Advertentie

België pioniert met streng witwasregime in profvoetbal

Door de slechte reputatie van het Belgisch voetbal verloor onder meer de eersteklassevoetbalclub KV Mechelen haar huisbankier. ©Photo News

Ver buiten de schijnwerpers van het EK pioniert België in wat een gamechanger kan worden voor het topvoetbal. Dat moet zich sinds 1 juli schikken naar strenge regels rond verdachte geldstromen.

Het is geruisloos gepasseerd. Maar sinds 1 juli vallen de Belgische voetbalbond, de profclubs en de makelaars onder de regels van de antiwitwaswet die sinds 2017 van toepassing is op de financiële wereld en de vastgoed- en diamantsector. Het betekent dat clubs en makelaars die in verband worden gebracht met crimineel geld, geldboetes tot boven 1 miljoen euro riskeren en in een aantal gevallen ook celstraffen.

De aanleiding is het gerechtelijk onderzoek dat in 2018 begon naar grootschalige witwas- en fraudecircuits aan de top van ons voetbal. In de nasleep van Operatie Zero kwam vanuit de politiek een push om het voetbal als fraudegevoelige sector in een strenger keurslijf te stoppen.

Gunstregime tegen najaar hervormd

De federale ministers van Sociale Zaken Frank Vandenbroucke (Vooruit) en Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V) werken aan ontwerpen om het mes te zetten in de kortingen op de belastingen en de socialezekerheidsbijdragen (RSZ) die voetballers en clubs genieten.

Elke profvoetballer betaalt maandelijks maximaal 895,5 euro RSZ-bijdrage, ongeacht hoeveel hij verdient. Daarnaast mogen clubs 80 procent van de bedrijfsvoorheffing op de lonen van spelers onder 26 jaar inhouden. Hetzelfde geldt voor spelers boven 26, maar dat bedrag moet exclusief naar de lonen van opleiders of jonge talenten gaan. Het Nieuwsblad berekende die voordelen recent op 200 miljoen euro.

De bedoeling is dat dit jaar nog 'een diepgaande hervorming en niet hier en daar een bijschaving' naar de regeringstafel gaat, luidt het bij Van Peteghem. De regeling gaat niet volledig op de schop, omdat het gunstregime niet alleen voor het voetbal geldt, maar voor alle professionele atleten en clubs.

Van Peteghem laat ten slotte weten dat hij nog dit jaar opdracht zal geven voor de toepassing van het correcte belastingregime op makelaarscommissies.

Naschokken

De naschokken van het voetbalschandaal waren niet te onderschatten. Door de slechte reputatie van het Belgisch voetbal is een groot aantal clubs persona non grata bij de banken. Niet alleen kredieten worden geweigerd, zelfs het openen van een bankrekening is vaak problematisch. De reden is ironisch genoeg dezelfde antiwitwaswet waar de banken zich aan moeten houden.

Operatie Zero maakt van België een opvallende pionier in de Europese Unie. België is het enige land waar het voetbal zich moet schikken naar antiwitwasregels. Daarmee gaat ons land veel verder dan wat de EU in principe vraagt.

De gevolgen zijn groot. Het betekent dat de profclubs - 18 in de eerste en nog eens 6 in de tweede klasse (1B) - voortaan moeten checken wie hun klanten zijn, of ze zuiver op de graat zijn en wat de oorsprong is van het geld dat ze binnenkrijgen.

Een vermoeden van verdachte geldstromen moet gemeld worden aan een gespecialiseerde dienst bij de fiscus, de Cel voor Financiële Informatieverwerking (CFI). 'Zodra een club of makelaar een melding doet zijn we bevoegd', legt CFI-topman Kris Meskens uit. 'Onze arm reikt ver. We mogen alle administratieve, financiële, politionele en buitenlandse bevragingen doen zonder dat de betrokkenen daarvan worden verwittigd. Bij aanwijzingen van witwassen melden we dat aan het parket. Die begint dan een onderzoek.'

Onze arm reikt ver. We mogen alle administratieve, financiële, politionele en buitenlandse bevragingen doen zonder dat de betrokkenen daarvan worden verwittigd. Bij aanwijzingen van witwassen melden we dat aan het parket. Die begint dan een onderzoek.
Kris Meskens
Secretaris-generaal Cel voor Financiële Informatieverwerking.

De CFI moet niet controleren of clubs en makelaars aan hun verplichtingen voldoen. Dat is werk voor de federale overheidsdienst Economie. 'We hebben een reglement in voorbereiding die de wetgeving zal verduidelijken. Clubs zullen zich verplicht bij ons moeten registreren. Het Koninklijk Besluit (KB) dat die registratie regelt, is klaar', zegt woordvoerder Lien Meurisse.

'Geen moment te vroeg’, zeggen Daan Buylaert en Steven Demeulenaere van het gespecialiseerde sportadvocatenkantoor Atfield. ‘De wetgeving, voornamelijk geschreven voor de financiële sector, is niet toepasbaar op het voetbal. De antiwitwaswetgeving verplicht banken inkomende geldstromen te controleren. Nu wil de overheid ook voetbalclubs inkomende en uitgaande geldstromen laten rapporteren. Dat kan zomaar niet en vereist verdere verduidelijking per KB en mogelijk zelfs een wetswijziging.'

De wetgeving, voornamelijk geschreven voor de financiële sector, is simpelweg niet toepasbaar op het voetbal.
Daan Buylaert
Advocaat bij het sportadvocatenkantoor Atfield

'Zonder ingrijpen blijft de wet dode letter en zijn de inspanningen van de betrokkenen voor niets geweest. Dat is bij de parlementaire besprekingen al met zoveel woorden gezegd door de CFI’, zegt Demeulenaere. ‘Bovendien is in de wet nog geen inwerkingtreding voorzien voor de makelaars, omdat daar nog overleg nodig is met de regionale overheden. Het grootste deel van de geviseerde transacties blijft nog buiten schot’, zegt Buylaert.

Overgangsperiode

Er is wel een overgangsperiode om clubs warm te laten draaien. 'Pas vanaf januari komen er straffen', zegt federaal minister van Werk Pierre-Yves Dermagne (PS).

Die inlooptijd is geen luxe. Bij banken en vastgoedbedrijven zijn kleine teams bezig met het voldoen aan de regels. De vraag is hoe realistisch dat is voor het Belgisch voetbal. Behalve een zestal topclubs zijn de profteams kmo's met enkele tientallen mensen, de meesten niet beslagen in financiële risicomodellen of audits.

'De koepel boven de profclubs - de Pro League - heeft externe consultants aangesteld om de clubs straks bij te staan', zegt Pieter De Beus. Hij is bij de Voetbalbond verantwoordelijk voor een project rond grotere financiële hygiëne. Pas na een 'clearing' krijgen makelaars hun commissie betaald na goedkeuring door de Voetbalbond.

De koepel boven de profclubs - de Pro League - heeft externe consultants aangesteld om de clubs straks bij te staan.
Pieter De Beus
Belgische Voetbalbond

De Beus: 'Extra controles op financiële geldstromen zijn goed en nodig. Maar de Voetbalbond hoopt dat ons systeem door de wereldvoetbalbond FIFA wordt opgenomen in een volwaardig clearinghouse (waarbij het geld eerst op de rekening van een controlerende instantie wordt geblokkeerd en bij groen licht wordt doorgestort, red.)', zegt De Beus. 'Daarnaast hopen we dat Europa onze inspanningen als voorbeeld neemt voor een algemene toepassing op het internationale voetbal.'

De politiek noemt de toepassing een goede zaak. 'Door het profvoetbal te vatten met de antiwitwaswet pakken we de grijze en zwarte geldcircuits aan die bij Operatie Zero naar boven kwamen. De volgende stap is het terugschroeven van de exuberante fiscale en parafiscale privileges', zegt federaal parlementslid Joris Vandenbroucke (Vooruit).

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud