weekboek

Beurs biedt bedrijven geen kapitaal, wel spektakel

Senior writer

Twee Belgische bedrijven, de tapijtenfabrikant Balta en de bank Belfius, staan op het punt naar de beurs te trekken. Dat zal aanleiding geven tot veranderingen in het aandeelhouderschap, maar het levert beide geen vers kapitaal op. De beurs is voor bedrijven slechts een mineure financieringsbron. Maar ze brengt wel spektakel.

Doet-ie het of doet-ie het niet? Trekt de tapijtreus Balta naar de beurs, of niet? De eigenaar van het bedrijf, het Amerikaanse investeringsfonds Lone Star, wil zijn winst opstrijken door het bedrijf te verkopen. Dat kan door Balta naar de beurs te brengen. Maar er zijn ook andere mogelijkheden. Misschien denkt een ander investeringsfonds nog meer winst uit de tapijtenfabrikant te kunnen persen en is het bereid de plek van Lone Star als hoofdaandeelhouder over te nemen.

Of grijpt een sectorconcurrent de opportuniteit om zijn imperium uit te breiden als Balta in de etalage wordt gezet? De Amerikaanse vloerbedekkingsgroep Mohawk, dat in België al Unilin (Quick Step) bezit, zou het dossier bekijken. Wat het wordt, hangt af van Lone Star. Het investeringsfonds zal die optie kiezen die het de hoogste winst oplevert. Dat is ten slotte de finaliteit van een investeringsfonds. Andere overwegingen spelen daarbij geen rol.

Verdeel en heers

Doet ze het of doet ze het niet? Trekt de bank Belfius naar de beurs of niet? Zes jaar nadat ze werd genationaliseerd, overweegt de overheid om zich (gedeeltelijk) uit het kapitaal terug te trekken, om (een deel van) haar investering te recupereren. De aandelen via de beurs plaatsen bij Belgische beleggers is een optie. Maar er zijn ook alternatieve pistes. De regering kan ervoor kiezen een deel van haar participatie te verkopen aan één of enkele grote partijen, eventueel ook buitenlandse.

Elk scenario heeft zijn voor- en nadelen. Een beursgang biedt de overheid de mogelijkheid een stuk van haar inleg te recupereren en toch de controle te behouden. Het vermijdt dat de overheid een andere belangrijke aandeelhouder naast zich moet dulden die ook zijn wensen en eisen heeft. Verdeel en heers. Een nadeel is echter dat de verkoop van de aandelen van de beurs voor de overheid wellicht niet het meeste oplevert.

Hoewel de overheid alle centen goed kan gebruiken, is winstbejag niet haar eerste drijfveer bij een beursgang.

Maar hoewel de regering het geld goed zou kunnen gebruiken, is winstbejag niet haar belangrijkste drijfveer. Aangezien ze geacht wordt het algemeen belang na te streven, kan ze andere overwegingen een groot gewicht toekennen. Zoals bijvoorbeeld het veiligstellen van de Belgische verankering.

Als Balta en Belfius naar de beurs worden gebracht, gebeurt dat om bestaande aandelen aan het beleggerspubliek te slijten, niet om vers kapitaal op te halen. De beurs is nochtans een potentiële financieringsbron voor bedrijven.

Het biotechbedrijf Galapagos haalde deze week met een vingerknip bijna 320 miljoen euro op door de plaatsing van nieuwe aandelen - weliswaar bij een selecte groep van institutionele beleggers. De luierfabrikant Ontex deed eerder dit jaar hetzelfde. Toch is de beurs vooral een plek om bestaande aandelen te verhandelen en niet de plaats waar bedrijven bij voorkeur extra kapitaal gaan tanken.

Irrelevantie

De belangrijkste bron van kapitaal voor de bedrijven om hun expansie te financieren of overnames te doen, in de VS althans, zijn de winsten die ze boeken, blijkt uit een onderzoek van de Amerikaanse centrale bank. Over de periode 1985-2015 had interne financiering een aandeel van 80 procent. Schuldfinanciering tekende voor ongeveer 20 procent.

En de aandelenmarkt? Die leverde een negatieve bijdrage: in totaal kochten bedrijven meer eigen aandelen dan dat ze er nieuwe uitgaven. Er is geen reden om te veronderstellen dat het in Europa fundamenteel anders is. ‘Dat bewijst de irrelevantie van de aandelenmarkt voor bedrijfsfinanciering’, stelde een commentator van het nieuwsagentschap Bloomberg.

Bedrijven die op zoek zijn naar extra kapitaal of ondernemers die hun zaak geheel of gedeeltelijk willen verkopen, kloppen daarvoor steeds meer aan bij investeringsfondsen. Die hebben zich met succes opgeworpen als professionele schakel tussen wie op zoek is naar kapitaal en beleggers die dat kapitaal kunnen verschaffen. Ze hebben de beurs op die manier een stuk van haar business afhandig gemaakt. En het legt de investeringsmaatschappijen geen windeieren.

Een aantal beleggers en aandeelhouders van bedrijven heeft last van claustrofobie en houdt er niet van voor lange tijd vast te zitten aan een bepaalde belegging.

Heeft de beurs dan geen nut meer? Toch wel. Een aantal beleggers en aandeelhouders van bedrijven heeft last van claustrofobie en houdt er niet van voor lange tijd vast te zitten aan een bepaalde belegging. Ze vinden het belangrijk hun aandelen zo nodig zo snel mogelijk efficiënt te kunnen verhandelen. Via de beurs kan dat. Wie beursgenoteerde aandelen heeft, weet dat hij die op elk ogenblik kan verzilveren. De beurs biedt liquiditeit. Dat is ook heel wat waard.

De beurs is ook spektakel. Ze brengt vreugde en drama, verleiding en misleiding, heroïek en schande op het publieke toneel. Als de beurskoers van een bedrijf hoge toppen scheert, maakt dat iedereen trots die bij dat bedrijf betrokken is.

Maar als de koers omlaag dondert, zal de stemming somber zijn. De lingeriefabrikant Van de Velde kreeg donderdag op de Brusselse beurs een pandoering van 6 procent na het uitsturen van een winstwaarschuwing. Een bedrijf dat door de beleggers op een voetstuk wordt geplaatst, kan er op ieder moment ook weer van af worden gehaald. Ups en downs behoren tot het leven van een beursgenoteerd bedrijf. Dat zorgt voor afwisseling.

Manipulatie

De beurs zet aan tot verleiding en misleiding. De recente aanslag op de spelersbus van de Duitse voetbalclub Borussia Dortmund was bedoeld, bleek deze week, om de aandelenkoers van de club onderuit te schoffelen. Een brutale poging tot koersmanipulatie. De Belgische regering heeft dan wel plannen om het misbruik van voorkennis in aandelenhandel zwaarder te bestraffen, het zal sommige lieden niet afschrikken.

De beurs is eveneens de plaats waar heroïsche overnamegevechten worden geleverd. De strijd in Nederland tussen tycoon John de Mol en Mediahuis met Telegraaf Media Group als inzet bijvoorbeeld. Of de aanval van het Amerikaanse PPG op de verfgroep AkzoNobel. Om van te smullen.

Het leven in de bedrijvenwereld zou een stuk saaier zijn zonder de beurs.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud