interview

'Bedrijven gaan impact coronavirus nu pas beginnen merken'

De Chinese stad Wuhan werd zwaar getroffen door de corona-epidemie.

Veel bedrijven maakten zich tot nu toe weinig zorgen over de impact van het coronavirus. Maar dat zouden ze beter wel doen, waarschuwt Jan Fransoo, een expert in wereldwijde bevoorradingsketens. 'De effecten zullen pas de komende weken echt zichtbaar worden.'

Amper drie weken nadat Apple vol vertrouwen naar 2020 vooruitblikte, waarschuwde de Californische technologiereus dinsdag dat hij toch te optimistisch was. De verwachte omzet van zowat 65 miljard dollar zal dit kwartaal niet gehaald worden omdat het coronavirus tot zwakkere verkopen en productievertragingen leidt.

Jan Fransoo

Volgens de Nederlandse logistieke expert en auteur Jan Fransoo zullen nog meer bedrijven plots tot het besef komen dat corona ook hun probleem is, of kan worden. 

In een analyse die hij deelde via het sociaal netwerk LinkedIn stelt Fransoo vast dat veel bedrijven erg traag reageren op de verstoring van de productie en de aanvoerlijnen uit China. ‘Het zou kunnen dat ze hun bevoorradingsproblemen stil houden terwijl ze andere leveranciers aan het zoeken zijn. Maar ik vrees dat velen de problemen onvoldoende beseffen en er niet op het hoogste niveau mee bezig zijn’, schrijft hij.

Hoe verklaart u die trage reactie?

Jan Fransoo: ‘Bij veel bedrijven worden de problemen pas na een tijd zichtbaar. U moet zich voorstellen dat ze hun leveringen uit China al weken vooruit in hun ERP-systeem hebben staan. Bovendien hadden ze extra voorraden aangelegd omdat de productie in China sowieso zou stilliggen door het Chinees nieuwjaar’.

‘Daarnaast denken veel bedrijven dat ze geen risico lopen omdat ze niets bestellen in China. Maar als ik hen dan vraag waar hun toeleveranciers bestellen, weten ze dat niet. Die bedrijven zullen de situatie maar heel geleidelijk zien verergeren. Velen wachten af en onderschatten het probleem.’

Ook een Vlaamse kmo die geen zaken doet met China, kan dus risico lopen?

Fransoo: ‘Zeker. Stel dat je elektromotoren koopt bij een leverancier in Oost-Europa, maar dat die zelf zijn componenten uit China haalt, dan kan je evengoed getroffen worden. Alleen duurt het wat langer voor je de gevolgen merkt.’

Er wordt wel eens een vergelijking gemaakt met het SARS-virus van bijna 20 jaar geleden. Hoe anders is de wereld vandaag?

Fransoo: ‘Onvergelijkbaar. Niet alleen is het aandeel van China in de wereldeconomie veel groter geworden, SARS had ook weinig gevolgen voor de productie. Dat komt omdat de Chinese overheid toen veel minder maatregelen nam op de epidemie in te dijken. Als ik de laatste cijfers over het aantal besmettingen zie, lijkt de strenge aanpak van vandaag wel te werken.’

Zelfs als men erin slaagt om het virus de komende weken in te dijken, verwacht u dat de economische gevolgen nog tot volgend jaar kunnen duren. Waarom?

Fransoo: ‘De Chinese uitvoer via de oceanen ligt momenteel op amper 10 procent van het normale niveau, en we zijn al drie weken na het Chinese nieuwjaar. Zelfs als men erin slaagt om over drie weken weer op schema te liggen, zit je met een productie-achterstand van zes weken of zo’n 8 procent van het jaarvolume dat je moet inhalen. Dat is enorm.’

‘Bovendien ga je effecten krijgen doordat bedrijven overreageren. Wanneer ze zien dat er tekorten dreigen, gaan ze eerst overbestellen. Vervolgens gaan ze veel minder bestellen omdat ze hun voorraden weer moeten wegwerken. We hebben die effecten ook gezien na de financiële crisis en rond de datum van de mogelijke brexit.’

Apple blijkt voor veel producten af te hangen van één leverancier, het Chinese Foxconn. Waarom neemt het bedrijf dat risico?

Fransoo: ‘De principes van ‘dual sourcing’ (het werken met minstens twee leveranciers voor belangrijke componenten, red.) zijn al minstens 40 jaar oud en worden in elke zakelijke opleiding onderwezen. Die tweede leverancier is een soort verzekering voor als er iets fout gaat. Maar omdat het goedkoper is, werken sommige bedrijven toch maar met één leverancier, het zogenaamde single sourcing model. Dat ook Apple op die manier werkt, een bedrijf dat allerlei prijzen heeft gewonnen voor zijn supply chain management, dat vind ik werkelijk ongelooflijk.’

Single sourcing helpt bedrijven om hun balans op te smukken, maar dat werkt maar zolang alles goed gaat.
Jan Fransoo
Professor Operations Management en Logistiek, Kühne Logistics University

‘Ook andere bedrijven zijn kwetsbaar. De farmaceutische sector bijvoorbeeld blijkt voor bepaalde grondstoffen heel erg afhankelijk te zijn van één gebied rond Wuhan (de hoofdstad van de provincie Hubei waar de epidemie uitbrak, red.). Single sourcing helpt bedrijven om hun balans op te smukken, maar dat werkt maar zolang alles goed gaat. De exacte risico’s zijn moeilijk in te schatten omdat niemand die informatie wil delen. Veel bedrijven zijn nu op zoek naar alternatieve leveranciers, maar willen niet dat dat openbaar bekend wordt.’

Voor welke producten moeten we in Europa rekening houden met mogelijk tekorten of hogere prijzen?

Fransoo: ‘Alles met elektronica erin, farmaceutische producten en ook chemicaliën. Dat zijn sectoren met een groot belang voor landen als België, Nederland of Duitsland.’

Denkt u dat de macro-economische impact groter zal zijn dan men vandaag verwacht?

Fransoo: ‘Ja. Veel van die analyses kijken alleen naar de export vanuit onze landen naar China en houden geen rekening met de effecten op de bevoorradingsketen. Die zijn ook veel moeilijker in te schatten.’

Wat kunnen we uit de crisis leren?

Fransoo: ‘Dat bedrijven hun toeleveranciers beter moeten diversifiëren, en dat ze beter in kaart moeten brengen waar hun toeleveranciers zitten. Niet alleen de rechtstreekse leveranciers, maar ook 4 à 5 niveaus verder. Dat is een boodschap die we om de paar jaar herhalen, maar blijkbaar is geheugen kort. Of de aandeelhouder te veeleisend.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud