interview

Stan Monstrey, de held van de transgenders

Plastisch chirurg Stan Monstrey deed wereldwijd expertise op in transgenderoperaties. ©Stefaan Temmerman

Transgenders in Vlaanderen en ver daarbuiten dragen hem op handen. Toch heeft professor Stan Monstrey, plastisch chirurg van het UZ Gent én wereldautoriteit in transitieoperaties, een dubbel gevoel bij de recente aandacht voor transgenders. ‘Een outing zou beter een non-event zijn.’

Van over de hele wereld komen ze naar Gent. Voor mannen die vrouw willen worden en voor vrouwen die liever een man zijn, is het Universitair Ziekenhuis van Gent het mekka. Gespecialiseerde websites en blogs zijn vol lof voor Stan Monstrey, een expert in plastische chirurgie voor transgenders. In enkele jaren tijd ging het aantal patiënten dat hij behandelt maal vier. Elke week helpt hij drie à vijf transseksuelen. De helft komt voor een kleine correctie, zoals een borstcreatie, de andere helft voor een volledige transitie.

Was u verrast door de belangstelling voor Boudewijn/Bo Van Spilbeeck?
Stan Monstrey: ‘Toch wel. Een 58-jarige BV die zich out, dat gebeurt niet elke dag. Maar het zou beter een non-issue zijn, net zoals homoseksualiteit dat vandaag is. Ik zou het liever als normaal zien.’

‘Vroeger waren transgenders iets voor alternatieve milieus. Nu merk je soms niet meer dat iemand transgender is. In mijn beginjaren moest ik nog een afzonderlijke dag uitkiezen voor mijn consultaties, zodat de transgenders niet samen met de andere patiënten in de wachtzaal zouden zitten. Die tijd is gelukkig voorbij.’

Zijn transgenders meestal mensen op leeftijd?
Monstrey: ‘Niet per se. Vroeger noemden we die mensen secundaire transseksuelen. Het gaat om mensen die er soms 20 of 30 jaar tegen hebben gevochten. Vaders met kinderen die plots beseffen dat ze geen andere keuze hebben.’

‘Ik heb een pater familias gezien, met kinderen en kleinkinderen, uit een conservatieve familie. Hij bezat en leidde een groot bedrijf. Met een coming-out zou hij alles verliezen. Een transitie was dus niet mogelijk. Toch zat het in hem. Na veel wikken en wegen heeft hij beslist een beperkte dosis hormonen te nemen, om zich toch wat meer vrouw te voelen. Zo moest hij minder lijden.’

Je hebt mensen die helemaal vrouw zijn of helemaal man, maar je hebt ook veel daartussen. Een beslissing voor een behandeling is daarom nooit evident.
Stan Monstrey
Plastisch chirurg

Maar u ziet ook steeds meer jongeren?
Monstrey: ‘Dat is een positieve evolutie. Iedereen die hier op latere leeftijd komt, heeft spijt dat hij niet eerder is gekomen. Mijn patiënten zijn steeds jonger. De puberteit wordt soms geremd om te vermijden dat het lichaam zich ontwikkelt in een richting die de adolescent niet wil. Dat gebeurt in overleg met de ouders, natuurlijk. Niet elk kind dat een beetje crossgendergedrag vertoont, wordt meteen behandeld. We volgen ze wel steeds meer van jongs af aan op.’

Hoe jong?
Monstrey: ‘80 à 90 procent van de transjongens, of meisjes die een jongen willen worden, zijn amper 18 jaar. Transmeisjes, of jongens die een meisje willen worden, zijn voor 90 procent tussen 18 en 22 jaar.’

Is 18 jaar voor u de leeftijdsgrens?
Monstrey: ‘We mogen niemand opereren die jonger is dan 18. Dat is wettelijk bepaald. Borstcorrecties doen we wel vanaf 17 jaar, omdat sommigen er zo op zitten te wachten. Maar 18 jaar is nog jong. Meisjes en jongens van 18 hebben niet altijd de maturiteit om dergelijke, toch wel onomkeerbare, operaties te ondergaan.’

‘Als ik een jonge man opereer die vrouw wil worden, een transvrouw, dan vraag ik altijd aan de ouders hoe ze dat ervaren. Ze hebben 18 jaar een jongen gehad en plots hebben ze een meisje. Was dat een schok? Wel, ik heb al te horen gekregen dat ze gewoon blij zijn dat hun jongen geen homo is. Liever transseksueel dan homo dus, terwijl de impact van zo’n operatie op iemands leven immens is. En onomkeerbaar. Maar transseksualiteit kunnen mensen blijkbaar plaatsen omdat ze het een biologische oorzaak kunnen geven.’

Transseksualiteit kwam recent vaak in de media door VTM-journalist Boudewijn Van Spilbeeck die zich liet ombouwen tot Bo. ©Thomas Geuens / VTM

Is dat terecht?
Monstrey: ‘De manier waarop we over man of vrouw, heteroseksueel of homoseksueel denken, is niet helemaal juist. Zelfs de meerderheid van de transseksuelen denkt net als onze maatschappij dichotomisch. Zijn ze geboren als een meisje, dan willen ze een man worden. Voor de volle 100 procent. En omgekeerd. Maar het is allemaal niet zo zwart-wit. Aan mijn studenten toon ik dat met foto’s. Er is een continuüm in geslachtsorganen: aan de ene kant heb je de penis en aan de andere kant de vagina, maar tussenin bestaan nog heel veel mogelijkheden.’

‘Bij transgenders is dat net hetzelfde: je hebt mensen die helemaal man zijn en anderen die helemaal vrouw zijn, maar je hebt ook veel daartussen. Er zijn ook mensen die het ene moment wat meer vrouw zijn en het andere moment wat meer man. Een beslissing om een behandeling te ondergaan, is daarom nooit evident. Het is de taak van het hele genderteam hier om de patiënten te helpen hun ware ik te vinden.’

Is transseksualiteit aangeboren of zit het in je hoofd?
Monstrey: ‘Het is er gewoon. Het is nature én nurture. De natuurlijke aanleg en de omgeving. We gaan er wel steeds meer van uit dat het nature is. Om het eenvoudig te zeggen: het gaat om vrouwelijke hersenen in een mannelijk lichaam, of omgekeerd. De ene heeft iets meer aanleg dan de andere, maar in het hele spectrum kan nurture wel belangrijk zijn. Ik kan me voorstellen dat het feit dat je in Afghanistan woont een invloed heeft op een coming-out.’

Dus je kan het onderdrukken?
Monstrey: ‘Eigenlijk niet, het is geen keuze.’

Tegen een meisje dat een jongen wil worden, zeg ik duidelijk: it wil never be the real thing. Daar moet je mee kunnen leven.
Stan Monstrey
Plastisch chirurg

Hoe bent u zelf bij plastische chirurgie voor transgenders terechtgekomen?
Monstrey: ‘Een borstreconstructie gebeurt regelmatig, dus ik ging het wat verder zoeken. Dertig jaar geleden ben ik een paar keer in Amsterdam gaan kijken hoe dat ze dat daar deden. Ook in Thailand ben ik vaak geweest. Ik heb daar vrienden voor het leven gemaakt. We wisselen nog steeds expertise uit. Toen zijn we hier in Gent begonnen. Eerst was er elke zoveel maanden een patiënt, nu zijn het er drie à vijf per week. Transgenders zijn trouwens veeleisende patiënten. Het moet - volkomen terecht - close to perfection zijn.’

Wat is moeilijker, een man omvormen tot een vrouw, of een vrouw tot een man?
Monstrey: ‘Ik zeg altijd: geef gelijk welke vrouw mannelijke hormonen, druk de borsten plat en doe ze mannenkleren aan en na verloop van tijd ziet ze eruit als een man. Haar stem zal zakken, ze zal baardgroei krijgen en wordt zelfs een beetje kaal. Soms heeft ze nog een beetje een dikkere poep of is ze wat kleiner van gestalte, maar als je haar op straat ziet, zal iedereen zeggen: ‘Dat is een man.’’

‘Helaas is het tegenovergestelde niet waar. Als je een man vrouwelijke hormonen geeft, gaat zijn stem niet hoger. Hij krijgt misschien wat meer vet, maar hij blijft grotendeels mannelijk. Voor die patiënten is esthetische chirurgie essentieel om als vrouw te kunnen doorgaan. Zeker als iemand een mannelijke neus heeft, een zware kin en dikke wenkbrauwen, is dat soms bijna belangrijker dan de genitale chirurgie. Want daar zit je continu op te kijken.’

Komt er bij uw werk als chirurg ook veel psychologie te pas?
Monstrey: ‘Een patiënt moet zich voor zijn plastisch chirurg letterlijk en figuurlijk blootgeven. Een transjongen die heel overtuigd een jongen wil zijn, met het hele gamma, moet ik toch duidelijk maken: it will never be the real thing. Daar moet je mee kunnen leven, want anders zal je ongelukkig zijn.’

‘We hebben veel transmannen die op een penistransplantatie wachten, maar dat is technisch zeer complex. Tot nu toe is het zeer uitzonderlijk, zelfs al is het in theorie min of meer mogelijk. Hetzelfde met de transplantatie van baarmoeders, die is zelfs nog moeilijker. De wetenschap staat nog niet ver genoeg.’

©Stefaan Temmerman

Verwacht u dat meer transgenders zullen aankloppen door Bo Van Spilbeeck?
Monstrey: ‘Ja, dat is altijd zo als transseksualiteit op tv komt. Ik hoorde dat het Transgender Infopunt vijf keer meer meldingen heeft gekregen.’

‘Soms vragen ze me hoe ik dat volhoud. Maar de voldoening achteraf is fenomenaal, net zoals als ik kinderen in ontwikkelingslanden met een gespleten lip en gehemelte behandel. De glimlach die je krijgt als ze daarna voor het eerst in de spiegel kijken, is onbetaalbaar.’

BIO Stan Monstrey
Stan Monstrey

Plastisch chirurg van het UZ Gent.

Wereldautoriteit in ingrepen bij transseksuelen.

Haalde in 1980 zijn doktersdiploma aan de Universiteit Gent. I

Werd in 1995 diensthoofd van de kliniek voor plastische heelkunde en het brandwondencentrum van het UZ Gent.

Gaf meer dan 1.400 voordrachten op congressen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content