Advertentie
Advertentie

Antwerpse diamantwereld in rep en roer na ontslag Epstein

Ari Epstein nam ontslag als CEO van de Antwerpse diamantkoepel AWDC. ©Photo News

De Antwerpse diamantwereld verteert de invoering van een nieuw traceer- en registratiesysteem om Russische diamant te bannen moeilijk. Er is niet alleen bezorgdheid over de werking, maar ook de vrees dat Antwerpen zijn positie als handelscentrum voor propere diamant verliest.

Het onverwachte vertrek donderdag van de CEO van het Antwerp World Diamond Centre (AWDC), Ari Epstein, heeft volgens diverse bronnen duidelijk gemaakt dat in de diamantwereld onenigheid heerst over het controlesysteem dat wordt uitgewerkt om Russische diamant te weren. Premier Alexander De Croo (Open VLD) slaagde er, samen met Epstein, in zo'n nieuw controlemechanisme binnen de G7, de zeven grootste westerse industrielanden, te doen aanvaarden. Om te verhinderen dat Russische diamant nog de Europese markt zou bereiken moet elke ruwe diamant langs Antwerpen passeren om gecertificeerd te worden. De toekomst van Antwerpen leek verzekerd.

Maar nog voor er sprake was van de ban op Russische diamanten hadden diamantbedrijven al hun beklag gedaan over de weinig transparante manier van werken van AWDC-topman Epstein. Die wist zich veertien jaar lang aan het hoofd van de Antwerpse diamantkoepel staande te houden door alles te bedisselen met de leiders van de belangrijkste twee gemeenschappen, de Joodse en de Indiase. Maar de machtsverhoudingen in die gemeenschappen zijn aan het schuiven, waardoor Epsteins positie almaar meer onder druk stond.

Advertentie

Men begrijpt in een land als Botswana niet waarom diamanten die uit hun mijnen komen eerst naar Antwerpen ter controle moeten, dan naar India om te slijpen en dan pas naar de Amerikaanse markt.

Een Antwerpse diamanthandelaar

Met zijn ontslag wilde Epstein volgens insiders duidelijk maken dat hij aan de goede kant staat en voor transparantie is, in tegenstelling tot zijn raad van bestuur en de diamantbedrijven. In een mededeling heeft de raad van bestuur van AWDC vrijdag bevestigd dat hij zich expliciet achter het traceer- en registratiesysteem schaart. Volgens De Croo is dat een goede zaak.

Neo-kolonialisme

Toch is het duidelijk dat het nieuwe controlemechanisme op behoorlijk veel kritiek stuit. 'Antwerpen heeft zich niet bepaald populair gemaakt op het wereldtoneel', klinkt het in de diamantwereld. Dat Antwerpen de enige 'ethische poortwachter' is voor de Europese markt, zet veel kwaad bloed. Zeker in Afrika, waar veel diamanten vandaan komen. Afrika beschouwt het als een staaltje van neokolonialisme, luidt de kritiek. 'De Afrikaanse diamantbedrijven zijn te weinig betrokken geweest bij deze plannen', zegt een trader.

Eenzelfde geluid horen we bij een andere Antwerpse trader. 'Men begrijpt in een land als Botswana niet waarom diamanten die uit hun mijnen komen eerst naar Antwerpen ter controle moeten, dan naar India om te slijpen en dan pas naar de Amerikaanse markt', zegt een diamanthandelaar. 'Waarom is Antwerpen nodig? Waarom kan zo'n G7-certificaat niet in een Afrikaans land uitgereikt worden? Waarom kan dat alleen in Antwerpen? Dat is, vermoed ik, ook de reden waarom een invloedrijke speler als De Beers zich kant tegen het hele systeem. Ik denk niet dat ze tegen een ban op Russische diamant zijn.'

Nog een tegenvaller is dat ook de Amerikanen in extremis hun kar hebben gekeerd. Ze wilden voorkomen dat Amerikaanse retailers, die niet van vandaag op morgen voldoende alternatieven voor de Russische steentjes vinden, de dupe zouden worden. En dus volstaat het voor de Amerikanen dat diamanthandelaars op hun erewoord op papier zetten dat het niet gaat om Russische diamant. Dat creëert een grijze zone, waardoor de positie van Antwerpen als poortwachter ondermijnd is.

Vertragingen

Als een lot van 10.000 stenen in Antwerpen aankomt, vergt dat veel tijd om te controleren. Het is alsof elke banaan die in de haven van Antwerpen aankomt individueel gecontroleerd moet worden.

Een Antwerpse diamanthandelaar

In de Antwerpse diamantwereld is er ook bezorgdheid over de rompslomp die gepaard gaat met het controlemechanisme. 'Sinds de invoering op 1 maart zijn importeurs van ruwe diamanten verplicht een aantal documenten voor te leggen aan de douane. Dat gaat onder meer om facturen, het Kimberley-certificaat (dat aantoont dat diamant conflictvrij is, red) en het bewijs van oorsprong. Als een document ontbreekt, wordt het pakket aan diamanten niet vrijgegeven. Maar niet alle diamantairs zijn daarvan op de hoogte. Dat leidt tot vertraging in het verhandelen van de diamanten', zegt de diamantkoepel AWDC.

Of zoals een trader het verwoordt: 'Als een lot van 10.000 stenen in Antwerpen aankomt, vergt dat veel tijd om te controleren. Het is alsof elke banaan die in de haven van Antwerpen aankomt individueel gecontroleerd moet worden. Het zal dan ook heel moeilijk zijn het systeem juist te laten werken, zonder dat het zijn doel voorbijschiet.'

Insiders hopen dan ook dat er bij de verdere uitwerking van het controlesysteem naar een creatieve oplossing wordt gezocht. Feit is wel dat De Croo met zijn voortrekkersrol in de strijd tegen Russische diamant heeft bereikt dat de consument niet meer wil weten van Russische diamant. Als Antwerpen dat dan kan garanderen, kan dat alsnog worden uitgespeeld als een voordeel, klinkt het in de diamantwereld.

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie
Gesponsorde inhoud
Tijd Connect
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.
Partnercontent
Partner Content biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.