Kosten van onthaal en BTW: een spel van kat en muis

Elke onderneming verzorgt zijn cliëntèle en voert prospectie voor het aantrekken van nieuwe cliëntèle. Uitnodigingen voor opendeurdagen, voetbaletentjes en andere manifestaties bij de lancering van een product bijvoorbeeld zijn schering en inslag. Maar de notie 'kosten van onthaal' en de niet-aftrekbaarheid van de erop rustende BTW creëert onzekerheid bij de organisatie van publiciteitsstunten.

Een automerk lanceert een nieuw model of organiseert een jaarlijkse opendeurdag, uw belangrijkste leverancier nodigt u uit in de business-seats van een sportclub ter gelegenheid van een belangrijk sportevenement of u ontvangt een persoonlijke uitnodiging voor het golftornooi van uw beleggingsbank. Al deze manifestaties gaan gepaard met de creatie van een aangename sfeer rond de genodigden. Het aanprijzen van de producten staat centraal en de aanbieding van amusement, versnaperingen en drank is van ondergeschikt belang.

Voor de BTW-administratie gaat het om 'kosten van onthaal', waarvan de op de factuur aangerekende BTW (overeenkomstig artikel 45, § 3, 4° WBTW) niet voor aftrek in aanmerking komt. Maar de organisator van de happening meent dat deze handelingen te beschouwen zijn als reclame, waarvan de BTW wel aftrekbaar is.

Onder artikel 45 § 3, 4° WBTW staat volgende oneliner: 'Voor aftrek komt niet in aanmerking de belasting ter zake van: kosten van onthaal.' Wat met kosten van onthaal is bedoeld, is niet verklaard. Evenmin geven de voorbereidende werken aan welke kosten onder deze noemer vallen. Bij betwisting moet de rechter de bedoeling van de wetgever maar achterhalen.

In een BTW-Aanschrijving van 1970 geeft de minister van Financiën volgende niet-bindende interpretatie van 'kosten van onthaal': 'De kosten op het stuk van public relations gedaan voor onthaal, ontvangst en vermaak of ontspanning van aan het bedrijf vreemde bezoekers, inzonderheid leveranciers en klanten. Hiermee wordt alle BTW bedoeld die betrekking heeft op onthaal.' Deze definitie is al even onverstaanbaar als de wet zelf en werd in een vonnis (Rb1A Antwerpen, 16 mei 1995) omschreven als 'de volmaaktheid op het gebied van nietszeggendheid'.

Deze omschrijving is duidelijk veel te ruim opgevat. Bij een rigide toepassing zijn de implicaties immers niet te overzien. Bijna alle kosten die de onderneming maakt, vallen eronder, ook investeringen. Elke toonzaal en elke inrichting die vrij toegankelijk is voor het publiek valt onder deze noemer. Niet alleen de BTW op het aangeboden drankje, maar ook de BTW op de gehele showroom komt op deze basis niet voor aftrek in aanmerking. De administratie voelde dan ook de noodzaak voor een administratieve toegeving en besliste (E.T. 96.653 van 6 maart 2000) dat niet als kosten van onthaal worden aangemerkt 'de kosten van inrichting van wachtzalen, burelen of ontvangstlokalen en andere soortgelijke ruimten, en evenmin de kosten die betrekking hebben op de goederen die deze ruimten uitrusten (zetels, tafels, kapstokken, asbakken, enz...) of versieren (bloemen, planten, muurdecoraties of andere) die door een belastingplichtige worden gemaakt, met het oog op de ontvangst van klanten en leveranciers in zijn onderneming, in de gewone omgeving en omstandigheden waarin professionele en commerciële contacten normaal plaatsvinden.' De aftrek van de BTW voor deze kosten is dus wel toegestaan. Maar de creatie van uitzonderingen doet afbreuk aan de rechtszekerheid. Niemand weet nog waar zich aan te houden.

Afhankelijk van de politieke noden voerden de ministers van Financiën nog andere uitzonderingen in. De administratie oordeelde bijvoorbeeld dat de BTW op de uitgaven met betrekking tot het gebruik van de business-seats of loges aftrekbaar is als de onderneming één of andere vorm van reclame voert. Mutatis mutandis gold dit ook voor andere sportmanifestaties (tennis, volleybal, enz.) en van culturele manifestaties (theater, bioscoop, concerten, enz.) waarvan de organisatie onderworpen is aan de BTW. Deze kosten zijn wel reclame-uitgaven aangezien volgens de minister 'de verrichtingen het overbrengen van een boodschap impliceren waarin de kwaliteiten van een product of een dienst uitdrukkelijk worden aangeprezen'.

Andere uitzonderingen betreffen de uitgaven gedaan om parkeergelegenheid ter beschikking van klanten en leveranciers te stellen en de kosten voor de terbeschikkingstelling van een hostess op een handelsbeurs.

Artikel 17.6 van de Zesde BTW-Richtlijn bepaalt dat de uitgaven die geen strikt professioneel karakter hebben, zoals weelde-uitgaven en uitgaven voor ontspanning en representatie, in elk geval van het recht op aftrek uitgesloten zijn. Deze richtlijn maakt een onderscheid tussen uitgaven met een professioneel karakter en uitgaven voor ontspanning en representatie.

Daarmee rekening houdend moet het toepassingsveld van het begrip 'kosten van onthaal' worden beperkt tot die kosten die ten behoeve van klanten of gasten worden gemaakt, waarbij men alleen streeft naar het creëren van een algemeen gunstige atmosfeer tegenover de onderneming. Als de kosten de directe verkoop beogen of worden gemaakt met het oog op reclame voor welbepaalde producten, dan gaat het dus om reclame.

In het Mediaxis-arrest bevestigde het hof van beroep van Antwerpen dit standpunt rond de uitreiking van de 'Gouden Prosper' (Antwerpen, 15 maart 1999): 'In die omstandigheden moet worden besloten dat deze prijzen rechtstreeks de publicatie van het tijdschrift zelf betreffen en ertoe strekken te doen geloven dat het weekblad zich in het bijzonder interesseert aan, enerzijds de popmuziek, anderzijds maatschappelijk belangrijk geachte personen. Aldus grijpt NV Mediaxis deze gebeurtenissen aan om het eigen lezerspubliek aan zich te binden, en om een bredere lezerskring te verwerven. De kosten die gepaard gaan met de organisatie van de uitreiking van de prijzen zijn daarom geenszins als kosten van onthaal te beschouwen (des te minder overigens nu uit de publiciteit blijkt dat toegangsticketten moeten worden gekocht), maar zijn zuivere publiciteitskosten.'

Ook het Europees Hof van Justitie boog zich in drie arresten over het begrip 'publiciteitskosten', in het kader van het bepalen van de plaats van de dienst (H.v.J., 17 november 1993). Onder het begrip 'diensten op het gebied van reclame' vallen volgens het Hof ook:

a) de verkoop door een reclamebedrijf aan zijn cliënt van roerende lichamelijke zaken die zijn bestemd voor verspreiding onder de consumenten.

b) de diensten van een reclamebedrijf in het kader van diverse manifestaties, zoals recreatieve bijeenkomsten en cocktailparty's.

c) de vervaardiging van reclamemiddelen, ook wanneer deze handelingen de doorgifte van een reclameboodschap meebrengen of met die doorgifte onlosmakelijk zijn verbonden

d) de verkoop van roerende lichamelijke zaken in het kader van een reclamecampagne, en diensten die worden verricht in het kader van 'public-relations'-manifestaties, zoals persconferenties, seminaries, cocktailparty's, recreatieve bijeenkomsten en dergelijke, ook wanneer deze handelingen de doorgifte van een reclameboodschap meebrengen of met die doorgifte onlosmakelijk zijn verbonden

e) de diensten op het gebied van reclame een BTW-regeling in te voeren en te handhaven die promotieactiviteiten van dit begrip uitsluit, ook indien die activiteiten de doorgifte van een boodschap meebrengen die tot doel heeft, de consumenten over het bestaan of de kwaliteiten van het betrokken product of de betrokken dienst te informeren teneinde de verkoop ervan te stimuleren.

Het Europees Hof van Justitie klaagt het onderscheid aan tussen reclame in de enge zin en 'verkoopsbevordering', zoals de organisatie van manifestaties, zoals opendeurdagen kwalificeren.

De uitzondering op het algemeen principe moet dus in strikte zin worden uitgelegd. De notie kosten van onthaal is beperkt tot de kosten die effectief en uitsluitend bestemd zijn voor het onthaal van personen vreemd aan de onderneming en niet voor de organisatie van evenementen met publicitaire doeleinden. Hopelijk wordt dit onderscheid bevestigd in de Belgische rechtspraak.

Advocaat-vennoot bij Dauginet & Co in Antwerpen.

www.dauginet.com

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud