Advertentie

Ruimtetoerisme: 'Het is zoals in de luchtvaart: eerst de pioniers, dan de schatrijken, dan de toeristen'

Orbital Assembly Corporation uit Californië wil in 2027 beginnen te bouwen aan zijn Voyager Station, een ruimtehotel met 24 kamers. ©rv

Dit jaar nog vertrekt de eerste ruimtevlucht met alleen burgers aan boord. Is het tijdperk van de privétripjes buiten de dampkring nu echt aangebroken? ‘Het is zoals in de luchtvaart: eerst de pioniers, dan de schatrijken, dan de toeristen. Geef het nog een generatie.’

Weinig zaken zijn zo voorwaardelijk als een datum in de ruimtevaart. Maar in principe mag niets nog in de weg staan van een historische bemande missie dit jaar. In oktober, en als alles meezit september, vertrekt Inspiration4, een vlucht met vier Amerikanen aan boord van wie geen enkele astronaut is van beroep. Dat gebeurde nooit eerder.

De bemanning bestaat uit de 38-jarige miljardair Jared Isaacman, die voor de trip een niet nader genoemd bedrag betaalt, en drie anderen. Isaacman nodigde een 29-jarige vrouw uit die kanker overwon en nu werkt in het kinderziekenhuis in Memphis waar ze patiënt was. Aan een 41-jarige ingenieur gaf hij als een moderne Willy Wonka een ticket weg via een tombola, waarvan de opbrengst - meer dan 100 miljoen dollar (83 miljoen euro) - naar datzelfde ziekenhuis ging. Zijn derde reisgezel, een 51-jarige zwarte vrouw, koos hij na een wedstrijd voor ondernemers die zijn betaalplatform Shift4Payments gebruiken.

3 miljard
De Zwitserse zakenbank UBS berekende onlangs dat de markt voor ruimtetoerisme tegen 2030 goed is voor 3 miljard dollar.

Isaacman charterde de trip bij SpaceX, het bedrijf van Elon Musk dat als geen ander de toekomstdroom van routineuze ruimtevluchten dichterbij probeert te brengen. De vier krijgen elk een stoel in de Crew Dragon-capsule, die voor de gelegenheid wordt uitgerust met een panoramische voorruit, en worden gelanceerd op een Falcon 9, de raket die zo camerageniek verticaal kan landen om dan opnieuw dienst te doen. De bedoeling is dat ze minstens twee dagen met 27.000 kilometer per uur toertjes rond de aarde draaien op 540 kilometer hoogte en tijdens de orbitale trip experimenten uitvoeren. Toerist of niet: in de ruimte moet worden gewerkt.

Gewone burgers die naar de ruimte reizen in een tuig van een privébedrijf: believers zien in Inspiration4, dat op de Super Bowl met een reclamespot uitpakte, de geboorte van een tijdperk. ‘Dat soort trip inspireert, alleen al door de samenstelling van de crew, en geeft de sector een boost’, zegt Nancy Vermeulen, ruimtevaartonderneemster, voormalig aspirant-astronaut en auteur van het boek ‘Iedereen Ruimtevaarder’ dat deze week verscheen.

Er is meer. Begin 2022 zet het ruimtevaartbedrijf Axiom Space, gevestigd in Houston, ook met een raket van SpaceX één ex-astronaut en drie betalende passagiers af aan het Internationaal Ruimtestation (ISS), dat op 408 kilometer boven de planeet zweeft. De drie mannen, rijke ondernemers, betalen elk 55 miljoen euro voor de exclusieve reis en zouden acht dagen aan boord blijven. Lang werd gespeculeerd dat acteur Tom Cruise zou meevliegen voor opnames van de nieuwste ‘Mission Impossible’-film, maar dat gaat voorlopig niet door.

Al wat je fysiek en psychologisch als normaal ervaart, wordt in de ruimte op zijn kop gezet. Filosofisch wordt dat gigantisch inspirerend.
Chris Burggraeve
Tickethouder bij Virgin Atlantic

En ten vroegste over twee jaar wil de Japanse miljardair Yusaku Maezawa met een zwaardere Starship-raket van SpaceX helemaal rond de maan vliegen en terug, een evenaring van de recordafstand die een mens tot dusver heeft afgelegd in de ruimte. #dearMoon werd de missie gedoopt, en Maezawa zoekt nog een stuk of acht medepassagiers. Er is ook een realityshow in de maak, ‘Space Hero’, waarvan de winnaar de ruimte in mag en waaraan de NASA al haar medewerking verleende.

Tegelijk voeren twee door bekende zakenmannen opgerichte ruimtevaartfirma’s volop testvluchten uit: Virgin Galactic van Richard Branson en Blue Origin van Jeff Bezos. Ze mikken elk op hun eigen manier op kortere, minder verre en iets goedkopere uitstapjes naar de rand van de dampkring, rond 100 kilometer hoogte en zonder baan om de aarde (suborbitaal). Allebei moeten ze hun eerste toerist nog vervoeren en hebben ze de vuurdoop al vele malen uitgesteld, maar het zou nog voor dit jaar zijn. Of volgend.

In schokken

Inschepen voor een reis richting de final frontier, toegankelijk voor gewone stervelingen - of toch de zeer gefortuneerde: nadat het al lang wordt beloofd, lijkt het eindelijk dichterbij te komen. Robert Goehlich, een Duitse expert in ruimtetoerisme aan Embry-Riddle Aeronautical University, verwijst naar 1964. Toen gaf de luchtvaartmaatschappij Pan Am mensen de kans een plek op een shuttle naar de maan te boeken. ‘Uiteindelijk was dat meer een marketingcampagne dan een ernstig programma. Maar de populariteit, met 90.000 reservaties, maakte het publiek bewust van het idee van ruimtetoerisme.’

Bijna exact twintig jaar geleden was de Amerikaanse ondernemer Dennis Tito de eerste echte toerist die de ruimte in ging. Hij betaalde naar verluidt 20 miljoen dollar voor een zitje op een Russische Sojoez naar het ISS, waar hij ruim zeven dagen bleef. De NASA moest er niet van weten dat ‘een ego’ in de weg zou komen zweven en weigerde mee te werken aan de opleidingen voor het Amerikaanse deel van het ISS, maar Tito vloog op 28 april 2001 toch. Na hem volgden nog zeven klanten die met behulp van de Russische ruimtevaartorganisatie Rocosmos en het Amerikaanse bedrijf Space Adventures de trip maakten, onder wie de Canadees Guy Laliberté, oprichter van Cirque Du Soleil.

In het ISS zijn geen suites, je krijgt er maar een kleine cabine, een slaapzak en zero privacy. Zeg dus maar ruimteambassadeur in plaats van ruimtetoerist.
Nancy Vermeulen
Ruimtevaart- onderneemster

‘Ruimtetoerisme gaat vooruit in schokken’, zegt Laura Forczyk, ruimtevaartconsultant bij Astralytical, vanuit Atlanta in de Verenigde Staten. Tito en co., dat was volgens Forczyk de eerste golf. De tweede golf komt er nu aan met Inspiration4 en zijn diverse crew. ‘De komende jaren hopen we nog een golf te zien als de suborbitale vluchten van Virgin en Blue Origin echt van de grond komen. Dat soort vluchten belooft goedkoper en frequenter te zijn, zodat meer mensen dan ooit naar de ruimte kunnen vliegen. Er is een markt voor, de vraag is alleen nog hoe groot die is.’

De Zwitserse zakenbank UBS berekende onlangs een antwoord: 3 miljard dollar tegen 2030. Volgens de analisten van UBS staat ruimtetoerisme compleet in de kinderschoenen, maar zal het mainstream worden als de technologie zich bewijst en de kosten dalen. 3 miljard is peanuts vergeleken met de totale ruimtevaartbusiness van 400 miljard dollar, maar toerisme kan wel degelijk een rol spelen die verder gaat dan de verwezenlijking van een jongensdroom van rijke mannen die vroeger veel sciencefiction hebben gelezen. Goehlich: ‘Op de lange termijn zullen orbitale toeristische vluchten helpen de lanceerkosten naar beneden te halen, ook voor wetenschappelijke exploratiemissies omdat het de vraag naar herbruikbare raketten verhoogt.’

‘Het moet in stappen gaan en je kan er geen enkele overslaan’, zegt Vermeulen. ‘Zo ging het in de luchtvaart ook: eerst de pioniers, dan de schatrijken, dan de toeristen. Low Earth Orbit, de lage banen om de aarde tot 2.000 kilometer, is intussen bekend terrein en dus voor die afstand volgt de volgende fase: de superrijken. Geef het tijd, een generatie misschien, maar het komt.’

De 46-jarige Vermeulen is bezeten van het idee van ruimtereizen, een fascinatie die zoals bij velen in de kinderjaren begon maar in tegenstelling tot bij anderen niet wegebde. Op haar 17de volgde ze op aanraden van Dirk Frimout een dubbel pad: astrofysica studeren en piloot worden, in de hoop zich het perfecte profiel aan te meten om astronaut te worden. Op haar 33ste kwam haar kans toen de ESA na 16 jaar nog eens een selectieprocedure startte. Er kwamen tienduizend kandidaten in aanmerking, ze schopte het tot de laatste 800, maar haalde de schifting tot de beste 200 net niet. Uiteindelijk werden zes astronauten gerekruteerd.

Daarna kanaliseerde Vermeulen haar ruimteliefde op een andere manier. Ze anticipeerde op een doorbraak van ruimtetoerisme en richtte Space Training Academy op, het eerste opleidingscentrum in Europa dat een meerdaagse crash course aanbiedt aan mensen die staan te popelen om naar de ruimte te gaan. Het traject omvat onder andere een paraboolvlucht om enkele seconden gewichtloosheid te ervaren en een rit in de hypergeavanceerde Desdemona-simulator in Nederland die de fysieke sensatie van een ruimtevlucht en al zijn G-krachten nabootst.

Het programma kost zo’n 20.000 euro maar ligt al even stil vanwege de pandemie. Tot dusver leidde Vermeulen acht kandidaat-ruimtetoeristen op, al houdt ze niet van het woord toerist. ‘Dan denk je aan hawaïhemden en drinken aan het zwembad. Mensen die nu naar de ruimte gaan moeten wel degelijk een training ondergaan, ze moeten zichzelf in veiligheid kunnen brengen en moeten kunnen opereren tussen een wetenschappelijke crew. Het is ook allesbehalve grote luxe. In het ISS zijn geen suites, je krijgt er maar een kleine cabine, een slaapzak en zero privacy. Het is zoals gaan bergbeklimmen met professionals. Zeg dus maar ruimteambassadeur in plaats van ruimtetoerist.’

Overview-effect

Misschien wordt het ultieme verkoopargument voor een ruimtereis wel de fysieke en psychische gewaarwording die bekendstaat als het overview-effect.

Het is een ervaring die voorlopig alleen de 553 mensen hebben mogen meemaken die al in de ruimte waren: de aanblik van de aarde als een fragiele bol, hangend in de lege, zwarte ruimte. Astronauten beschrijven het als een cognitieve shift die je visie op de wereld fundamenteel verandert. Edgar Mitchell, die met Apollo 14 naar de maan vloog, zei: ‘De schoonheid van de aarde als planeet te zien, in plaats van erop te zijn: wow. Ons leven is al in de ruimte, de aarde is een ruimteschip, dat perspectief bestaat nog niet in onze maatschappij.’

Het effect zou er ook al zijn op 100 kilometer hoogte, een afstand die bekendstaat als het einde van de dampkring en het begin van de ruimte, al is er geen harde overgang en kan je eindeloos filosoferen over wat de ruimte is en waar die begint. Op 100 kilometer ligt de denkbeeldige Kármánlijn, genoemd naar de Hongaars-Amerikaanse natuurkundige Theodore Von Kármán, en wordt de lucht zo ijl dat vliegtuigen onbestuurbaar worden. Het is die suborbitale grens die Virgin Galactic en Blue Origin opzoeken, de twee bedrijven die zich echt in de markt zetten als ruimtereisbureaus.

Blue Origin, dat Bezos volledig uit eigen zak financiert, voerde vorige week nog een 15de onbemande test uit met zijn New Shepard-raket vanop zijn lanceerplatform in Texas. De booster brengt een capsule tot op 100 kilometer, valt dan terug naar de aarde en landt verticaal. De capsule zweeft vervolgens aan drie parachutes weer naar beneden. De hele trip duurt amper tien minuten. De plannen voor een eerste bemande vlucht? ‘Soon.’

Ticket van 200.000 dollar

Dan pakt Virgin Galactic het anders aan, technologisch en in de marketing. Het ruimtevaartbedrijf van sir Richard Branson lanceert zijn ruimtevehikel, waarvan de derde generatie eind maart is voorgesteld, vanuit de lucht. Het tuig wordt aan de vleugels van mothership WhiteKnightTwo tot op 15 kilometer hoogte gebracht, waarna het loskomt en zijn raketmotor aanzet om de rest af te leggen en nadien landt als een vliegtuig. Virgin Galactic pioniert ook op de beurs. Lang voor de hype trok het in 2019 via een spac naar Wall Street, waar het parcours sindsdien grillig is. Onlangs verkocht de 70-jarige Branson voor 150 miljoen dollar aandelen om coronaverliezen bij zijn andere bedrijven te stelpen.

Virgin Galactic, dat in 2014 averij opliep na aan crash waarin een piloot stierf, heeft wel al klanten in de rij staan. Sinds de oprichting verkocht het zo’n 700 tickets voor 200.000 dollar per stuk, een prijs die intussen is opgelopen naar 250.000. Zij moeten wachten tot Branson himself de laatste testvlucht met succes uitvoert, mogelijk deze zomer al.

Een van de tickethouders, naast de acteur Leonardo DiCaprio en de zanger Justin Bieber, is de Belgische marketeer Chris Burggraeve. De voormalige marketingdirecteur van de biergigant AB InBev, die in New York woont, betaalde in 2011 een voorschot van 10 procent voor een ticket bij Virgin Galactic, ‘toen het nog maar een idee op papier was’. De rest van het bedrag betaalt hij honderd dagen voor de vlucht. ‘Men zei toen dat het in 2014 zou zijn, maar dat heb ik nooit geloofd.’ Burggraeve hoopt voor zijn zestigste verjaardag te vliegen. Ten laatste in 2024 dus.

Hij doet het om drie redenen. ‘Ten eerste: jeugdromantiek. De poster van Kuifje met zijn raket hing op mijn kamer. Ten tweede: mijn job. Ruimtevaart is het meest onderschatte superverhaal van de jongste vijftig jaar, dat we allemaal slapend hebben beleefd zonder goed de impact op ons leven vandaag te beseffen. Als marketeer wil ik daarvoor de ogen openen. Ik ben ervan overtuigd dat de volgende vijftig jaar een exponentieel grotere impact gaan hebben. En ten derde: om te leren en te ontleren. Al wat je fysiek en psychologisch als normaal ervaart, wordt in de ruimte op zijn kop gezet. Filosofisch is dat gigantisch inspirerend. Het maakt je rijker als mens daarover na te denken.’

Virgin Galactic laat zijn toekomstige passagiers niet zomaar wachten, maar bereidt hen voor met regelmatige trainingen in een simulator. De deelnemers zijn ook van alle walks of life. Niet enkel de rijkelui. ‘Je kan over ruimtereizen en interplanetair leven heel cynisch zijn, ik was dat in het begin deels ook. Maar hoe meer ik de technologie ontdek, hoe meer ik met mensen met kennis van zaken praat, hoe meer ik erover weet, hoe meer ik overtuigd ben dat het kan. En hoe meer ik overtuigd ben van het nut voor de mensheid.’

Ook voor Burggraeve heeft het weinig met toerisme te maken. ‘Je krijgt de kans als niet-astronaut een kleine bijdrage te leveren aan de democratisering van ruimtereizen. Door de medische kennis over de impact op het lichaam te vergroten, bijvoorbeeld.’ Hij gelooft sterk in een toekomst waarin suborbitale reizen met raketten de aarde ‘nog kleiner kunnen maken’, onder meer door de reistijd tussen New York en Sydney te reduceren tot een uur. ‘En als je een beetje verder durft te dromen: mijn kleinkinderen, als ik ze ooit heb, gaan mogelijk een leven à la The Jetsons leiden en denken: ‘Mijn bompa die leefde nog op de aarde, en alleen maar op de aarde?’’

Enkele bedrijven dromen nu al verder. Axiom Space, dat begin volgend jaar de drie ruimtetoeristen naar het ISS brengt, is van plan vanaf 2024 het aftakelende ruimtestation gradueel om te turnen naar een commercieel station door oude modules te vervangen door nieuwe en luxueuzere. Axiom haalde dit jaar nog 130 miljoen dollar op bij ernstige investeerders en huurde Philippe Starck, die over de hele wereld luxehotels inricht, in voor het interieur. De Franse designer tekende voor een retrofuturistisch ontwerp met crèmekleurige zachte binnenwanden en ledlichten die zich aanpassen aan de positie tegenover de aarde. En er zal wifi zijn, de Instagram- volgers hoeven niets te missen.

Chardonnay nippen

Nog ambitieuzer zijn ruimtehotels, waarvan meerdere bedrijven claimen dat ze er weldra een in de lucht hebben. Orbital Assembly Corporation uit Californië wil in 2027 beginnen te bouwen aan zijn Voyager Station, een gigantisch ronddraaiend wiel met een diameter van 200 meter. Door de rotatie heeft het een artificiële zwaartekracht, waardoor de gasten in de 24 hotelkamers in alle rust chardonnay kunnen nippen en naar de sterren staren. De tekeningen zien er te gek uit, maar het is zoeken naar informatie over hoe het bedrijf dit in zes jaar wil klaarspelen en hoeveel het zou kosten.

Spectaculaire uitzichten verzekerd vanuit het raam van elk ruimtehotel, maar de grenzen tussen wens en realiteit dreigen snel zoek te raken. Twee jaar geleden presenteerde het Amerikaanse Orion Span zijn hotel Aurora Station met de belofte dat toeristen enkele jaren later voor een kleine 10 miljoen dollar een week op vakantie in een baan om de aarde zouden kunnen. Vandaag lezen we op de website van Orion Span dat het de boeken heeft neergelegd en dat iedereen zijn voorschot van 80.000 dollar terugkrijgt. In ruimtetoerisme clashen grandioze dromen weleens met formidabele economische en fysieke uitdagingen.

Tot het allemaal zo ver is, zal nog veel met datums en deadlines worden gegoocheld. Laura Forczyk van Astralytics heeft een vuistregel. ‘Ik geloof geen enkele aangekondigde datum voor toeristische vluchten. Missies die gepland staan binnen het komende jaar vertrekken waarschijnlijk met heel weinig vertraging. Het is veel moeilijker te voorspellen wanneer nog niet operationele ruimtetuigen klaar zijn om passagiers te vervoeren. We kunnen ervan uitgaan dat er de komende tien jaar commerciële ruimtestations komen voor grotendeels wetenschappelijke doeleinden. Maar heuse ruimtehotels voor toeristen? Dat zal nog meerdere decennia duren.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud