Ruim 100.000 Belgische bedrijven in acute problemen

De horeca is één van de sectoren die zich het meest in de gevarenzone bevinden. ©EPA

Een kwart van het Belgische bedrijfsleven heeft onvoldoende middelen om twee maanden omzetverlies op te vangen, maar ook een lagere financiële buffer dan in hun sector noodzakelijk is. 'Dit is een situatie zonder voorgaande.'

De impact van het corona-virus op het economische landschap is vernietigend. Ruim 215.000 bedrijven of 55 procent van de Belgische vennootschappen heeft niet de buffers om zonder kleerscheuren de coronacrisis door te komen.

Een op de vier Belgische bedrijven verkeert zelfs in acute nood nu de uitbraak van het coronavirus de economie grotendeels tot stilstand heeft gebracht. Nog eens 30 procent is erg labiel. Dat leert onderzoek van Graydon, een specialist in bedrijfsdata.

De cijfers doen er toe, omdat vrijdag duidelijk werd dat de eerder deze maand afgekondigde quarantaine in ons land niet zal stoppen op vijf april. Ook volgende maand dreigt het normale publieke leven nog niet te hervatten. Vijf april wordt een ‘evaluatiepunt, geen eindpunt’, zegt vaccinoloog Pierre Van Damme (UAntwerpen) daarover.

De sectoren die zich het meest in de gevarenzone bevinden, zijn de horeca en het hotelwezen, de groot- en detailhandel, reisbureaus, uitzendkantoren, verhuur- en leasebedrijven, transporteurs, garagehouders en autohandelaars.

De crisis dreigt daarmee breed in het Belgische bedrijfsleven te hakken, maar ook bijzonder diep. De sectoren die zich het meest in de gevarenzone bevinden, zijn de horeca en het hotelwezen, de groot- en detailhandel, reisbureaus, uitzendkantoren, verhuur- en leasebedrijven, transporteurs, garagehouders en autohandelaars. 

Ook de bouw, de cultuurbranche, de chemie- en de metaalverwerkende industrie, de landbouw, veeteelt en visserij dreigen in moeilijkheden te komen als direct gevolg van de maatregelen om het coronavirus in te dijken.

Het best geplaatst om de crisis door te komen, zijn de energie- en nutsbedrijven, verzekeraars, pensioenfondsen, financiële dienstverleners, vastgoedkantoren, vrije beroepen, en consultancy- en adviesbureaus.

Slechts een op de acht Belgische bedrijven zou vrij goed resistent zijn tegen de schok. Amper 12 procent is volledig immuun.
Graydon is vooral bekend van de maandelijkse faillissementscijfers, maar Eric Van den Broele, senior manager onderzoek en ontwikkeling bij het bedrijf, benadrukt dat deze studie niets met het klassieke onderzoek naar falingen heeft te maken.

Bedrijven die tot vorig jaar dreigden failliet te gaan, deden dat in een context waarin de economische activiteit - ook deels in het bedrijf zelf - blijft draaien. Nu is die context het tegenovergestelde: de economische activiteit valt stil. ‘Dit is een situatie zonder voorgaande. Nu gaan we naar een economie in discontinuïteit. Dat vergt een compleet andere benadering’, zegt Van den Broele.

Twee tests

Een team van data-analisten van Graydon onderzocht de voorbije week hoe het kan meten of bedrijven bestand zijn tegen die schok. Ze gingen ervan uit dat de omzet van vennootschappen twee maanden wegvalt en dat niet alle klanten op tijd kunnen betalen.

In die omstandigheden vallen bedrijven terug op hun nettobedrijfskapitaal. Dat maakt duidelijk in welke mate ondernemingen voldoende middelen hebben om hun kosten op korte termijn te betalen, ook al laten de inkomsten even op zich wachten. Het maakt ook duidelijk in welke mate daarbovenop een buffer is om een schok te incasseren.
Graydon berekende daarom het nettobedrijfskapitaal, waarop het uit voorzichtigheid enkele correcties uitvoerde. Een van de assumpties is dat klanten een deel van hun betalingsverplichtingen niet tijdig kunnen nakomen, en dat afhankelijk van de sector.

Vervolgens voerden de data-analisten twee testen uit. Hoeveel bedrijven hebben onvoldoende bedrijfskapitaal om een schok van twee maanden omzetverlies te overbruggen? En hoeveel bedrijven zakken door het coronavirus onder de mediaan van hun sector? Dat laatste is het niveau waarbij de ene helft van de sector lagere reserves heeft en de andere helft hogere.

102.000 bedrijven scoren negatief op beide testen. Dat wil zeggen dat ze niet alleen over onvoldoende middelen beschikken om de schok van twee maanden op te vangen, maar ook over een lagere financiële buffer dan in hun sector noodzakelijk is. 114.000 bedrijven scoren dan weer slecht op een van beide testen, en zitten dus ook in de gevarenzone.

Voedingssector

©mediafin

Door de snelheid waarmee het coronavirus de voorbije weken uitdeinde, is het onderzoek nog in volle evolutie. Graydon houdt bijvoorbeeld geen rekening met de voedingssector, omdat wordt aangenomen dat die de omzet voorlopig op peil houdt. ‘Heel zeker is dat niet’, zegt Van den Broele. ‘Het vermoeden bestaat dat het aankoopgedrag van de gezinnen verandert.’ Zo wordt er wellicht minder luxevoeding gekocht zoals kreeft.

Het idee voor het meten van schokbestendigheid begon bij Graydon te rijpen na de aanslagen in Zaventem en Brussel in 2016. Het plan was een tool te bouwen voor burgemeesters die in kaart willen brengen in welke mate lokale ondernemingen bij wegenwerken tegen de schok van onbereikbaarheid kunnen.

Door de coronacrisis heeft het onderzoek een andere dimensie gekregen. Het staat ter beschikking van de overheid, om met precisie steunmaatregelen te kunnen nemen.
Van den Broele benadrukt dat Graydon weigert om via het model de zwakste bedrijven te stigmatiseren en in nog grotere problemen te brengen. Het onderzoek wordt uitsluitend gebruikt om duidelijk te maken waar steun nodig is, zodat zo veel mogelijk bedrijven heelhuids door de coronacrisis komen.

De studie beschrijft de situatie voor er noodmaatregelen zijn genomen. Graydon zegt de resultaten van het onderzoek uitsluitend te willen gebruiken om die steunmaatregelen beter te kunnen richten op waar de nood en het effect er van het hoogst is.

In België kondigde de federale minderheidsregering, die donderdag het vertrouwen kreeg, een steunpakket van 8 tot 10 miljard euro aan. Ze trekt 150 euro per maand extra uit voor iedereen die technisch werkloos wordt, wat naar schatting het geval wordt voor 1 miljoen Belgen.

De maatregelen die de voorbije dagen werden aangekondigd, helpen bedrijven op veel manieren. Hun kosten worden gedrukt via uitstel van belastingbetalingen en door de loonuitgaven op het overheidsbudget van de technische werkloosheid te nemen. Via de centrale banken moet brugfinanciering makkelijker worden. En via andere maatregelen, zoals het overnemen van een maand energiefactuur in Vlaanderen, wordt de koopkracht van gezinnen ondersteund zodat ze blijven consumeren.

Federaal vice-premier Alexander De Croo (Open VLD) zei vrijdag dat elk bedrijf dat gezond is, steun zal krijgen om te overleven.

Wordt vervolgd

De Tijd volgt de komende weken samen met de bedrijfsdataspecialist Graydon de actualiteit rond het coronavirus verder op. Het doel is de impact van steunmaatregelen en de behoefte eraan voor het Belgische bedrijfsleven op gedetailleerde wijze in kaart te brengen, zodat overheden hun beleid hierop kunnen afstemmen.

Met dat onderzoek wil Graydon, dat hiervoor een team van tien voltijdse dataspecialisten heeft vrijgesteld, duidelijk maken waar precies steun nodig is, zodat zoveel mogelijk bedrijven heelhuids door de coronacrisis komen.

De oefening beperkt zich niet alleen tot vennootschappen. Ook eenmanszaken worden onder de loep genomen. Daarvoor wordt een andere benadering gehanteerd.

‘Voor vennootschappen volgen we een specifieke financiële redenering waarbij we schokeffecten inbouwen en die vervolgens corrigeren aan de hand van bestaande inzichten’, zegt Eric Van de Broele, afdelingshoofd onderzoek en ontwikkeling bij Graydon. ‘Voor eenmanszaken steunt de benadering  vooral op statistische elementen.’

Uiteindelijk zal dat resulteren in een algoritmische score die op elke individueel bedrijf kan worden toegepast. Ook sectorale analyses zijn met de resultaten mogelijk.  ‘De score moet dienen om bedrijven ondersteuning te bieden, in de vorm van afbetalingsplannen of betalingsuitstel’, benadrukt Van den Broele. ‘Niet om bedrijven in een mogelijke gevarenzone uit te sluiten.’

 

 

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud