interview

PS-vicepremier Dermagne: ‘Mijn droom? Het omkeren van de transfers'

Vicepremier Pierre-Yves Dermagne. ©Diego Franssens

‘Mijn droom is dat er volledige tewerkstelling komt, dat Wallonië een nettobetaler van de Belgische staat wordt en dat de transfers vanuit Vlaanderen worden omgekeerd.’ Maak kennis met vicepremier Pierre-Yves Dermagne - regionalist, pragmaticus en de nieuwe ‘Monsieur Propre’ van de PS.

‘Zal ik koffie zetten?’ Het is geen vraag die je vaak hoort uit de mond van een minister. Bij Dermagne is het noodzaak. Behalve hijzelf, zijn woordvoerder en een secretaresse is zijn kabinet aan de Brusselse Hertogstraat leeg. ‘Iedereen is thuis aan het werk. Dat is lastig bij de opstart van een nieuwe regering en een nieuw kabinet, maar moeilijk gaat ook. Een crisis opent de geesten. Voor corona had ik nog nooit een teleconferentie meegemaakt, nu doen we niets anders.’

Al weken hekelt de oppositie dat de regering-De Croo het wel heel breed laat hangen met meer dan 800 kabinetsmedewerkers. Dermagne gaat er prat op dat hij zijn budget niet volledig zal opsouperen. ‘Het personeelskader van mijn kabinet telt 64 posities, maar ik denk dat ik het met een 40-tal mensen kan bolwerken.’

Efficiëntie en soberheid zijn de begrippen waar de dertiger tot vervelens toe op hamert. ‘Noblesse oblige’, want de burgemeester van het kleine Rochefort moet in zijn nieuwe rol als de nummer twee van de federale regering, bevoegd voor Werk en Economie, het uithangbord worden van een nieuwe PS. Die PS realiseert waar de PTB alleen over toetert en breekt met de geschiedenis van schandalen.

Dankzij de schandalen zit Dermagne waar hij nu zit. Omdat zijn voorganger ontslag moest nemen, bracht de affaire- Publifin/Nethys hem in de vorige legislatuur in de Waalse regering. En bij de start van de huidige Waalse ploeg kreeg de jurist meteen de stiekeme verkoop van de Nethys-dochters VOO, Win en Elicio op zijn bord. Dermagne vernietigde die verkoop en zijn naam was gemaakt.

Voor mij is sociaaldemocraat alvast geen scheldwoord.

Sindsdien geldt hij als een van de invloedrijkste mensen in de PS. Hij overtuigde de partijtop om met de N-VA te spreken. ‘Wie Vlaanderen respecteert, moet openstaan voor de leidende politieke kracht ervan, hoe diep de ideologische kloof ook is. En ik respecteer Vlaanderen, vandaar dat ik zo snel mogelijk goed Nederlands wil leren spreken. Mijn vrouw heeft Vlaamse roots - haar familie komt uit Lubbeek - maar ik heb de taal jarenlang te weinig gebruikt om vlot te kunnen spreken. Ik had een taalbad in Spa gereserveerd, maar ook dat is helaas geschrapt door corona.’

U hebt nog wel even de tijd om in de luwte te oefenen. Frank Vandenbroucke (sp.a) is het socialistische uithangbord van deze regering. Steekt dat niet?

Pierre-Yves Dermagne: ‘Dat is een bewuste keuze. Premier Alexander De Croo (Open VLD), minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (sp.a) en coronacommissaris Pedro Facon staan in het midden van de actie. Zij communiceren en het heeft weinig zin daar veel aan toe te voegen. Laat mij maar werken aan de uitvoering van het regeerakkoord en de opmaak van een relanceplan.’

Bent u gewaarschuwd voor Vandenbroucke? Uw partij heeft geen al te beste herinneringen aan hem.

Dermagne: (glimlacht) ‘In de PS is een nieuwe generatie opgestaan en daar leeft die herinnering aan de spanningen met Vandenbroucke niet. Hij is the right man on the right place.’

Vandenbroucke was een lastpost voor de PS omdat hij te hervormingsgezind was. Is er iets veranderd? Het regeerakkoord is zeer concreet als het gaat over het uitdelen van geld en zeer vaag als het gaat over hervormingen.

Dermagne: ‘Kijk, in eerste instantie wilden we dat de terugkeer van de PS in de federale regering tot sociale vooruitgang leidde. Maar anders dan het hoe soms wordt voorgesteld, geeft het regeerakkoord wel degelijk uitzicht op een reeks diepgaande hervormingen. Het klinkt misschien vreemd, maar ik neem dit engagement tijdelijk op. Ik ga niet voor de rest van mijn leven in de politiek zitten. In de periode dat ik politicus ben, wil ik dingen in beweging zetten. Op basis van mijn visie, maar pragmatisch en met respect voor andere meningen. Anders was ik deze zomer geen week op het hoofdkwartier van de N-VA gaan kamperen om te proberen een paars-gele regering te vormen.’

‘De intenties in het regeerakkoord zijn niet vrijblijvend. Over de pensioenen bijvoorbeeld staat er dat de minister in de loop van volgend jaar al met een hervormingsvoorstel moet komen. Daar wordt nu al aan gewerkt. Het verschil met de vorige regering is dat we het sociaal overleg opnieuw de plaats geven die het verdient. Daarom zeggen we nu nog niet wat moet gebeuren. Als je dat doet, neem je de sociale partners niet serieus.’

De sociale partners - en met name de FGTB - waren de jongste jaren vaak een remmende factor. Als ze nog tot akkoorden komen, is het net over het uitdelen van geld.

Dermagne: ‘Waarom stonden ze op rem? Omdat er geen echt sociaal overleg was. Sociaal overleg, dat is niet de regering die afkomt met een project en zegt dat het te nemen of te laten is. Het is een dialoog die tot stand moet komen. En dat kan tot resultaten leiden. Kijk eens hoe gereageerd is op de coronacrisis. In veel bedrijven was telewerk taboe, maar door corona is dat van de ene op de andere dag veranderd. Daar zijn op de werkvloer goede afspraken over gemaakt, waardoor de economie kon blijven draaien. De crisis heeft getoond dat we snel dingen kunnen doen die jaren onmogelijk leken. Mijn leidmotief is een uitspraak van Winston Churchill: ‘Never let a good crisis go to waste.’ Laat ons deze crisis aangrijpen om ons land en onze economie beter te maken.’

Als je vindt dat de staat een grote rol moet spelen in de samenleving, moet je er eerst en vooral toe bijdragen dat die staat goed wordt bestuurd.

Weinig landen moeten de crisis te lijf gaan met zo’n grote staatsschuld. Baart u dat zorgen? Of bent u van de school van Guy Mathot, die zei dat het begrotingstekort zal verdwijnen zoals het gekomen is?

Dermagne: ‘Ik beleef er geen plezier aan dat de schuld toeneemt. Ik ben een socialist gestionnaire. Als je vindt dat een staat een grote rol moet spelen in de samenleving, moet je er eerst en vooral toe bijdragen dat die staat goed wordt bestuurd. Maar iedereen moet erkennen dat we een bijzondere periode meemaken. We moeten tot elke prijs onze zorg overeind houden en levens redden. We moeten er ook alles aan doen opdat onze bedrijven kunnen overleven en onze economie zo min mogelijk wordt geraakt. ‘Whatever it takes.’ We kunnen dat doen omdat we kunnen lenen tegen een rente die dicht bij nul ligt. Tegelijk zijn we nu al bezig met het postcoronatijdperk. We bereiden een relanceplan voor, waardoor we snel weer moeten kunnen aanknopen met economische groei.’

Pierre-Yves Dermagne: ‘Het is niet door met een megafoon in een betoging te lopen dat je de laagste pensioenen verhoogt.’ ©Diego Franssens

Uw ambitie om tot een werkzaamheidsgraad van 80 procent te komen lijkt niet meer haalbaar.

Dermagne: ‘Ik ga daar niet over liegen: het is moeilijker geworden. Maar we moeten die doelstelling behouden, want ze dwingt ons zo snel als mogelijk vooruitgang te boeken. Mijn droom is dat er volledige tewerkstelling komt, dat Wallonië een nettobetaler aan België wordt en dat de transfers omgekeerd worden. Ik ga er alles aan doen om dat mogelijk te maken en als het lukt, zal ik gelukkig en trots zijn. Maar ik besef als de beste dat we nog ver van dat doel afzitten.’

Is goed bestuur echt mogelijk in een land dat zo complex is als het onze? De Waalse arbeidsmarkt zou gediend zijn bij meer regionale competenties.

Dermagne: ‘Dat moet u mij niet vertellen. Zoals u weet, ben ik een overtuigd regionalist. Sinds ik me politiek geëngageerd heb, pleit ik voor een hervorming van de staat. En dat doe ik nog altijd. Voor mij staat een zo efficiënt mogelijke dienstverlening voor burgers en ondernemingen voorop.’

Hoe vertaalt uw regionalisme zich eigenlijk? Bent u voor een onafhankelijk Wallonië?

Dermagne: ‘Neen. Maar ik vind wel dat Wallonië wat trotser mag zijn op zijn realisaties. Ik kijk gefascineerd naar Vlaanderen, dat heel sterk is in het etaleren van zijn successen en er met de vijf Vlaamse resoluties in geslaagd is een redelijke consensus over zijn toekomst te bereiken. Ik vind dat Wallonië wel wat Vlaamser mag zijn. Maar ik ben vooral een pragmaticus en geen romanticus. Ik zing niet elke ochtend Le Chant des Wallons.’

‘Ik ben vooral voor meer institutionele eenvoud aan Franstalige kant. Dat wil zeggen dat ik pleitbezorger ben van een model waarbij de federale overheid samenwerkt met vier aparte entiteiten - Vlaanderen, Wallonië, Brussel en het Duitstalige gebied - en waarbij meer bevoegdheden exclusief naar de deelstaten gaan.’

De groei van het Vlaams Belang is een van de redenen waarom ik in de PS sterk voor onderhandelingen met de N-VA heb gepleit.

Dan zal u in deze Vivaldi-regering op uw honger blijven. Er zijn wat vage intenties voor een staatshervorming, maar die zal MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez netjes begraven.

Dermagne: ‘Het regeerakkoord is duidelijk: deze legislatuur dient om een staatshervorming voor te bereiden. Op institutioneel vlak is het een overgangslegislatuur, waarin we een breed maatschappelijk debat gaan opzetten over de toekomst van het land, wat ook heel goed is. Het kan ook niet anders, want onder de vorige regering werden geen grondwetsartikelen ter wijziging aangeduid. Ik heb er vertrouwen in dat we dat zonder taboes zullen bekijken.’

Had u niet liever een paars-gele regering met de N-VA gemaakt?

Dermagne: ‘Gedane zaken nemen geen keer, dus het heeft geen zin om daarin te blijven hangen. Ik ben een van de personen in de PS die het sterkst gepleit hebben voor onderhandelingen met de N-VA. Toen na het uitbreken van de coronacrisis de posities bij de N-VA begonnen te schuiven en de partij zich toch bereid toonde tot een herfinanciering van de gezondheidszorg, vond ik dat we het toch moesten proberen.’

Bij gebrek aan een Vlaamse meerderheid zullen Open VLD en CD&V constant onder vuur liggen van het oppositiefront N-VA-Vlaams Belang. Bent u bezorgd over de uitkomst in 2024 in Vlaanderen?

Dermagne: ‘De groei van het Vlaams Belang baart mij zorgen. Dat is zeker een van de redenen waarom ik in de PS sterk heb gepleit voor onderhandelingen met de N-VA. Ik ben me dus bewust van de moeilijke positie waarin onze Vlaamse partners zich bevinden, maar dat moet ook wederzijds zijn. Ook in Franstalig België hebben we de PTB in onze nek.’

Is het regeerakkoord centrum of centrumlinks?

Dermagne: (lacht) ‘Met Vincent Van Quickenborne en Alexander De Croo (Open VLD) die voortdurend Ronald Reagan citeren, kan je moeilijk zeggen dat deze regering links is. Dit regeerakkoord bespeelt een heel breed politiek spectrum. Het is een akkoord à la Belge.’

Hoe tevreden bent u met de nieuwe effectentaks van Vincent Van Peteghem (CD&V)? De PS had vast iets symbolischer gewild.

Dermagne: ‘Nee, de nieuwe effectentaks is de vrucht van een akkoord in de regering. We hadden inderdaad ook een ander juridisch vehikel kunnen zoeken, maar hierover was een akkoord mogelijk, dus gaan we ervoor. Het is een symbool, omdat het de eerste keer is dat we echt het kapitaal gaan belasten. Maar het is vooral een heel evenwichtig instrument, waarbij we van de sterkste schouders solidariteit vragen bij het bestrijden van de grootste gezondheidscrisis van onze tijd, want daar moet de opbrengst naartoe vloeien.’

Wat als de Raad van State straks zegt dat het instrument juridisch geen lang leven beschoren is, zoals de eerste effectentaks?

Dermagne: ‘Als er een juridisch probleem opduikt, zullen we uiteraard vragen dat het wetsontwerp aangepast wordt. Blijkt er een fundamenteel probleem, dan moeten we over iets anders een akkoord vinden.’

De reële huurinkomsten belasten? Er is een gerechtelijke uitspraak. U zou dat kunnen eisen.

Dermagne: ‘Dat staat niet in het regeerakkoord, dus ga ik dat niet doen. Minister Van Peteghem zal een oplossing zoeken voor de situatie van de verhuurders in het buitenland. Maar voor de rest is de discussie over huurinkomsten voer voor de brede hervorming van de fiscaliteit, die pas tegen het einde van de legislatuur op papier moet staan en waarvan de uitvoering voor de volgende legislatuur is.’

In de campagne was de PS bijna even strijdbaar als de PTB. Maar als wij uw discours nu horen, klinkt u vooral als een sociaaldemocraat.

Dermagne: ‘Voor mij is sociaaldemocraat alleszins geen scheldwoord. Ik ben een man van concrete realisaties. Het is niet door show te verkopen op sociale media of met de megafoon in betogingen te lopen, dat je de laagste pensioenen verhoogt of de gezondheidszorg herfinanciert. Het is door hard te werken en akkoorden te sluiten. In Wallonië heb ik de handen in elkaar geslagen met de bouwsector om de publieke huisvesting te moderniseren. Is dat socialistisch of sociaaldemocratisch? Daar gaat het mij niet om: het is een concrete verbetering voor de mensen en de economie.’

Hoe wordt iemand uit Rochefort eigenlijk socialist?

Dermagne: (lacht) ‘Ik ben de kleinzoon van een postbode en een cheminot en de zoon van zelfstandigen. Mijn ouders waren de eersten in hun familie die, met behulp van een studiebeurs, hogere studies hebben gedaan. Ik heb ze altijd weten werken: in de week, ’s avonds en in het weekend. Hun afkomst heeft van hen misschien geen socialisten met een partijlidkaart gemaakt, maar ze zijn wel links. Ik ben dus het product van de solidariteit, maar ook van zelfstandigen die nooit hun uren hebben geteld. Die erfenis heeft me gevormd.’

Uw vader is de bekende mensenrechtenstrijder Jean-Marie Dermagne, een echte soixante-huitard en anarchist. Het contrast met u kan niet groter zijn.

Dermagne: ‘We delen gemeenschappelijke waarden, maar op veel vlakken verschillen we ook van mening. Als advocaat heeft hij ervoor gekozen zich maatschappelijk te engageren. In de jaren 80 heeft hij de antirakettenbetogers verdedigd en later ook Roberto D’Orazio (de Waalse syndicalist die in 1997 hardhandig protesteerde tegen het faillissement van de staalfabriek Forges de Clabecq,red.). Het klopt dat hij libertair is en ik niet. Het is de omkering van de generaties: doorgaans zijn de kinderen radicaler dan hun ouders, bij ons is het andersom.’

Pierre-Yves Dermagne (39)

> PS-vicepremier en minister voor Werk en Economie in de regering-De Croo.

> De jurist van opleiding werkte na zijn studies op verschillende PS-kabinetten.

> Werd 2006 provincieraadslid in Namen, in 2012 gedeputeerde van de provincie.

> Raakte in 2014 verkozen in het Waals Parlement en werd in 2017 Waals minister van Lokale Besturen, Steden, Huisvesting en Energie.

> Kreeg na de verkiezingen van 2019 de portefeuille Lokale Besturen en Huisvesting in de Waalse regering.

> Maakte in oktober de sprong naar de federale regering.

> Is ook titelvoerend burgemeester van Rochefort.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud