijk crisismanager. Het is nu paasmaandag en ik ben aan het werk. Al voelt het zo niet aan. Ik doe dit graag. Aan het einde van de dag beloon ik mezelf dan wel met een goede fles. En op oudejaarsavond opende ik een Merlot l’Apparita van 2002. Een van de slechtste jaren ooit in Toscane, maar deze was super. Het was goed om hem te proeven. (lacht) Mijn werk is het beste excuus ter wereld voor een glas.’

‘Ik wil echt contact en ik overleef het wel’

Guy Verheughe van het Waarschoots Wijnhuis doorstaat de crisis zonder onlineverkoop.

Guy Verheughe: 'Ik denk dat mijn omzet met 50 procent daalde.’ ©katrijn van giel

Vierhonderd referenties heeft het Waarschoots Wijnhuis. Maar googel het niet, zaakvoerder Guy Verheughe heeft geen site. Er is geen onlineverkoop. Geen thuislevering. Je belt hem beter op een vast nummer dan op een gsm.

Voor Verheughe was het coronajaar dus wel een domper. ‘Ik denk dat mijn omzet met 50 procent daalde’, zegt de 67-jarige wijnhandelaar. ‘Maar dat heeft een reden. Vier jaar geleden sloten we de Borsalino, het restaurant dat we sinds 1984 in Waarschoot hadden, en we begonnen The Chalet. Een wijnrestaurant zonder wijnkaart. Je kan per glas drinken en wie een fles wil, gaat mee naar de winkel op het gelijkvloers. Op de winkelprijs van de fles betaal je dan 20 euro kurkrecht. Omdat het restaurant al zeven maanden dicht is, ben ik dat kwijt en moet ik het van de winkel hebben. Maar ik heb het liever zo. Met echt contact in de winkel. Ik overleef wel.’

Verheughe noemt zijn clientèle - ‘voor 98 procent particulieren’ - lieflijk wijnzotten. Zoals hij er zelf een is. Het liefst koopt hij bij kleine gepassioneerde wijnboeren in. En het liefst varieert hij. ‘Ik heb geen zin om 15 jaar hetzelfde te doen. Ik blijf zoeken naar authentieke, autochtone, druiven. Dat betekent dat ik in Toscane wijn van sangiovese druiven koop, maar nooit merlot. Dat past niet in die streek. Mijn publiek wil dat ook zo.’

Uit beleefdheid

Zijn klanten, meestal mensen uit de buurt, vergaten het Waarschoots Wijnhuis het voorbije jaar gelukkig niet. En ook zij gaven per fles meer uit. Wie voor de pandemie gemiddeld 15 tot 20 euro betaalde, trok al eens sneller de portemonnee open voor een fles van 40 tot 60 euro. Geluk in het glas. Wijn van overal. Verheughe noemt wijnen die het grote publiek allicht wat minder kent, maar waar zijn klanten van houden. Menetou-Salon van Remoortere, Wagner Stempel Riesling HeerKretz G.G, Clos d’Opleeuw uit het eigen mooie Limburg.

Etiketdrinkers kunnen bij mij niet terecht.
Guy Verheughe
Waarschoots Wijnhuis

Maar onlangs kwam iemand toch van verder, een welgestelde man, die hem advies vroeg. Verheughe liet hem een Mazy-Chambertin Grand Cru proeven, uit 2010. ‘Een topwijn. Maar toen hij hoorde dat die 85 euro kostte, zei hij: ‘Oei, heb je niets beters?’ Dus ik vroeg wat hij in het weekend graag dronk. Echézeaux van Romanée-Conti! Tja, die kost 3.000 euro. Etiketdrinkers kunnen bij mij niet terecht. Uit beleefdheid heeft die man een Clos Manou van Stéphane Dief gekocht. (grijnst) Een fles van 28 euro.’

Waarom vertelt hij dit? Omdat wijn, zeker in dit coronajaar, een avontuur is en bleef. Het grote manco, voor hem en al die andere wijnhandelaars, was dat ze niet op wijnproefreis konden. Er werden proefflesjes opgestuurd en op basis daarvan bestelde Verheughe. Maar de druiven zien, de kelders ruiken, met de wijnboeren praten, de wijn proeven en eens thuis wijndegustaties organiseren, dat kon allemaal niet.

In het Waarschoots Wijnhuis zal geen traan vloeien als deze pandemie voorbij is. ‘Ik ben niet alleen. Via een importeur die vooral aan de horeca leverde, hoor ik de verhalen. Of de horeca op 1 mei opent, betwijfel ik. Maar de dag dat het gebeurt, zal je wel zien. Veel restaurants gaan volgens mij nooit meer open.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud