Donkere wolken boven arbeidsmarkt

De uitzendarbeid zet minder mensen aan het werk. Onder meer in de autosector worden conjunctuurcycli opgevangen met tijdelijke krachten. ©Photo News

Enkele belangrijke 'voorspellers' voor de Belgische economie ogen somber. Onder andere de grootste spelers in de Belgische uitzendsector presenteren tegenvallende cijfers.

Na een jarenlange haast ononderbroken daling stijgt de tijdelijke werkloosheid, waarbij bedrijven werknemers tijdelijk in de werkloosheid parkeren om een tegenvaller te kunnen slikken. In de eerste helft van dit jaar viel ook het aantal vacatures voor het eerst sinds lang terug, al pieken ze nog altijd op een erg hoog niveau.

En ook de uitzendsector heeft weinig opbeurend economisch nieuws in petto. 

Het Nederlandse Randstad, het Zwitserse Adecco en het Amerikaanse Manpower, de drie mastodonten zetten elke dag wereldwijd ruim 2 miljoen mensen aan het werk. Samen zijn ze goed voor een jaaromzet van 68 miljard euro. Het gaat om een tijdelijke, hyperflexibele invulling van jobs, door mensen die snel aangeworven zijn, maar net zo snel weer op straat gezet worden. Daardoor geven ze een goed beeld van de arbeidsmarkt over enkele maanden.

8
procent
Bij Adecco ging de omzet in de Benelux 8 procent achteruit.

Dinsdag presenteerde Adecco, de grootste van de drie, geleid door de Belg Alain Dehaze, als laatste zijn kwartaalcijfers. Alle drie de uitzendgroepen boerden het voorbije kwartaal achteruit, net als in de eerste negen maanden van dit jaar. Die resultaten verhullen, door de iets betere cijfers in de VS en Azië, dat vooral West-Europa het niet zo goed doet.

Handelsspanningen

Bij Adecco ging de omzet in de Benelux 8 procent achteruit. Randstad laat voor België een achteruitgang van 4 procent optekenen. Duitsland is de trieste koploper, met een verlies van ongeveer 14 procent omzet bij alle uitzendgroepen. ‘Daar zie je duidelijk het crisiseffect bij de Duitse autobouwers en in de chemie, beide sterk afhankelijk van de export. Ze lijden zwaar onder de internationale handelsspanningen’, zegt Paul Verschueren, hoofd van de studiedienst van Federgon, de federatie van Belgische hr- en uitzendbedrijven.

Opvallend is dat de winsten in West-Europa nog veel meer achteruit gaan dan de omzetten. Volgens Verschueren kan dat twee oorzaken hebben. ‘Als de activiteit in een markt terugvalt, proberen concurrerende groepen hun marktaandeel veilig te stellen door hun prijzen te verlagen. Maar het kan ook dat uitzendbedrijven hun kosten niet snel genoeg kunnen laten zakken. Het grootste deel zijn personeelskosten, die kan je niet zo snel aanpassen.’ Cynisch gesteld: uitzendbedrijven kunnen zelf minder profiteren van de flexibele arbeid die ze hun klanten leveren.

De terugval in uitzendarbeid blijkt ook de cijfers van Federgon. Al 13 maanden op rij daalt het aantal gepresteerde uren uitzendarbeid, maar de daling werd de voorbije maanden steeds sterker. ‘We bengelen al een vijftal maanden gemiddeld 6 procent onder het niveau van vorig jaar. In voltijdse equivalenten gaat het om 9.000 jobs, waarvan 65 procent in Vlaanderen. De daling neemt gelukkig niet toe, maar ze geeft wel te denken over de arbeidsmarkt over twee tot drie kwartalen.’

Kanarie in de koolmijn

Het wordt een pak lastiger voor de Vlaamse regering om haar doel van 150.000 extra jobs te bereiken.
Paul Verschueren
Studiedienst Federgon

Uitzendarbeid is als voorbode van groter onheil op de arbeidsmarkt de kanarie in de koolmijn. ‘Dat komt omdat bedrijven, onder meer in de auto-, de voedings- of de chemiesector conjunctuurcycli opvangen met tijdelijke krachten. Gaat het minder goed, dan worden eerst die contracten niet meer verlengd. Pas daarna wordt overgegaan tot economische werkloosheid en in derde instantie tot dure ontslagrondes, al dan niet in een herstructurering. Daar zitten meestal zes tot negen maanden vertraging op.’

De povere cijfers van Adecco en co. en de terugvallende uren uitzendarbeid doen dus het ergste vrezen. ‘Het ziet er niet zo goed uit’, bevestigt Verschueren. ‘Ook de daling van het aantal vacatures en de toename van economische werkloosheid zijn tekenen aan de wand.’

Al kunnen die dalingspercentages niet zomaar worden geëxtrapoleerd naar de algemene arbeidsmarkt. ‘De uitzendsector heeft de neiging om te overreageren, zowel bij hoog- als bij laagconjunctuur’, nuanceert Verschueren. ‘In de loop van 2020 kan nog veel veranderen, nu het erop lijkt dat de brexit toch op een ordentelijke manier wordt afgehandeld en het handelsconflict tussen de VS en China wordt opgelost.’

Toch verwacht Federgon moeilijke maanden voor de Vlaamse arbeidsmarkt. ‘Het wordt een pak lastiger voor de Vlaamse regering om haar doel van 150.000 extra jobs (120.000 in deze legislatuur) en een werkzaamheidsgraad van 80 procent te bereiken.’

Digitalisering

Op structureel niveau verwacht Federgon een daling van de vraag naar profielen in het middensegment: administratief medewerkers, loketbedienden, receptionisten, enzovoort. Daar verdwijnen massaal jobs door digitalisering. Om dat te compenseren proberen hr- en uitzendgroepen meer te diversifiëren naar hogere profielen, zoals technici en ingenieurs.

Geen paniek

De brexit en de handelsoorlogen leiden tot economische onzekerheid, wat bedrijven tot voorzichtigheid aanspoort. Reden tot paniek is er nog niet, want er zijn ook positieve signalen. Zo is de Belgische economie in het derde kwartaal sterker gestegen dan verwacht. Voor volgend jaar verwachten economen wel een groeivertraging. 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud