Aardgasoorlog aan de Noordzee

De gasnetbeheheerder Fluxys is al jaren een twistappel voor zijn grootste aandeelhouders, de Franse energiegroep Suez en de Belgische gemeenten (Publigas).

(tijd) -Suez stemde er al mee in zijn meerderheidsbelang in de Belgische pijpleidingen af te bouwen, maar eist nog steeds de controle over het aardgasknooppunt in Zeebrugge op. Dat wil niet iedereen in België zomaar laten passeren.

Wat is het gasknooppunt in Zeebrugge?

De bekendste en meest zichtbare aardgasinstallatie in Zeebrugge is de terminal om aardgas per schip in te voeren. Dat gebeurt met zogenaamde lng-schepen die sterk gekoeld aardgas (-161°C) bevatten. Door die koeling wordt het aardgas vloeibaar en compacter en gemakkelijker te transporteren.

In Zeebrugge arriveren ook twee onderzeese pijpleidingen: een gasaanvoerlijn uit Noorwegen en de Britse Interconnector. Die Interconnector was aanvankelijk een aanvoerlijn om Brits gas naar het vasteland te brengen, maar door de uitputting van de Britse gasvoorraden wordt de pijplijn vooral gebruikt om gas naar het Verenigd Koninkrijk te brengen, onder meer via een pijpleidingnet vanuit Rusland over Duits en Belgisch grondgebied. Vanuit Zeebrugge vertrekt ook een pijpleiding naar Frankrijk.

Dat alles maakt van Zeebrugge een van de meest interessante gasknooppunten in West-Europa. Dankzij tradingmogelijkheden op die zogenaamde hub is de gasprijs in Zeebrugge een referentie geworden in allerlei gascontracten.

Hoe groot is de lng-haven?

De lng-terminal in Zeebrugge is een belangrijke aanvoerroute om aardgas in ons land te krijgen. De terminal had jarenlang een capaciteit van 4,5 miljard kubieke meter maar verdubbelde recent van omvang tot 9 miljard kubieke meter aardgas per jaar. Dat is meer dan de helft van het jaarlijkse gasverbruik in België.

Dat betekent niet dat de helft van het Belgische gasverbruik via de haven wordt ingevoerd. Het overgrote deel komt via pijpleidingen uit Noorwegen en Nederland ons land binnen. Een deel van het gas uit de haven vindt door ons land zijn weg naar de buurlanden.

De terminal wordt ook niet voortdurend gebruikt. Omdat het aanmeren en lossen van het schip erg lang duurt, kunnen 110 lng-schepen aanmeren. Maar dat aantal wordt lang niet gehaald omdat de aardgasprijzen in andere markten als Azië hoger liggen dan in België. Handelaars kiezen er daarom voor om gasboten die oorspronkelijk bestemd waren voor levering in België af te leiden naar Aziatische lng-havens.

Waarom is Zeebrugge belangrijk voor België?

Het is altijd goedkoper om aardgas in te voeren via een eigen invoerhaven dan via een verder gelegen haven met bijkomende transportkosten tot gevolg. De aanwe- zigheid van de andere pijpleidingen in Zeebrugge versterkt die rol.

Specialisten zijn het erover eens: voor de consumenten is het altijd interessant om vlakbij een grote handelsplaats te zitten. Dat biedt garanties om de beste marktprijs te bekomen. En dat heeft men in het buitenland ook begrepen. In Nederland kijkt men al enkele jaren met afgunst naar het succes van Zeebrugge. De haven van Rotterdam probeert door gigantische investeringen in lng-terminals de plaats van Zeebrugge over te nemen.

Waarom wil Suez Zeebrugge in handen krijgen?

Suez gelooft sterk in de synergie tussen aardgas en elektriciteit, zeker na de fusie met Gaz de France (GDF). De groep wil de gasbevoorrading voor de eigen elektriciteitscentrales en alle klanten in België en de buurlanden verzekeren via Zeebrugge. Daarnaast haalt de groep een groeiend deel van haar winst uit trading en arbitrage. De controle van het gasknooppunt kan daarbij helpen.

Wat ook meespeelt, is dat Frankrijk, de grootse aandeelhouder van fusiegroep GDF Suez, een erg actief beleid voert om 's lands energiebevoorrading te verzekeren. De controle over een belangrijke terminal op een boogscheut van Parijs hoort daarbij.

Waarom is er verzet tegen de controle van Suez?

Heel wat politici vinden dat de controle over de gasinfrastructuur, inclusief de terminal, in publieke handen moet zijn. Een onafhankelijk net, in handen van de gemeenten, zou de beste kansen bieden voor een goed werkende geliberaliseerde energiemarkt.

Maar er spelen ook andere motieven mee. Sommige sleutelfiguren vinden dat de terminal al genoeg gekost heeft zodat de winsten die Zeebrugge nu oplevert niet zomaar aan Parijs geschonken moeten worden. Sinds de ondertekening van het eerste lng-contract, met Algerije, is er heel wat overheidsgeld gespendeerd. België heeft de gasleverancier Algerije heel wat geld toegestopt om de aardgasproductie er op te starten.

Bovendien werd zwaar geïnvesteerd om de haven in Zeebrugge uit te breiden voor de gasterminal. En door de wafelijzerpolitiek vloeide destijds voor elke frank die in Zeebrugge werd gestopt ook een equivalent naar Wallonië en Brussel.

Ook de Belgische gasverbruiker betaalde al serieus voor de terminal. Omdat die niet op tijd klaar was, moest gedurende vier jaar het Algerijnse gas via de Franse terminal van Montoir van Gaz de France worden ingevoerd. Specialisten schatten dat de Belgische verbruikers daarvoor een prijs betaald hebben die overeenkomt met de kostprijs van die terminal. Ook de noodzaak van de versnelde afschrijving van de terminal, wat de gasfactuur indertijd de hoogte induwde, wordt nu in vraag gesteld. Die discussie lijkt op die van de omstreden versnelde afschrijving van de kerncentrales.

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud